سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جازدا باستالادى
اۋىل-ايماقتىڭ جاعدايىنا جاۋاپتى بىردەن-ءبىر ادام – اۋىل اكىمدەرى. ولار حالىقپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەپ, سول وڭىردە جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى الاڭداتاتىن ماسەلەلەردى كۇندەلىكتى كوزبەن كورىپ, ءبىلىپ جۇرەدى. مۇنداي كەزدەسۋ – ولارعا كۇرمەۋى شەشىلمەي جۇرگەن وزەكتى سۇراقتار قويۋعا جانە قۇزىرلى مەكەمەلەردىڭ باسشىلارىنان جاۋاپ الۋعا ءساتى تۇسە بەرمەيتىن مۇمكىندىك.
جيىندا قارالعان ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – الداعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق. بيىل جالپى وبلىس كولەمىندە جىلۋ كوزدەرى مەن جىلۋ جەلىلەرىندەگى جۇمىستارعا 20,8 ملرد تەڭگە جۇمسالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ءۇش جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى, سونداي-اق بيۋدجەتتىك ۇيىمداردىڭ 32 اۋداندىق جانە 201 اۆتونومدى قازاندىقتارى رەتكە كەلتىرىلمەك.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلان رامازانوۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستاعى 56,2 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى 5 پايىزعا, ياعني 55,6 پايىزعا دەيىن قالىپقا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك كوشەرباەۆ وتكەن جىلۋ ماۋسىمىنداعى ولقىلىقتى ەسكەرە وتىرىپ, ريددەر قالاسىنداعى جىلۋمەن قامتۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋدى, ءدال سونداي بارلىق پروبلەمالىق دەپ تانىلعان ەلدى مەكەندەردىڭ بولماۋىن قاداعالاۋ كەرەكتىگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ريددەردەگى جىلۋ جۇيەسىندە جىلىتۋ قازاندىقتارىن, قوسالقى جابدىقتاردى, ەلەكتر بولشەكتەرىن قايتا قۇرۋ سياقتى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. جىلۋ جەلىلەرى, بارلىعى 55 اۋماقتا 18,9 شاقىرىم قۇبىر اۋىستىرىلىپ, جوندەلەدى. جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى 5,5 ملرد تەڭگەنى قاجەت ەتەدى.
وبلىس اكىمى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بارىسىندا كوممۋنالدىق قىزمەت كورسەتۋمەن قاتار, تۇرعىندار تاراپىنان ءوز ۇيلەرىن جىلىتۋدى قاداعالاۋىن تاپسىردى. سونداي-اق جىلىتۋ ماۋسىمىنا دەيىن تۇرعىندارعا دايىندىق تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن ايتا كەتتى. بۇل ماسەلەدە ە.كوشەرباەۆ جاۋاپكەرشىلىك نەگىزىنەن جەرگىلىكتى اكىمدەرگە جۇكتەلەتىنىن مالىمدەدى.
وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا «لك گەس» سۋ ەلەكتر بەكەتىنەن رۇقساتسىز سۋ اعىزىلىپ, ريددەردەگى بىرنەشە تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋماعىن سۋ باسقان ەدى. بۇل رەتتە مەنشىك يەسى زالالدى وتەۋگە قاتىستى بارلىق ماسەلە شەشىلەتىنىنە ۋادە بەردى. الايدا وسى ۋاقىتقا دەيىن ۋادەگە ساي ەشقانداي ارەكەت جاسالماعان. بۇل ماسەلە دە وبلىس اكىمدىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا تالقىلاندى.
– كەلىسىم بويىنشا مەنشىك يەسى اتالعان ماسەلەنى شەشۋگە ۋادە ەتكەن. جاۋاپتى تۇلعانىڭ سوزىنە قۇلاق اسىپ, جاعدايدى رەتتەيدى دەگەنگە سەندىك. ەندى ءبىز زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا زاڭدى تۇردە كومەكتەسۋىمىز كەرەك, – دەدى وبلىس باسشىسى ە. كوشەرباەۆ.
سونداي-اق وبلىس اكىمى بارلىق گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردىڭ, بوگەتتەر مەن سۋ قويمالارىنىڭ جاعدايىن تەكسەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ جاعدايى تۋرالى ۇنەمى مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ, ءسات سايىن حاباردار بولۋ كەرەكتىگىن قاداپ ايتتى. ايتىپ كەلمەيتىن اپاتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جاز ماۋسىمىندا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى تاپسىردى.
وبلىستا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى جۇيەلى تۇردە دامىتۋ قولعا الىندى. اتاپ ايتقاندا, 50-دەن اسا كوپ اۋلاسى مەن بۇرىن-سوڭدى اسفالتتالماعان مەكتەبى بار 79 شاعىن اۋىلدا جول جامىلعىسىن توسەۋ جوسپاردا بار ەكەن. بيىل اتالعان اۋىلدارىڭ 25-ىندە اسفالت جۇمىسى باستالادى. سونىمەن قاتار بۇل ايماقتاردا كوشە جارىعىن جاڭارتۋ, جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىن سالۋ, بالالار مەن سپورت الاڭدارىن ورناتۋ سىندى اباتتاندىرۋ جوبالارى جۇزەگە اسادى.
وقۋشى جازىنا جوسپار كوپ
جيىندا جاز مەزگىلىندە مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان دەمالىس ماۋسىمىنا دايىندىق ماسەلەسى دە قارالدى. بيىل وڭىردە 487 جازعى لاگەر جۇمىس ىستەيدى. 8,5 مىڭنان اسا وقۋشى اۋىلدىق بالالار لاگەرىندە دەمالادى.
وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى يننەسا چەرنىشەۆا 200 جەتىم, اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان جانە تۋريستىك جارىستاردىڭ جەڭىمپازدارىنا موتورلى كەمەدە العاش رەت بۇقتىرما سۋقويماسى بويىمەن قىزىقتى ەكسكۋرسيا ۇيىمداستىرىلىپ جاتقانىن ايتتى. بيىلعى جازدا سامار اۋدانىندا اسكەري-سپورتتىق قالاشىق جۇمىس ىستەيدى.
بالالار بيىل جازعى دەمالىسىن تەك ويىن-ساۋىققا ارناماي, ءبىلىمىن دە شىڭداماق. بالالار مەن اتا-انالار تاراپىنان وڭ پىكىرلەرگە يە بولعان «قوناقجاي وتباسى» جوباسى بيىل دا جالعاسىن تابادى. جوباعا قاتىسۋشىلار شىعىس قازاقستاننىڭ ءۇش وبلىسىنداعى ءۇش ەلدى مەكەننەن التى ەلدى مەكەنگە دەيىن كوبەيىپ كەلەدى. وسكەمەن, ريددەر, گلۋبوكوە, شەمونايحا اۋداندارى مەن التاي وڭىرىنەن كەلگەن ءجۇز بالا كاتونقاراعاي وڭىرىندەگى وتباسىندا تۇرىپ, قازاق تىلىنەن ءبىلىمىن جەتىلدىرەدى. ال زايسان جانە تارباعاتاي اۋداندارىنان 20 بالا گلۋبوكوە اۋدانى مەن ريددەر قالالارىنداعى وتباسىلاردا بولىپ, ورىس ءتىلىن مەڭگەرەدى.
باسا ايتا كەتەرلىگى, ەلىمىزدىڭ باسقا ايماقتارىنداعى بالالاردى دا وبلىس اۋماعىنداعى لاگەرلەرگە دەمالۋعا شاقىرۋ جوسپارلانعان. بۇل قاناتقاقتى جوبانى ءبىلىم باسقارماسى وكىلدەرى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن اۋدانداردا تۇراتىن مەكتەپ وقۋشىلارىنان باستاۋدى كوزدەپ وتىر.
– شىعىس قازاقستاننىڭ گەوگرافيالىق-كليماتتىق جاعدايى بالالاردىڭ جىل بويى دەمالىپ, دەنساۋلىقتارىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بولاشاقتا ەلدىڭ شىعىسىندا رەسپۋبليكا كولەمىندە مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان لاگەرلەر اشىلۋى مۇمكىن, – دەدى ايماق باسشىسى ە. كوشەرباەۆ.
ءورت پەن ماتەريالدىق شىعىن ون ەسەگە ازايعان
امبەگە ايان, شىعىس قازاقستان – ورمانعا ورانىپ جاتقان وبلىس. سوندىقتان ءورت قاۋىپتى كەزەڭدە اسقان ساقتىق كەرەك. بىلتىر وبلىستا 77 ورمان ءورتى ورىن العان. ورتكە ورانعان اۋماق 35,5 ملن تەڭگە شىعىندى, اۋماعى 502 گەكتاردى قۇرادى. بۇل 2022 جىلدىڭ ءدال وسىنداي ءورت قاۋىپتى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 31 ەسە از. شىعىس قازاقستان وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى مەملەكەتتىك ءورت باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى نۇرجان ءومىرجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى مەن ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كەلىسىلگەن جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ جەدەل ارەكەتىنىڭ ارقاسىندا ورتتەر مەن ماتەريالدىق شىعىن اۋماعى ون ەسە ازايعان.
بيىل وبلىستا ءورت ءسوندىرۋ ماۋسىمى 8 ساۋىردە باستالدى. ورمان ورتتەرىن جويۋ ءۇشىن ازاماتتىق قورعاۋ كۇشتەرىنەن, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنەن, ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىنەن جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان 279 ادامنان تۇراتىن 50 بىرلەسكەن ءموبيلدى توپ قۇرىلدى. قازىردىڭ وزىندە 129 رەيدتىك ءىس-شارا وتكىزىلدى.
جالپى, كەڭەيتىلگەن وتىرىستا وبلىستاعى ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى مەن ەت وڭدەۋدەن باستاپ, تۋريستىك بيزنەس اشۋ سىندى اۋقىمدى ماسەلەلەر دە تالقىلاندى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
