زارداپ شەككەن شارۋالار شىعىنى وتەلەدى

ويىل, جەم, جايىق وزەنى­نەن ساي-جىرا مەن كانال­دارعا اققان مول سۋدان اۋىل شارۋا­شى­­لىعى قۇرىلىمدارى شى­عىنعا بات­قانى بەلگىلى. راس, ازىر­گە شىعىننىڭ ناقتى كولەمى اي­تىل­­عان جوق. ەسەپتەلىپ جات­قان شىعار. دەگەنمەن وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى ءبولىم­نىڭ باسشىسى مىندەتىن ات­قارۋشى ازات قاپانوۆتىڭ ايتۋىنشا, اتىراۋ قالاسى مەن 4 اۋدان­دا تىركەلگەن شارۋا قوجالىق­تارى زارداپ شەككەنى انىقتالىپ وتىر. قازىر سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن اۋدانداردا شىعىنعا باتقان شارۋا قوجالىقتارىنا وتەماقى تولەۋ جونىندەگى كوميسسيا قۇرىلىپ جاتىر.

«بيىل اتىراۋ وبلىسىندا 10 825 گەكتار القاپقا ەگىن ەگۋ جوسپارلاندى. الايدا تاسقىن سۋدىڭ سالدارىنان ەگىن ەگىلگەن 85 گەكتار القاپ سۋ استىندا قال­دى. كوكتەمگى دالا جۇمىسىن جۇرگىزۋگە ارنايى دايىندالعان القاپتىڭ 4 مىڭ گەكتارىن سۋ باستى. اۋىل شارۋاشى­لىعى مينيسترلىگىنىڭ تاسقىن سۋدان زارداپ شەككەن وڭىرلەرگە وتەماقى تولەۋ جونىندەگى قاعيداسىنا سايكەس اۋدانداردا قۇرىلعان ارنايى كوميسسيالار سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ جە­تەك­شىلەرىنەن ءوتىنىش قابىلداۋدى قولعا الدى. شارۋاشىلىقتاردىڭ شىعىنى وتەلەدى», دەدى ا.قاپانوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, اتىراۋ قالاسىنىڭ اۋماعىندا سۋ تاسقىنىنان الما باعى, ەگىستىك القابى بار شارۋا­شى­لىقتار زارداپ شەككەن. مۇنداي دەرەكتى قىزىلقوعا, جىلىوي, ماحامبەت, يندەر اۋداندارىنداعى شارۋاشىلىقتارعا قاتىستى ايتۋعا بولادى. قازىر وبلىس اۋماعىندا 500 گەكتاردان اسا ەگىن القابى ءالى دە سۋ باسۋ قاۋپى بار اۋماقتا تۇر.

جىلىوي اۋدانىنىڭ كاسىپكەرلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى نۇرتاس قۋاتباەۆتىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, قۇلسارى قالاسىنداعى تاسقىن سۋدان 876 مال مەن 532 قۇستىڭ ولگەنى انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى اتالعان بولىمگە تۇرعىندار 101 ءوتىنىش بەرىپتى.

«سۋ تاسقىنى كەزىندە ولگەن مالدىڭ اراسىندا 93 ءمۇيىزدى ءىرى قارا, 697 قوي-ەشكى, 55 جىلقى, 31 تۇيە جانە 532 قۇس بار. سول سەبەپتەن 20 مامىردان بەرى يەلەرىنە ولگەن مال ءۇشىن 123,8 ملن تەڭگە وتەماقى تولەندى», دەيدى ن.قۋاتباەۆ.

اۋدانداعى قوسشاعىل اۋىلدىق وكرۋ­گىندە تىركەلگەن «قاراعاي» شارۋا­ قوجا­لىعىنىڭ جەتەكشىسى ايتۋار مىر­زا­عاليەۆتىڭ 2 جىلقىسى تاسقىن سۋعا باتىپ كەتكەن. ونىڭ وتىنىشىنە ساي­كەس باعالاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى بار­­لىق قۇجاتقا زەردەلەۋ جۇرگىزگەن. كەيىن زالالدى باعالاۋ قورىتىندىسىن ۇسىنعان. قوجالىق جەتەكشىسى ەسەپتەلگەن قارجى كولەمىنە كەلىسىمىن بەرگەن سوڭ, ەسەپشوتقا وتەماقى ءتۇستى.

ال ايدا ەركىنعاليەۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن «ەركىنعاليەۆا» شارۋا قوجا­لى­­عىنان 2 سيىر مەن 4 قوشقار ولگەن. ارنايى كوميسسيانىڭ قورىتىندىسىمەن زالال­دىڭ جالپى سوماسى 1,2 ملن تەڭگەنى قۇراپ وتىر. شارۋا قوجالىعى جەتەك­شى­سىنىڭ شىعىنى تولىعىمەن وتەلدى.

ءوڭىر ورتالىعىنان ەڭ شالعايداعى قىزىلقوعا اۋدانىندا دا ءتورت ت ۇلىكتىڭ شىعىنى بار. اۋداندىق مەملەكەتتىك قۇقىقتىق, جۇمىلدىرۋ دايىندىعى جانە توتەنشە جۇمىستار جونىندەگى ءبولىمنىڭ باسشىسى ازامات قالەنوۆتىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, مۇندا ويىل وزەنىندەگى سۋ تاس­قى­نىنان 271 مال ولگەن. بۇل اۋداننىڭ تۇر­عىندارى 124 ءمۇيىزدى ءىرى قارا, 80 جىل­قى, 66 قوي-ەشكى, 1 تۇيەدەن ايىرىلىپ وتىر.

سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن تۇر­عىن­دار اكىمدىككە 80-نەن اسا ءوتىنىش بەر­گەن. ونىڭ ىشىندە 60 وتىنىشتە مال شى­عى­نىنا, 27 وتىنىشتە ءۇيدىڭ ب ۇلىنگەنىنە قاتىستى زالالدى وتەۋ سۇرالعان. وسىعان بايلانىستى 18 ۇيگە باعالاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلگەن. وسى كەزگە دەيىن 28 ادامعا 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرى – 369 مىڭ 200 تەڭگەدەن بىرجولعى تولەم بەرىلگەن.

ماحامبەت جانە يندەر اۋدانىندا شارۋالاردىڭ شىعىنى ءالى تولىق ەسەپ­تەلىپ بولعان جوق. ويتكەنى بۇل اۋدان­داردا تاسقىن سۋ تولاستاماي تۇر. دەگەن­مەن اۋدان اكىمى قايرات نۇرلى­باەۆ­­تىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 66 ەگىن شارۋا­شى­لىعى القابى مەن ءتورت ت ۇلىك وسىرەتىن 27 شارۋا قوجالىعىنىڭ زارداپ شەككەنى انىقتالعان. ونىڭ ىشىندە تاسقىن سۋ باسقان 1 وندىرىستىك جىلىجاي مەن بالىق وسىرەتىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى, 1 جىلىجاي, 1 ەشكى ءسۇتىن وندىرەتىن زاۋىت, 4 دەمالىس ورنى بار. مۇندا ەگىن شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن 7, مال شارۋاشىلىعىنا بەيىمدەلگەن 19 شارۋا قوجالىعىنىڭ جەرىن سۋ باسۋ قاۋپى ءالى دە بار.

ماسەلەن, اقجايىق اۋىلدىق وكرۋ­گىندە «داستان» قوجالىعى 2002 جىلدان بەرى ءتورت ت ۇلىكتى تولىمەن كوبەيتىپ, 125 گەكتارعا 12 ءتۇرلى كوكونىس, باقشا داقىلىن وسىرەدى. وسى قوجالىقتىڭ ەرتە پىسەتىن كوكونىس ەگىلگەن 7 گەكتار القابى
12 مامىردان بەرى سۋ استىندا قالىپ وتىر. بۇل, ارينە, شارۋا قوجالىعى ءۇشىن وراسان شىعىن ەكەنى داۋسىز.

يندەر اۋدانىندا دا تاسقىن سۋدىڭ زاردابىن تارتىپ وتىرعان شارۋالار بار. اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى مامبەتقالي قۇسايىنوۆتىڭ دەرەگىنشە, سۋ تاسقىنى سالدارىنان 17 گەكتار ەكپە ءشوپ, 2 گەكتارداعى جەمىس اعاشى, 6 مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن قوجالىقتىڭ قىستاق جانە قوراجايلارى زارداپ شەككەن.

اتىراۋ قالاسى اۋماعىندا ەگىن شارۋا­­شىلىعىمەن اينالىساتىن 14 شارۋا قوجالىعىنىڭ 735,17 گەكتار القا­بى سۋ استىندا قالىپ وتىر. بۇل ەگىس­تىك القاپتىڭ 14 گەكتارىنا جوڭىشقا ەگىل­گەن. بۇعان قوسا سۋ استىندا 1 مىڭ ءتۇپ جەمىس اعاشى, 2 070 ءتۇپ وزگە اعاش ءتۇرى, 2 شاعىن جىلىجاي, كيىز ءۇي, ءتۇرلى قۇرال-جابدىق, 25 وراما پىشەن قالىپ تۇر. شاھار ماڭىمەن اعاتىن سارىوزەك كانالىنىڭ بويىنداعى 4, سوكولوك كا­نالىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان 5 شارۋا قوجالىعىنىڭ 1 590 گەكتار جايىلىمدىق القابىن تاسقىن سۋ باسقان.

جەرگىلىكتى اكىمدىك تاراپى­نان قايىر­شاق­تى اۋىلدىق وكرۋگىندەگى «تويلىباەۆ», المالى اۋىلدىق وكرۋگىندە «ىنتىماق» شارۋا قوجا­لىعىنا تيەسىلى اۋماققا بوگەت سوعىل­عان. ويتكەنى ەكى شارۋاشىلىق تا جايىق وزەنىنىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان. ال سوكولوك كانالىنا تاياۋ ورىن تەپكەن «نۇرتازا» شارۋا قوجالىعىنىڭ 2 تەحني­كاسى, بىرنەشە جىلقى مەن تۇيەسى سۋ باس­قان اۋماقتان شىعارىلعان. قازىر قوجا­لىق قاۋىپسىز اۋماقتا 100 سيىرىن ۇستاپ وتىر. سونداي-اق «اقبۇلاق» شارۋا قوجا­لى­عىنىڭ بورداقىلاۋعا قويىلعان مالىن ساقتاپ قالۋعا كومەك كورسەتىلىپ وتىر.

اتىراۋ وبلىسى