تانىم • 24 مامىر, 2024

عالام عاجاپتارى: شەتەلدەگى سوڭعى قوڭىراۋ

180 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

سوڭعى قوڭىراۋ – الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى بارلىق تۇلەكتىڭ ور­تاق قۋانىشى. ەلىمىزدە بۇل كۇننىڭ قالاي وتەتىنى بەلگىلى, ال شەتەلدىك تۇلەكتەر مەرەكەنى قالاي تويلايدى؟

عالام عاجاپتارى: شەتەلدەگى سوڭعى قوڭىراۋ

پولشادا مەكتەپپەن قوشتاسۋ كەشىن ەمتيحانعا 100 كۇن قالعاندا وتكىزەدى. مەرەكەلىك ءىس-شارا وتكەن سوڭ وقۋشىلار قايتا دايىندىققا كىرىسىپ, بار ۋاقىتىن وقۋعا ارنايدى. كورشى قىتايدا تۇلەكتەرگە بارىنشا ەركىندىك بەرىلەدى. ولار ءبىر جىل بويى قولدانعان مەكتەپ قۇرالدارىن تەرەزەدەن لاقتىرىپ, ءتۇرلى ويىندار ويناپ, ۇستازدارىمەن بىرگە كوڭىل كوتەرەدى. ەۋروپانىڭ كەيبىر ەلدەرىندە سوڭعى قوڭىراۋدىڭ بەلگىسى رەتىندە ارنايى كيىم ستيلىنە ءمان بەرەدى. دانيادا تۇلەكتەر تەك اق ءتۇستى كيىم كيىپ, قۇلپىناي جەيتىن تاڭعى اسقا جينالادى. ال نورۆەگيالىق تۇلەكتەر وقۋ جىلىنىڭ سوڭعى اپتاسىندا قىزىل مەن كوك ءتۇستى كومبينەزون كيەدى. بۇل – جىلدار بويى ساقتالىپ كەلە جاتقان ءداستۇر. قىزىق.

 

قوڭىراۋدىڭ تاريحى

ا

ساباقتىڭ باستالۋى تۋرالى ال­عاشقى بەلگى ب.ز.د. ءVىىى عاسىردا بە­رىلگەن. ال بۇگىندە بارلىق وقۋ ورىن­دارىنىڭ ۇنىنە اينالعان قوڭىراۋدىڭ ارعى اتاسى – پلاتون.

ەجەلگى گرەك فيلوسوفى بالالاردى ساباققا سۋ سا­عاتىنىڭ كومە­گىمەن شاقىرعان. ساعاتتىڭ ديزاينى وتە قاراپايىم. تۇتىككە جالعانعان ەكى ىدىستان تۇر­دى. ساباق ءجۇ­رىپ جاتقان كەزدە ۇستىڭگى ىدىستان استىڭعى ىدىسقا سۋ اعىپ, ساباق بىتكەن كەزدە تامشىلاردىڭ اسپاپقا تامعان دىبىسى ەستىلگەن.

قوڭىراۋدىڭ ءبىز بىلەتىن ەلەكترلىك نۇسقاسىن XIX عاسىردا فيزيك دجون ميراند ويلاپ تاۋىپ, XX عاسىردا جۇزدەگەن مەكتەپكە ورناتىلعان. سودان بەرى قوڭىراۋ ءۇنى ءار ادامنىڭ بالالىق شاعىن ەسكە سالاتىن ءتاتتى دىبىسقا اينالدى.

سونىمەن بىرگە «قوڭىراۋ – شىركەۋ ەلەمەنتى» دەگەن تۇسىنىك تە بار.

 

45 مينۋت

پ

ادامعا ءبىلىم بەرۋدىڭ جولدارى عاسىر­لار بويى زەرتتەلىپ, ءتۇرلى كوز­قاراسقا بايلانىستى وزگەرىپ وتىرعان. بىراق بالالاردى جاسىنا قاراي توپتاپ, بەلگىلى ءبىر تاقى­رىپتى 45 مينۋتتا ءتۇسىندىرۋدى ويلاپ تاپقان ۇستازدىڭ يدەياسى ءالى كۇنگە دەيىن ساقتالىپ كەلەدى.

يان اموس كومەنسكي – ءبىز ۇيرەنگەن وقۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرعان تۇلعا. ونىڭ ەنگىزگەن ەرەجەسىنە دەيىن مۇعالىمدەر ءارتۇرلى جاستاعى بالالاردىڭ بارلىعىمەن ءبىر ۋا­قىتتا جۇمىس ىستەپ, پاندەردى ارالاس وت­كىزە بەرگەن. مۇنداي جۇيەدە ەشقانداي ءبىلىم­نىڭ دۇرىس بەرىلمەيتىنىنە كوز جەتكىزگەن كومەنسكي « ۇلى ديداكتيكا» اتتى ەڭبەگىندە وقۋ ۇدەرىسىنىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرىن جازدى. سوندىقتان ءار بالانىڭ قۇرداستارىمەن بىرگە ءبىلىم الۋىنىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىرىپ, 45 مينۋتتىڭ ءوزى جاڭا تاقىرىپتى مەڭگەرۋگە جەتكىلىكتى ەكەنىن دالەلدەگەن كومەنسكيدىڭ تاريحتا قالۋى – زاڭدىلىق. 

 

دايىنداعان–
اسەم جاناتوۆا,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان جانە گاملەت

ونەر • بۇگىن, 15:25

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

الماتى • بۇگىن, 15:02