سۋرەتتى تۇسىرگەن – ءازىلحان ۋاحيتوۆ
باتىر اتىنداعى اۋداننىڭ 9 وكرۋگىنە قارايتىن 21 ەلدى مەكەندە 30 940 ادام تۇرادى. جايىق وزەنىنە جاقىن ورنالاسقان 17 اۋىلدىڭ ماڭىندا 105 شاقىرىم بوگەت سالىنعان. سۋ ارناسىنا تاياۋ ورنالاسقان اۋىلدىڭ ءبىرى – جالعانساي. بۇل ەلدى مەكەن اۋدان ورتالىعى ماحامبەت اۋلىنان 15 شاقىرىم قاشىقتا ورنالاسقان. مۇندا 237 ءتۇتىن, 1 286 تۇرعىن بار.
بۇرناعى كۇنى جۇرت ۇيقىدا جاتقان مەزگىل ساعات 23.40-تا اۋىل شەتىندەگى بوگەتتى تاسقىن سۋ جارىپ كەتتى. سول ساتتە اۋىلداعى دارىگەرلىك پۋنكتتى سۋ باسۋ قاۋپى ءتوندى. توسىن جايت تۋرالى حابار جەتىسىمەن وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ تە, اۋدان اكىمى قايرات نۇرلىباەۆ تا جالعانسايعا جەدەل جەتتى.
تۇنگى ساعات 01.20-دا دابىل بەلگىسى ىسكە قوسىلدى. بىراق تۇرعىن ۇيلەرگە قاۋىپ تونبەدى. سوعان قاراماستان قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا تۇرعىنداردى اۋىلداعى ءبىلىم ورداسىنا, اۋدان ورتالىعىنداعى د.تولەنوۆ, ە.اعەلەۋوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتەر مەن «نۇرشۋاق», «التىناي» بالاباقشالارىن ەۆاكۋاتسيالاۋ باستالدى. ارنايى بولىنگەن كولىكتەرمەن ماحامبەت اۋلىنا 154 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. وسىنداعى د.تولەنوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپكە 143 ادام ورنالاستىرىلدى. ال 46 ادام تۋىستارىنىڭ ۇيىنە بارۋدى قۇپ كوردى.
ال جالعانساي اۋلىندا تۇنىمەن جارىلعان بوگەتتى بىتەۋ, نىعايتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. وعان الدىمەن قورعانىس مينيسترلىگىنە قارايتىن اسكەري بولىمنەن 50 سارباز بەن 15 تەحنيكا تارتىلدى. بۇل جۇمىسقا اۋىلدىڭ جىگىتتەرى دە جۇمىلدى. بىرلەسكەن ءىستىڭ ناتيجەسىندە تاڭعى ساعات 04.20-دا سۋ جارعان بوگەت تولىقتاي قالىپقا كەلتىرىلدى.
كەشە تاڭەرتەڭ ساعات 08.00-دە جالعانساي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ ۇيىنە ورالۋىنا رۇقسات بەرىلدى. ويتكەنى اۋىلعا تاسقىن سۋدان تونگەن قاۋىپ سەيىلدى. دەگەنمەن اۋىلدا بوگەتتى بەكىتۋ جۇمىسى ءالى دە ءجۇرىپ جاتىر. وسى ماقساتقا 842 قىزمەتكەر, 84 تەحنيكا, 21 قايىق ءبولىندى.
بۇل اۋدانداعى ماحامبەت, سارىتوعاي, سارايشىق اۋىلدارىنا قاۋىپ تولىق سەيىلدى دەۋگە بولمايدى. ال تالدىكول اۋىلى بىرنەشە كۇننەن بەرى تاسقىن سۋدىڭ ورتاسىندا تۇر. قۇددى تەڭىز تورىندەگى ارال سەكىلدى.
اۋداندىق ەۆاكۋاتسيالىق كوميسسيا مۇشەسى ۆەنەرا قابىشەۆانىڭ ايتۋىنشا, سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى 22 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت اشىلعان. ونىڭ 18-ءى اۋىلدارداعى ءبىلىم وشاقتارىندا ورنالاسقان. بۇل پۋنكتتەردە 16 مىڭعا جۋىق ادام قابىلدانادى. اتالعان پۋنكتتەر توسەك جابدىقتارىمەن بىرگە, اۋىزسۋ, العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەر قورىمەن قامتىلعان.
اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سەرجان ساندىباەۆتىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, ءدارى-دارمەكتىڭ ەكى ايلىق قورى جاساقتالىپ تۇر. قاۋىپتى اۋماقتاعى سارايشىق, تالدىكول اۋىلدارىنداعى امبۋلاتوريالاردان ۆاكتسينالار اۋدان ورتالىعىنا الىنعان. ماقسات – ۆاكتسينالاردى ساقتاۋ ءتارتىبىنىڭ بۇزىلۋىنا, جارامدىلىق جاعدايىنىڭ ب ۇلىنۋىنە جول بەرمەۋ.
«سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى قاۋىپ تونەر بولسا, جەدەل بريگادالار مەن مەديتسينالىق كومەك پۋنكتى قىزمەت كورسەتەدى. وسى ماقساتتا اۋرۋحانادا 50 توسەك ورنى دايىندالدى. بۇل اۋىر ناۋقاستاردى كۇتىمگە الىپ, دارىگەرلىك كومەك كورسەتۋگە ارنالىپ وتىر», دەيدى س.ساندىباەۆ.
جايىق وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى اتىراۋ قالاسىندا قاۋىپتى شەكتەن الدەقاشان اسقان. كەشە مۇنايلى شاھار تۇسىندا سۋ دەڭگەيى – 586, وعان جاقىن ورنالاسقان جاڭاتالاپ اۋىلىندا – 424, ەركىنقالا ەلدى مەكەنىندە 450 سم بولدى.
تاسقىن سۋ جايىق وزەنىنىڭ ەكى جاعىنان اتىراۋعا كەلەتىن ەكى جولدىڭ جيەگىنە تىرەلىپ تۇر. ونىڭ الەگى, اسىرەسە, اتىراۋ-يندەر تاسجولىنداعى احۋالدان بايقالىپ وتىر. جايىق وزەنىنەن جازىق دالاعا جايىلعان سۋدان اتالعان جولعا ءبىر ەمەس, ەكى رەت قاۋىپ ءتوندى. العاشقىسىندا جولدىڭ اسفالتى ويىلىپ قالدى.
اتىراۋ وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇل جولدىڭ كۇردەلى جوندەۋدەن سوڭ قولدانىسقا بەرىلگەنىنە 10 جىل وتكەن. وبلىستىق ماڭىزى بار تاسجولدىڭ ۇزىندىعى – 174 شاقىرىم. اتىراۋ قالاسىنان ماحامبەت اۋدانىنىڭ اۋماعىمەن ءوتىپ, يندەربور كەنتىنە دەيىن بارادى. بۇرناعى كۇنى كەشتە اتالعان جول تاعى جابىلدى. سەبەپ – سۋ وتكىزەتىن قۇبىر سالۋ قاجەتتىگى.
«بۇعان دەيىن اتىراۋ-يندەر تاسجولىنا سۋ وتكىزەتىن 6 قۇبىر سالىنعان ەدى. الايدا ءور سۋىنىڭ كوتەرىلۋ دەڭگەيىنىڭ توقتاماۋىنا بايلانىستى اتالعان تاسجول بويىنا تاعى دا وسىنداي 6 قۇبىر سالۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. سول سەبەپتەن 22 مامىردا كەشكى ساعات 21.00-دە «اتىراۋ-يندەر» تاسجولى ۋاقىتشا جابىلادى. قۇبىر ورناتۋ جۇمىسى شامامەن 24-30 ساعاتقا سوزىلادى», دەپ حابارلادى وبلىستىق جەدەل شتابتان.
وسىنداي سەبەپتەرمەن اتىراۋ قالاسىندا تۇرعىنداردى ورنالاستىراتىن 94 ەۆاكۋاتسيا پۋنكتى دايىن تۇر. ەۆاكۋاتسيا پۋنكتتەرىندە 10 250 ورىن بار.
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايسار ابداليەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتتەردىڭ بارىندە مەديتسينالىق كەزەكشى بريگاداسى قۇرىلدى. ال وبلىستىق ينفەكتسيالىق اۋرۋحانادا قوسىمشا 200-دەن اسا رەزەرۆتىك ورىن دايىندالدى.
ء«بىز تاسقىن سۋدان قاۋىپ بولعان جاعدايدا مودۋلدىك اۋرۋحانانى جۇمىلدىرامىز. تاسقىنعا بايلانىستى احۋال قيىندايتىن بولسا, اتىراۋعا 100-دەن اسا دارىگەرلەردى تارتۋ جونىندە شەشىم قابىلداندى», دەدى ق.ابداليەۆ.
ونىڭ مالىمەتىنشە, وبلىستا 52 جەدەل جاردەم كولىگى بار. ونىڭ 30-ى اتىراۋ قالاسىندا, ال 22 كولىك اۋداندارعا بولىنگەن. بۇعان قوسا مەديتسينالىق مەكەمەلەر اراسىندا ناۋقاستاردى تاسىمالداۋ ءۇشىن رەزەرۆتىك 11 كولىك قاراستىرىلدى.
وڭىردەگى قۇتقارۋشىلاردا ماحامبەت اۋدانىنىڭ جايىق جاعاسىندا ورنالاسقان 13 ەلدى مەكەندە كەزەكشىلىك اتقارىپ ءجۇر. ولار 19 مامىر كەشكى ساعات 20.00-دەن 20 مامىر كۇنگى تاڭەرتەڭگى ساعات 08.00-گە دەيىن ماحامبەت پەن سارىتوعاي اۋىلدارى ارالىعىندا 132 تۇرعىندى قايىقپەن تاسىمالدادى. ونىڭ ىشىندە 11 بالا مەن 1 جۇكتى ايەل بار. قالعانى قايىقپەن تاسىمالداندى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ قوعاممەن بايلانىس توبى.
ال 22 مامىردا اتىراۋ قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى قايىرشاقتى اۋىلدىق وكرۋگىندە تىركەلگەن شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى قۇتقارۋشىلاردىڭ كومەگىنە جۇگىندى. ويتكەنى قوجالىقتىڭ 4 ۇيىردەگى 80 جىلقىسى تاسقىن سۋدىڭ ورتاسىندا قالعان. قۇتقارۋشىلار قىلقۇيرىقتىلاردى قاۋىپسىز جەرگە ايداپ شىعاردى.
اتىراۋ وبلىسى
