سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ەلىمىزدەگى قۇرىلىس سالاسىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلكەن ۇلەس قوسىپ وتىرعان زاۋىتتىڭ جوبالىق قۋاتى – جىلىنا 90 ميلليون دانا كىرپىش. زاۋىتتا قۇرىلىس نىساندارىن قاپتايتىن كەراميكالىق كىرپىش تە شىعارىلادى. سونداي-اق قۇرىلىس بلوگىن دە وندىرەدى. پىشىندەرى دە ارقيلى. قۇرىلىسشىلاردىڭ قالاۋىنا وراي كىرپىشتىڭ الپىستان استام ءتۇرىن ءوندىرىپ جاتىر. تەحنولوگيالىق جەلى ءار الۋان بوياۋمەن بويالعان ساپالى كىرپىش وندىرۋگە تولىق مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. كاسىپورىن ونىمدەرى ءوڭىردىڭ عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ قۇرىلىسشىلارىنا كەڭىنەن تانىمال. ىرگەدەگى رەسەيدىڭ كورشىلەس ايماقتارى دا ساپالى ءونىم شىعاراتىن زاۋىتتىڭ كىرپىشتەرىن ات-تۇيەدەي قالاپ الادى.
– ءبىر جاقسىسى, كىرپىشكە قاجەتتى بالشىق وڭىرىمىزدەن وندىرىلەدى, – دەيدى وندىرىستىك تسەحتىڭ باسشىسى ەرلان مىرزاعاليەۆ. – قازىرگى كۇنى قىزعىلت بالشىق پەن كاولين بەس كارەردەن الىنىپ جاتىر.

زاۋىتتىڭ اشىلۋى قۇرىلىس قارقىنىن ۇدەتۋمەن قاتار, وبلىس ورتالىعىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ءتاپ-ءتاۋىر سەپتىگىن تيگىزىپ جاتىر. جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. شەتكە شيكىزات شىعارۋمەن عانا شەكتەلىپ قالماي, بار دۇنيەنى كادەگە جاراتىپ, ءوز ءونىمىمىزدى ءوندىرۋ تۇرعىسىنان كەلگەندە سالىق تولەۋ ەسەبىنەن ءوڭىردىڭ شىرايلانۋىنا ۇلەس قوسىپ وتىر. شىنتۋايتىندا, زاۋىت ەلىمىزدەگى قۇرىلىس سالاسىنىڭ دامۋىنا, سونداي-اق يننوۆاتسيالىق باعىتتىڭ كەڭەيۋىنە ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. قورشاعان ورتاعا كەسىرىن تيگىزبەۋ جايىن كوبىرەك ويلايتىن كاسىپورىننىڭ ونىمدەرى جوعارى تالاپقا ساي. سوندىقتان دا سۇرانىس كوپ.
– كىرپىشتى كۇيدىرۋ كەزىندە سىعىمدالعان گاز پايدالانىلادى, – دەيدى ەربول ماناس ۇلى. – بۇل ەكولوگيالىق جاعىنان ءتيىمدى ءارى ءونىم ساپاسىنا دا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. ساپامەن بىرگە قورشاعان ورتاعا زيانى جوق.
ءسوز اراسىندا زاۋىتتىڭ ورلەۋ جولى تۋرالى دا ايتا كەتۋگە بولار. زاۋىت العاشقى ءونىمىن سوناۋ 2010 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا شىعاردى. جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياقتالعاننان كەيىن ءونىم كولەمىن بىرتىندەپ كوبەيتە باستادى. العا قويعان ماقساتتى ورىنداۋ بارىسىندا ينۆەستيتسيالىق جوبا تولىق جۇزەگە استى. تەحنيكالىق جاعىنان زامان تالابىنا ساي جاراقتاندىرىلعان. وسىنىڭ ارقاسىندا ساپالى ءونىم شىعارىپ, ءباسى جوعارى باسەكەلەستىكتىڭ قاتال تەزىنە توتەپ بەرۋدە. ساپاعا ءمان بەرگەندىكتەن, «ENKI» ساۋدا ماركىسى ەلىمىزدىڭ جانە الىس-جاقىن شەتەلدىڭ قۇرىلىس سالاسىندا بىردەن تانىمال بولدى دەسەك تە ارتىق ەمەس. زاۋىتتىڭ كەڭسەسىندە الىس-جاقىن شەتەل قۇرىلىسشىلارىنىڭ ءونىم ساپاسى تۋرالى وزىندىك پىكىرلەرى مەن العىسحاتتارى ءىلۋلى تۇر. وسىنىڭ ءوزى-اق جەرگىلىكتى جەردىڭ ونىمىنە بەرىلگەن لايىقتى باعا دەپ ايتۋعا بولادى.
قازىرگى كۇنى كاسىپورىندا 240 ادام ەڭبەك ەتەدى. وبلىس ورتالىعىنداعى «قولجەتىمدى باسپانا – 2020-2025» باعدارلاماسى اياسىندا سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ۇيلەر نەگىزىنەن وسى كاسىپورىننىڭ ونىمىمەن سالىنىپ جاتىر.
– ءبىز جەرلەستەرىمىزدىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسىنىڭ وڭىنان شەشىلۋىنە سەپتىگىمىزدى تيگىزىپ جاتىرمىز, – دەيدى وندىرىستىك تسەحتىڭ باسشىسى ەرلان مىرزاعاليەۆ. – اتام قازاقتا ء«ۇي بولماي, كۇي بولمايدى» دەگەن اتالى ءسوز بار. ەگەر ءاربىر تۇرعىننىڭ باسىندا ساۋلەتتى باسپاناسى بولسا, كوڭىل كۇيى دە كوتەرىڭكى بولار ەدى.
ايتۋىنا قاراعاندا, قول جەتكىزگەن تابىستارىن مىسە تۇتۋ ويدا جوق. باستى ماقسات – ىلگەرى دامۋ, ونىڭ ىشىندە قارىشتاپ دامىعان بۇگىنگى كۇننىڭ تالاپ دەڭگەيىنەن تابىلۋ. سوندىقتان يتالياندىق سماك فيرماسىنىڭ تەحنولوگيالىق جەلىسى ارقىلى كىرپىشتەردى ساۋلەلەندىرۋ, ورنەك سالۋ قولعا الىنعان. ءوز كىرپىشتەرىنەن سالىنعان عيماراتتار كوز جاۋىن الارلىقتاي ادەمى بولىپ تۇرسا, ءبىر عانيبەت ەمەس پە؟!
– كاسىپورىندا نەگىزىنەن جەرگىلىكتى جاستار جۇمىس ىستەيدى, – دەيدى تسەح جۇمىسشىسى قانات حاسەنوۆ. – الەۋمەتتىك جاعدايىمىزعا كومەكتەسەدى. جالاقىمىزدى ۋاقىتىندا الىپ تۇرامىز. جاڭا كەلگەن جاستارعا تالىمگەرلىك جاساپ ۇيرەتەمىز. جاس تولقىننىڭ بويىندا ەڭبەككە دەگەن قۇلشىنىس بار. وسى ەڭبەگىمىزدىڭ ناتيجەسىن ءوزىمىز تۇراتىن قالادان كۇندە كورىپ ءجۇرمىز. ءسات ساناپ جاۋىننان كەيىنگى ساڭىراۋقۇلاقتاي قاۋلاپ ءوسىپ كەلە جاتقان قۇرىلىستاردى كورگەندە, وسى ناتيجەلى ىستە ءبىزدىڭ دە ەڭبەگىمىز بار دەگەن وي سانامىزعا كەلگەندە, كەۋدەمىزدى قۋانىش كەرنەيدى.
ەندى ءبىر اۋىز سوزبەن ءونىم گەوگرافياسى تۋرالى تاراتىپ ايتا كەتەلىك. زاۋىتتىڭ ساپالى كىرپىشتەرى ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتالىعىنا تاراتىلادى. ومبى قالاسىنا دا جەتكىزىلەدى. زاۋىت باسشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, الدىمەن ىشكى نارىقتى قامتاماسىز ەتۋگە كوڭىل بولىنەدى. سۇرانىس وسكەن سايىن ءونىم كولەمىن دە كوبەيتۋ قاجەت. جاڭا جەلى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن كادىمگى كىرپىشتىڭ بۇگىنگى كولەمىنە تاعى دا
30 ملن دانا ءونىم قوسىلماق.
ۇيىمشىل كاسىپورىن بولاشاقتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋدا جاۋاپكەرشىلىكتى باستى ورىنعا قويىپ وتىر.
كوكشەتاۋ