ءبىر كۇنى وسى بازاركوم ديرەكتورى بەگىمباي قوساەۆتىڭ كەڭسەسىنە جاستارى قارايلاس وڭتالاپ جارىلقاسىنوۆ اعامىز كەلەدى عوي. ول دا وسى اۋداندا ىرىلەندىرىلگەن كولحوزداردى باسقارىپ, تابىستارىن مولايتىپ, ميلليونەر دارەجەسىنە كوتەرگەن ەلگە تانىمال تۇلعا.
وڭتالاپ كەڭسەگە كىرگەن تۇستا ءبىر جىگىت كەلىپ بەگىمبايدىڭ قولىنا 25 سومدى قىستىرىپ كەتەدى. بەگىمباي وعان: – ءاي, بالا, قالعانىن قاشان قايتاراسىڭ؟ – دەيدى. – ا-ا, – دەپ الگى جىگىت ەسىك الدىندا اڭىرىپ تۇرىپ قالعاندا, بەكەڭ تەزدەتىپ – ءيا, ءيا... بارا بەر, كەيىن سويلەسەرمىز, – دەي سالادى. راسىندا, ول جىگىتتىڭ بازاركومعا ەشقانداي بەرەسىسى جوق-تى. ءسىرا, بازارداعىلار ارا-تۇرا قوماقتى تابىستارىنان باستىققا دەپ بىردەڭە تاستاپ تۇراتىن بولسا كەرەك. سونى وڭتالاپ: «قارىزىن قايىرىپ جاتىرعان بولدى-اۋ», دەپ ءتۇسىنسىن دەگەن بەكەڭنىڭ جۇمباعى ەكەن.
«بۇل ماكەڭ مەن دايىندالماعان تۇستان كەلەدى عوي...»
وتەگەن سىرلىباەۆ اعامىز دا بىرنەشە بالىق اۋلاۋ كولحوزدارىن باسقارىپ, ارال اۋدانىنداعى «قۋاڭداريا» موتورلى بالىق اۋلاۋ ستانساسىنىڭ (مرس) ديرەكتورى قىزمەتىن اتقارادى. اۋ قۇرال توزادى. اۋ جىلىم قايىقتارى دا ىستەن شىعادى. بىراق ءار قايسىسىنىڭ توزۋ مەرزىمى بار. سول مەرزىم بىتكەسىن عانا اۋ قۇرالدىڭ, قايىقتىڭ جانە باسقا دا جابدىقتارىنىڭ جاڭاسى بوساتىلادى. زاڭدىلىعى سولاي. دەسە دە, مەرزىمىنەن بۇرىن توزاتىندارى, ءتىپتى تۇڭعيىق تەڭىزدىڭ تۇبىندە داۋىلعا, ارىندى اعىسقا ۇشىراپ, مۇلدە جوعالىپ كەتەتىندەرى جانە شالاڭ باسىپ, ارقان بولىپ ەسىلىپ قالاتىندارى دا بولادى. جانە بالىق كوپ تۇسكەن اۋ-جىلىمدار دا تەز سەتىنەپ سوگىلىپ كەتەدى. جوقتىڭ ورنىن تولتىرۋ كەرەك. اۋ توزدى ەكەن, سۋدا تۇرىپ ەزىلىپ قالدى ەكەن, دەپ جوعارعى جاق جوسپاردى كەمىتپەيدى عوي. سوسىن دا كولحوز باسقارمالارى وتەكەڭە, مرس ديرەكتورى وتەگەن سىرلىباەۆقا جۇگىرەدى. وتەكەڭ بولسا, زاڭدىلىقتان ارتىققا قادام باسپايدى. اركەز ونىڭ الدىندا باس ەسەپشى قول قويعان اقپارات جاتادى. جانە ول كىسى از-كەم وقىعانىمەن ساياساتقا جۇيرىك, ءجۇدا ورىس تىلىندە بايانداما جاساي بەرەتىن-ءدى. الايدا, باسقارما توراعاسى ماقسۇتقالي دەمەسىنوۆكە سۇراعانىن قالاي بەرە سالعانىنا ءوزى دە كەيىننەن تاڭدانىس بىلدىرەدى ەكەن. سونى بىلەتىن وزگە توراعالار وتەكەڭە رەنىش ءبىلدىرىپ: – ءسىز ماقسۇتقاليعا سۇراعان اۋ-قۇرالىن بەرەسىز, بىزگە نەگە بەرمەيسىز دەسە: – ءاي, ول ماكەڭ بە, ول اعالارىڭ مەن قانشاما بەرمەيىن-اق دەپ تاس بەكىنىپ وتىرسام دا, ءار كەز ول مەن دايىندالماعان تۇستان سوعادى عوي, – دەپتى. قايسىبىر جىلدارى ماقسۇتقالي اعامەن كورشى تۇردىق. وتەكەڭنىڭ وسى ءسوزى ەلگە جايىلىپ كەتكەسىن, سونى تاراتىپ بەرۋدى سۇراعانىمدا: – ە-ە, سەنىڭ وتەگەن اعاڭ مەملەكەت مۇلكىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاعان ادام. وزگەلەردەن دە سونى تالاپ ەتەدى. ال ماعان «دايىندالماعان تۇستان كەلەدى» دەۋىنىڭ دە رەتى بار. ايتالىق, ءبىر اۋ زۆەنوسىنىڭ جىلدىق جوسپارى 104 تسەنتنەر. ول جوسپاردى 200 پايىزعا ورىنداپ, بالىق قابىلداۋ پۋنكتىنە 210 تسەنتنەر بالىق وتكىزىپ تۇر. كوبىنە بالىقتىڭ ءار تسەنتنەرى ءتورت-بەس سومنىڭ ارالىعىندا عانا قابىلدانادى. ال وسىنداي بولار-بولماس باعامەن كولحوزدى ميلليونەر دارەجەسىنە كوتەرىپ كور! قيساپسىز كوپ بالىق اۋلاۋ كەرەك. بالىق كوپ تۇسكەن اۋ تەز توزادى. بالىق تا جاندىك. بۇلقىنادى, تۋلايدى, ورالادى, ۇزەدى. انە, وتەكەڭ اعاڭنىڭ مەنى «دايىندالماعان تۇستان سوعادى» دەپ ايىپتاۋىنىڭ سەبەبى وسىندا. * * * قايران, اسىل اعالار-اي! جانكەشتىلىكپەن ەڭبەكتەنگەن عوي. سول ىستەرىنە سايكەس, قازالىداعى بەگىمباي قوساەۆ پەن وڭتالاپ جارىلقاسىنوۆتىڭ اتتارىندا كوشە دە, ەسكەرتكىشتەر دە بار شىعار. ال ارالدىق وتەگەن سىرلىباەۆ پەن ماقسۇتقالي دەمەسىنوۆكە ونداي سىي-سياپاتتىڭ بار-جوعىن بىلە المادىق. اتتەگەن-اي, دەسەيشى! شاكىرات دارماعامبەت ۇلى. قىزىلوردا وبلىسى, ارال اۋدانى.
