وقۋ ورنىنىڭ تارلىعىنا قاراماستان 2-3 سىنىپ اكىمدىك تابالدىرىعىن توزدىرسا, مادەنيەت ۇيىندەگى «سىنىپتاردىڭ» جاعدايى تىپتەن سوراقى. ءدالىزدى ەسكى شكاف, سىنىق سورەلەرمەن ءبولىپ, قولدان سىنىپ كابينەتتەرىن قۇراستىرىپ قويعان. ەشقانداي تالاپ تۋرالى ءسوز قوزعاۋعا كەلمەيتىن «كابينەتتەردە» جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى ءبىر پارتاعا ءۇش وقۋشىدان وتىرادى. تەحنيكالىق بازانى بىلاي قويعاندا تاقتانىڭ ارەڭ ءىلىنىپ تۇرعانىن بايقاۋ قيىن ەمەس. تاقتا مەن پارتانىڭ اراسى ءبىر اتتام جەردە مۇعالىم ارتىق قيمىل-قوزعالىسسىز ساباق وتەدى. ول ازداي اراقاشىقتىعى 8 شاقىرىمدىق تۋعانباي اۋىلىنداعى مەكتەپكە «شاپقىلايدى». وسىلايشا, 9 ايدا تاباننان توزعان مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار بيىلعى وقۋ جىلىن تارىداي شاشىراپ ءجۇرىپ تامامداۋعا تايادى.
ماسەلەنىڭ ءمانىسىن №12 ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى ەرجان ءنۇسىپجاننان سۇراعان ەدىك.
«جالپى, نۇرا اۋىلىنداعى بايدىبەك, دۋلات, نۇرا-1, نۇرا-2 دەپ اتالاتىن شاعىن اۋدانداردان 300 وقۋشى مەكتەپكە تاسىمالدانىپ وقىتىلاتىن. مەكتەبىمىزدىڭ كۇردەلى جوندەۋگە جابىلۋىنا بايلانىستى وسى وقۋ جىلىندا بارلىعىن قوسقاندا 800 وقۋشىنى تۋعانبايداعى №30 ورتا مەكتەپكە 5 اۆتوبۋسپەن الىپ بارىپ, الىپ قايتادى. جوعارى سىنىپتارداعى 334 وقۋشى اۋىلداعى مادەنيەت ءۇيى مەن اۋىلدىق اكىمدىكتىڭ عيماراتىندا سانيتارلىق نورما ساقتالماعان تار بولمەلەردە قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ وقيدى. تەحنيكالىق بازا كونتەينەردە جينالىپ تۇر. ونى قوسۋعا دا, ساقتاۋعا دا مۇمكىندىك جوق. مادەنيەت ءۇيىنىڭ كامەراسى بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن باقىلامايدى. سول سەبەپتى, بالا قاۋىپسىزدىگىنە دە الاڭدايمىز», دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى ەرجان قۋات ۇلى.
بور مەن تاقتانىڭ عانا كومەگىمەن ساباق وتەتىن مەكتەپ مۇعالىمدەرى كورنەكىلىكتى قاعازعا شىعارىپ كەلىپ, پايدالانۋعا ماشىقتالعان. ال دەنەشىنىقتىرۋ, حيميا مەن فيزيكا پاندەرى تۋرالى ايتۋ ارتىق.
مەكتەپ بىتىرەتىن تۇلەكتەر دە ارىسى الماتى قالاسى, بەرىسى وتەگەن كەنتى, بايسەركە اۋىلى مەن جاڭا اتاۋعا يە الاتاۋ قالاسىنا قاتىناپ, تەستكە دايىندالۋدان شارشاعاندارىن جاسىرمايدى. بيىل 11-سىنىپتى 27 وقۋشى بىتىرەدى. ال مەكتەپتىڭ كۇردەلى جوندەۋگە جابىلۋىنا بايلانىستى 0-سىنىپتار مۇلدەم اشىلماعان.
«مەكتەپتىڭ جابىلۋىنا بايلانىستى 60-قا تاياۋ جوعارى سىنىپتاعى ۇلگەرىمى جاقسى وقۋشىلاردى اتا-انالارى قالاداعى مەكتەپتەرگە تاسىمالداپ وقىتىپ جاتىر. وعان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءبارىنىڭ مۇمكىندىگى كەلە بەرمەيدى. سوندىقتان ءبىلىم ساپاسىنا دا كەرى اسەر ەتەدى. الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلار بالالارىن الىسقا تاسىمالداي المايدى. ورىن جوقتىعىنان قوسىمشا ساباق وتكىزىلمەيدى. جوسپار بويىنشا مامىر ايىنىڭ 24-ءى كۇنى مەكتەپتى قابىلداپ الۋىمىز كەرەك بولعان. وكىنىشكە قاراي, ءالى كۇنگە دەيىن قۇرىلىستىڭ جارتى جۇمىسى دا اياقتالعان جوق. الداعى 3 جارىم ايدا قالاي اياقتالاتىنى بەلگىسىز. مىنا قارقىنمەن جاڭا وقۋ جىلىندا كوشىپ-قونىپ باستاماساق بولعانى», – دەيدى مەكتەپ باسشىسى.
ءبىلىم ساپاسىمەن قوسا, جولدىڭ قاۋىپسىزدىگى دە ۇستازدار مەن اتا-انالاردى الاڭداتىپ, سارى ۋايىمعا سالىپ كەلەدى. بالالاردىڭ ءتارتىبى مەن تاربيە ساعاتىنا, سپورت پەن ونەرگە باۋلۋعا دا جىل بويى مۇمكىندىك بولماعان. قىستان دىردەكتەپ شىققاندارىن دا ۇمىتپاق ەمەس.
توعىز اي تارىداي شاشىراپ وقۋ جىلىن اياقتاعان ۇستازدار مەن وقۋشىلاردىڭ, اتا-انالاردىڭ جالعىز-اق تىلەگى بار. ول – وزدەرى سارىلا كۇتىپ جۇرگەن مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ساپالى اياقتالىپ, جاڭا وقۋ جىلىن جايلى مەكتەپتە باستاۋ. الايدا مامىر ايىندا كۇردەلى جوندەۋ اياقتالۋى ءتيىس مەكتەپتە جۇمىس سىلبىر, تىپتەن قۇرىلىستىڭ جارتىسىنا جۋىقتاماعانى تايعا تاڭبا باسقانداي كورىنىپ تۇر. ونى جۇمىسشىلار ەڭبەكاقىلارىنىڭ ۋاقتىلى بەرىلمەۋىمەن بايلانىستىرادى.
«قىستاي ىشكى جۇمىستاردى اياقتاۋعا بولار ەدى, وعان مەردىگەر كومپانيا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن بەرمەدى. 50 ادامنان وسى كۇنى ون شاقتىسى عانا قالدى. سونىڭ سالدارىنان جۇمىس ونبەي وتىر», دەيدى بريگادير سەرىك سماعۇلوۆ.
ءبىز ورىن العان ماسەلەگە بايلانىستى مەكتەپ قۇرىلىسىنا جاۋاپتى مەردىگەر «SHEBERBUILD» جشس-نىڭ جوبا جەتەكشىسى مارات قوجامقۇلوۆپەن حابارلاسقان ەدىك. ول وسى ۋاقىتتا ءۇش قاباتتى نىساننىڭ بىرنەشە بلوگىندە قابىرعا مەن توبەسىنىڭ ىشكى ارلەۋ جۇمىسى, سىرتقى قاسبەتى جاسالىپ جاتقانىن, سونىمەن قاتار ەلەكترمونتاجداۋ, ىشكى قابىرعالاردى قالاۋ جانە سىلاۋ, اكتەۋ جۇمىستارى جاندانا تۇسكەنىن ايتتى. نىساننىڭ سىرتقى اباتتاندىرۋ جۇمىسى قارقىن الىپ, مەكتەپ اينالاسىنداعى قوقىستار تۇگەل تازارتىلىپ جاتقانىن حابارلادى.
«مامىردىڭ 13-ىنەن باستاپ جۇمىسشىلار سانى 50-60-قا جەتىپ, نىساندى ءبىر اي مەرزىمگە كەشىكتىرىپ, ياعني ماۋسىمنىڭ اياعىنا دەيىن تاپسىرىپ بەرۋگە تىرىسامىز», – دەدى مارات قوجامقۇلوۆ.
توعىز اي بويى تۇرالاپ, بەلگىلەنگەن مەرزىمىنەن كەشىگىپ جاتقان بۇل جوباعا 1 ملرد 10 ملن تەڭگە بولىنگەن.
جىلعا جۋىقتاسا دا ەڭبەكاقىسىن الا الماعان جۇمىسشىلاردىڭ زارىنا «Amanat» پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسى قۇلاق ءتۇرىپ, جالاقى بويىنشا 25 ملن تەڭگە قارىزدى قايتارۋعا كومەكتەسكەنى تۋرالى وبلىستىق «Amanat» پارتياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى مالىمدەدى.
تالعار اۋدانى نۇرا اۋىلىنداعى مەكتەپ قۇرىلىسىمەن اينالىسقان 12 قۇرىلىسشى بەس اي بويى جالاقىلارىن الا الماي كەلگەن. ولار جالاقىلارىنىڭ كەشىككەنىنە قاراماستان, ەشبىر ءۇزىلىسسىز جۇمىس كەستەسىنە ساي ەڭبەك ەتكەن. الايدا باسشىلارىمەن بولعان كەلىسسوز ەشقانداي ناتيجە بەرمەگەننەن كەيىن قۇرىلىسشىلار «Amanat» پارتياسىنان كومەك سۇراعان.
«پارتيادان كومەك سۇراماس بۇرىن, بۇل ادامدار بىرنەشە رەت ءوز باسشىلىعىمەن تىكەلەي سويلەسۋگە تىرىسقان. الايدا ولار ۋاقىتتى سوزىپ, جۇمىسشىلارمەن كەزدەسۋدەن قاشقان. وسىلايشا, باس-اياعى 12 ادام بىزدەن كومەك سۇرادى. ءبىز قۇرىلىس الاڭىن قاراپ شىقتىق, كومپانيا ديرەكتورىنا حابارلاستىق, سودان كەيىن جالاقى بويىنشا بارلىق قارىز وتەلدى. ناتيجەسىندە, جۇمىسشىلارعا بەرىلگەن ەڭبەكاقىنىڭ جالپى سوماسى 25 ملن تەڭگەنى قۇرادى», دەيدى «Amanat»-تىڭ وبلىستىق فيليالىنىڭ پارتيالىق باقىلاۋ ينسپەكتورى تيمۋر نۇكەباەۆ.
پاريا وكىلدەرى نىساندى ارالاپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىسپەن تانىستى. قازىرگى ۋاقىتتا مەكتەپ قۇرىلىسى جالعاسىپ, قۇرىلىسشىلار ىشكى ارلەۋ جۇمىسىنا كىرىسكەن.
«مەنىڭ قىزىم 4-سىنىپتا, تۋعانباي اۋىلىنا بارىپ وقيدى. مەكتەبىمىزدىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى وتكەن جىلدىڭ 16 مامىرىندا باستالىپ, بيىل وسى ۋاقىتتا اياقتالۋعا ءتيىس ەدى. بەكىتىلگەن مەرزىم ءبىتتى. جۇمىس وتە باياۋ جۇرگىزىلۋدە. مىنا تۇرىمەن قىركۇيەكتىڭ 1-ىنە دايىن بولادى دەگەنگە سەنە المايمىز. ءبىزدىڭ بالالار قاشانعى باسقا اۋىلعا بارىپ وقيدى؟ وندا ساباق ءۇش اۋىسىمدا وقىتىلادى. بالالارىمىزدىڭ ءبىلىم ساپاسى مەن جولداعى قاۋىپسىزدىگىنە كىم جاۋاپ بەرەدى؟», دەپ ناليدى باستاۋىش سىنىپ وقۋشىسىنىڭ اناسى مادينا ابايقىزى.
وسىلايشا, قىرۋار قارجىعا جاسالىپ جاتقان مەكتەپ قۇرىلىسىنىڭ ۋاقتىلى اياقتالىپ, جاڭا وقۋ جىلىنا ساقاداي ساي بولۋى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ باستى ارمانىنا اينالىپ وتىر.
الماتى وبلىسى