پانفيلوۆ اۋىلىندا 2019 جىلدان بەرى ىسكە قوسىلعان «Zeta» جشس-عا قاراستى «تەمىر-ساق» زاۋىتى نەگىزىنەن ديامەترى ءارتۇرلى ولشەمدەگى تەمىر قۇبىرلار وندىرۋمەن اينالىسادى. ولار جيھاز, ورىندىق پەن ۇستەل جاساۋدا قولدانىلادى. مۇندا 176 ادام تۇراقتى ەڭبەك ەتەدى. زاۋىت جۇمىسشىلارىنىڭ جايلى جاتاقحانا جانە ىستىق تاماقپەن تەگىن قامتاماسىز ەتىلۋى ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ارتۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزىپ كەلەدى. ولاردىڭ بارلىعى دا سول توڭىرەكتەگى اۋىل تۇرعىندارى. اراسىندا ەڭبەك وزاتتارى دا بار. دەسە دە, ءونىم كولەمى ارتقان زاۋىتقا دانەكەرلەۋشى مەن تىگىنشىلەر ءالى دە قاجەت.
«بۇرىن اۋىلىمىزدا مۇنداي ءوندىرىس ورنى بولماعاندىقتان, جۇمىس ىزدەپ قالاعا اعىلاتىن ەدىك. زاۋىت ىسكە قوسىلعالى ءتورت جىل بولدى, تاباندى ەڭبەك ەتىپ, تابىس تاۋىپ جاتىرمىز. جالاقىمىز جامان ەمەس. وسىنداي ءوندىرىس ورنى كوپتەپ اشىلسا, اۋىلدىڭ جاعدايى جاقسارا تۇسەر ەدى», دەيدى روبوت وپەراتورى ناتاليا كۋليميچ.
قىتايدىڭ وزىق تەحنولوگياسىمەن جابدىقتالعان «تەمىر-ساق» زاۋىتى تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلىپ, بىرنەشە دانەكەرلەۋ روبوتى ىسكە قوسىلعان.
«نەگىزگى شيكىزات «قاراعاندى مەتالل كومبيناتىنان» كەلەدى. تەمىردى جولاقتاپ كەسۋ, يۋ, دانەكەرلەۋ, بوياۋ سىندى مىندەتتەردى اتقاراتىن 13 تسەح توقتاۋسىز جۇمىس ىستەيدى. مۇندا ورىندىقتار مەن ۇستەلدەر, كيىمىلگىشتەر مەن سورەلەر بار, جالپى تۇرمىسقا قاجەت 50 شاقتى ءونىم ءتۇرى دايىندالادى», دەيدى «تەمىر-ساق» زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى امزەبەك باجانوۆ.
گۇرىلدەن قۇلاق تۇناتىن تسەحتاردا جۇمىس قىزىپ جاتىر. جۇمىس قاۋىپسىزدىگى باستى نازاردا. جۇمىسشىلار قورعانىس ءۇشىن ارنايى بەتپەردە مەن كوزىلدىرىك تاعادى. ايىنا ءبىر رەت «قاۋىپسىزدىك كۇنى» اتالىپ, وندا جۇمىسشىلار قاۋىپسىزدىك نۇسقاماسىنان وتەدى.
«قازاقستان بويىنشا «Zeta» كومپانياسىنىڭ 60-تان اسا دۇكەنى ىسكە قوسىلعان. سول ارقىلى ونىمدەرىمىز ساتىلادى. ايىنا 250–300 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, ساتىلىمعا شىعارىلادى. وعان قوسا ارنايى تاپسىرىس بەرۋشىلەر دە بار. ءبىزدىڭ زاۋىتتىڭ ءونىمى قالدىقسىز شىعارىلادى. اعاش قالدىقتارى جۇمىسشىلارعا وتىن رەتىندە بەرىلسە, پورولون مەن ماتانىڭ مايدا قالدىقتارىن قايتا وڭدەپ, جاستىق شىعارۋ ءوندىرىسى ىسكە اسىرىلادى», دەيدى زاۋىت باسشىسى.
قالدىقسىز ءونىم ءوندىرۋدى باستاعان زاۋىت شەبەرلەرى بۇل كۇندە ماتا قيىندىلارىنان كوز جاۋىن الاتىن قۇراق قۇراۋعا دا توسەلىپ العان. سونىڭ ناتيجەسىندە ءتۇرلى-ءتۇستى قۇراق ماتالارمەن جابدىقتالعان ورىندىقتارعا سۇرانىس ارتا تۇسكەن. زاۋىتتىڭ تىگىن تسەحىندا تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان تىگىنشىلەر بوتاكوز تولەگەنوۆا, كۇلسارا نۇردانحان جانە تسەحتا ەڭبەك ەتەتىن ەلەنا ۆاگنەر, قويما مەڭگەرۋشىسى بوتاكوز ابدرامانوۆا, بريگادير مەرەي بىرلىك سىندى نازىك جاندار ەر-ازاماتتارمەن قاتار ەسەلى ەڭبەك ەتىپ جاتىر.
زاۋىتتان شىققان دايىن ونىمدەر, كەڭسە ورىندىقتارى مەن وزگە دە زاتتار وڭىرلەردەگى ءوز تۇتىنۋشىلارىنا كىدىرىسسىز جونەلتىلەدى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بيىلعى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن سولتۇستىك, باتىس وڭىرلەرگە «Zeta» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى قانات وماروۆتىڭ قولداۋىمەن 3 فۋرا گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە زاۋىتتا وندىرىلگەن پلاستيكالىق تۇرمىستىق زاتتار جىبەرىلگەن.
وسى زاۋىت ىرگەسىندە 30 شاقتى ادام ەڭبەك ەتەتىن پلاستماسسا قالدىقتارى مەن تسەللوفانداردى قايتا وڭدەيتىن «Zetaنىڭ» شاعىن زاۋىتى جۇمىس ىستەيدى. وندا وڭدەلگەن زاتتار تالعار قالاسىنداعى زاۋىتقا جىبەرىلىپ, اينالىمعا تۇسەدى. بۇل ءوندىرىس ورنى ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋدا قىرۋار پايداسىن تيگىزىپ تۇر. الايدا مامانداردىڭ ايتۋىنشا, زيانى مىڭ جىلدىق پلاستماسسا پەن جەر بەتىن جاپقان تسەللوفاندى قايتا وڭدەۋدە زور ماڭىزعا يە زاۋىت جۇمىسى قازىر ءبىرشاما تۇرالاعان. بۇل رەتتە زاۋىت باسشىلىعى مەملەكەتتەن سۋبسيديا الىپ, ەڭسە تىكتەگىسى كەلەدى. ماماندار مەن وسى ءوندىرىس ورنىنان ناپاقاسىن اجىراتىپ وتىرعان ەڭبەك ادامدارى شاعىن زاۋىت مەملەكەت قامقورلىعىنان تىسقارى قالىپ كەتپەسە ەكەن دەپ الاڭدايدى.
الماتى وبلىسى
