بۇگىندە الماتى وبلىسىندا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان 7 مايدانگەر تۇرادى. اتاپ ايتار بولساق, قوناەۆ قالاسىندا تۇراتىن 104 جاستاعى وكسانا بەتەباەۆا, 101 جاسقا كەلگەن تالعار قالاسى مەن ىلە اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ۆياچەسلاۆ لەگوستاەۆ پەن تاڭىربەرگەن تولعانباەۆ, ۇيعىر اۋدانى كىشى اقسۋ اۋىلىندا تۇراتىن عاسىر جاساعان الىم كيبيروۆ, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى جۇزگە تاياعان سولتانباي جارىقباسوۆ, جامبىل اۋدانىنان 97 جاستاعى فەدور كوۆالەۆ, وسى جاسقا تولاتىن قاراساي اۋدانىنىڭ تۇرعىنى پاۆەل پولوۆوي جەڭىس كۇنىن قارسى الىپ وتىر. مەرەكە قارساڭىندا سوعىس ارداگەرلەرىنە ايرىقشا قۇرمەت كورسەتىلىپ, ازىق-ت ۇلىك سەبەتتەرى تابىس ەتىلدى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ شەشىمىمەن ارداگەرلەر 2 ملن تەڭگەدەن الدى.
ۇرپاققا جەڭىس سىيلاعان ارداگەرلەردىڭ ءبىرى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى سولتانباي جارىقباسوۆ بۇگىندە 100-گە تايادى. الاپات سوعىس دالاسىنان امان ورالىپ, سانالى عۇمىرىن ۇرپاق تاربيەسىنە ارناعان ارداگەر بۇگىندە بايتەرەكتەي تامىرىن تەرەڭگە جايىپ, بالا-شاعا مەن نەمەرە-شوبەرەلەرىنىڭ, اۋىلداستارىنىڭ ارداقتىسىنا اينالعان.
ىلە اۋدانى العا اۋىلىندا 1925 جىلى ومىرگە كەلگەن سولتانباي جارىقباسوۆ 1943 جىلى ىلە اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتتان شاقىرۋ قاعازىن الىپ, مايدانعا اتتانعان. سول جىلدىڭ قاڭتارىندا تاشكەنتتەگى مەرگەندەر كۋرسىندا وقىپ, ءساۋىر ايىندا اسكەرگە اتتانعان سارباز زابايكالە مايدانىنداعى 25-قىزىل تۋلى مەحانيكالاندىرىلعان بريگادانىڭ قۇرامىندا 1-باتالونى, 1-روتاسىنىڭ پۋلەمەت بولىمشەسىنىڭ كومانديرى بولعان. جاپوندارعا قارسى سوعىسقا قاتىسقان. مايداندا مەرگەندىگىمەن كوزگە ءتۇسىپ, تالاي ەرلىك جاساعان.
سوعىستان سوڭ رەسەيدىڭ ءنوۆوسىبىر وبلىسى كراسنوزەمسك اۋدانىنىڭ «پراۆدا» ۇجىمشارىندا تراكتوريست بولعان. 1950 جىلدىڭ ساۋىرىندە تۋىپ-وسكەن اۋىلىنا ورالىپ, ۇجىمشاردىڭ ەسەپ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن اتقارادى.
ەڭبەك ەتە ءجۇرىپ, تۇرگەن پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىن, قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ تاريح فاكۋلتەتىن سىرتتاي بىتىرگەن. العاشقى ەڭبەك جولىن سول كەزدەگى الەكسەەۆكا, كليۋچي ورتالاۋ مەكتەپتەرىندە مۇعالىم بولۋدان باستاعان س.جارىقباسوۆ كەيىن العا باستاۋىش مەكتەبىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, ون جىلدان استام ۋاقىت, ياعني زەينەتكەرلىككە شىققانعا دەيىن مەكتەپ باسشىسى قىزمەتتەرىن ابىرويمەن اتقاردى. 1992 جىلدان بەرى بايتەرەك اۋىلدىق وكرۋگى اقساقالدار القاسىنىڭ توراعاسى بولىپ, ەلىنە ەلەۋلى ەڭبەك سىڭىرگەن.
مايدانگەر سولتانباي اتا ءىى دارەجەلى «داڭق» وردەنى, «ەڭبەكتەگى ەرلىگى ءۇشىن», «وتان سوعىسى» وردەنىمەن, جەڭىستىڭ مەرەيتويلىق مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان. اقساقال سەگىز بالاسىنان نەمەرە, نەمەرەلەرىنەن شوبەرە ءسۇيىپ ۇلكەن اۋلەتكە اينالعان. ۇستازدىق ەڭبەگىمەن ەل بالاسىن عانا ەمەس, ءوزىنىڭ كىندىگىنەن تاراعان ۇرپاقتارىن دا مەيىرىمدى, قايىرىمدى, ءبىلىمدى دە بىلگىر بولۋعا تاربيەلەگەن ارداگەردىڭ اۋلەتى 2014 جىلى الماتى وبلىسى بويىنشا «مەرەيلى وتباسى» اتاعىنا يە بولدى. بۇل كۇندە العا اۋىلىنىڭ داناگويىنە اينالعان قاريانى ەل-جۇرتى قادىرلەپ, اق باتاسىن الىپ ءجۇر.
«مەنەن بۇرىن اكەم مەن ەكى اعايىم سوعىسقا كەتكەن ەدى. سوندىقتان مەنى ەشكىم مايدانعا شىعارىپ سالعان جوق. جالعىز ءوزىم سۇراپىل سوعىسقا بارا جاتىپ: «ەگەر امان قايتسام, ءۇرىم-بۇتاعىمدى وسىرەمىن», دەپ وزىمە سەرت ەتتىم. جاراتقان وسى تىلەگىمدى قابىل ەتسە كەرەك, قازىر بالا-شاعانىڭ ورتاسىندا باقىتتى ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىن. ەكى اعام سوعىستان قايتپادى. ال اكەم 1944 جىلى مايداننان جارالى ورالدى. كەيىن سۇراۋ سالىپ, ەكى باۋىرىمنىڭ سوعىستا قازا بولىپ, باۋىرلاستار زيراتىنا جەرلەنگەنىن ءبىلدىم. سوعىس ەشكىمدى ايامادى. قازاق «ورنىندا بار وڭالار» دەگەن, سول ءبىر سۇراپىل جىلداردى دا ەڭسەردىك. ەندى زامانىمىز تىنىش بولىپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇعىرى بيىكتەپ, ايبىنى ارتا بەرسىن», دەيدى عاسىر جاساعان مايدانگەر.
الماتى وبلىسى
