«رەسپۋبليكالىق فيتوسانيتارلىق دياگنوستيكا جانە بولجامدار ادىستەمەلىك ورتالىعى» رمم كەگەن اۋداندىق فيليالىنىڭ الدىن الا مالىمەتتەرىنە سايكەس كەگەن اۋدانىندا 2900 گەكتار ايماققا راپس جاپىراق جەمىرى تارالعان. كەگەن اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار باتىرحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ارقىلى اۋدانعا ءدارى شاشاتىن 2 تراكتور قۇرىلعىلارىمەن جانە سۋ تاسيتىن كولىك جەتكىزىلىپ, ۋلاۋ شاراسى اتقارىلدى.
قازىر قارابۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىندە 2850 گەكتار ەگىستىك القاپ بار, ونىڭ 395 گەكتارى يگەرىلىپ جاتىر. اۋىلدىق وكرۋگ تۇرعىندارىنىڭ جانە شارۋا قوجالىقتارىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن 1200 گەكتار جەردى دارىلەۋ جوسپارلانىپ, بۇگىندە 200 گەكتار جەر دارىلەنگەن. الماتى وبلىسى اكىمدىگىنىڭ كومەگىمەن 500 گەكتار جەردى زالالسىزداندىرۋعا ارنايى تەحنيكا مەن ءدارى جەتكىزىلىپ, قارابۇلاق, جالاعاش اۋىلدىق وكرۋگتەرىنە قاراستى ەگىس القاپتارىنا سەبىلگەن. سونىمەن قاتار شارۋا قوجالىعى توراعالارىنىڭ جانە اۋىل ازاماتتارىنىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن 1000 گەكتار جەر تەلىمىن وڭدەۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلعان.
الايدا راپس جاپىراق جەمىرى كەگەن اۋدانىنداعى اۋىلدىق وكرۋگتەر اۋماعىندا عانا ەمەس, جۋىردا ۇيعىر اۋدانىندا دا پايدا بولدى. قارادالا توسىندە ورگەن قارا قۇرت الاقانداي جەرمەن كۇنەلتىپ وتىرعان شارۋالاردى شوشىتتى. اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى داستان قۇداباەۆتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن قىرعىزساي, ۇلكەن اقسۋ, شونجى اۋىلدىق وكرۋگتەرىنە تيەسىلى جايىلىمدىق جەرلەردى جايلاعان زيانكەستەردى زالالسىزداندىرۋ جۇمىستارىمەن سالا ماماندارى, شارۋاشىلىق يەلەرى بىرلەسە اينالىسىپ جاتىر.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتىنىڭ الماتى وبلىستىق اۋماقتىق ينسپەكتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دارحان ابىلعازيەۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەت ەسەبىنەن حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارىنا قاراجات ماماندانعان زياندى ورگانيزمدەرگە قاراستىرىلماعان, سوندىقتان ءار جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا ءوز كۇشىمەن وڭدەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ءتيىس.
«ماسەلەنىڭ تۋىنداۋىنا شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەر وڭدەۋ شارالارىن ۋاقتىلى جۇرگىزبەۋىنىڭ دە اسەرى جوق ەمەس. اۋماقتىق ينسپەكتسيا – وسىمدىكتەردى قورعاۋ جانە وسىمدىكتەر كارانتينى سالاسىنداعى رەتتەۋشىلىك, ىسكە اسىرۋ جانە باقىلاۋ-قاداعالاۋ, سونداي-اق ستراتەگيالىق فۋنتسيالاردى ورىنداۋعا قاتىسادى. وسiمدiكتەردi قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتiك ساياساتتىڭ نەگiزگi مiندەتi – مەملەكەتتىڭ ازىق-تۇلiك قاۋiپسiزدiگi مەن قولايلى فيتوسانيتاريالىق احۋالدى قامتاماسىز ەتۋ. اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنان جوعارى, ساپالى ءونىم الۋدىڭ ءبىر بولشەگى – وسىمدىكتەردى زيانكەستەردەن, اۋرۋلاردان جانە ارامشوپتەردەن قورعاۋ. ەل اۋماعىندا جايىلىمدار مەن اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنا زيانكەستەردىڭ 50-گە جۋىق كوپقورەكتى, ياعني قورەك تالعامايتىن جانە 100-دەن اسا مامانداعان ءتۇرى, وسىمدىكتەردىڭ 70-كە جۋىق اۋرۋى جانە 120-دان اسا ءارامشوپ زيانىن تيگىزەدى. زياندى ورگانيزمدەر مادەني داقىلداردىڭ تەك قانا ءوسىپ-ءونۋ كەزىندە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ولاردى ساقتاۋ كەزىندە جانە ولاردان الىنعان دايىن ونىمدەرگە دە زاقىم كەلتىرەدى», دەيدى.
ايتۋىنشا, الماتى وبلىسىندا كارانتين نىسانىنىڭ 8 ءتۇرى تىركەلگەن, ولار – وڭتۇستىكامەريكالىق قىزاناق كۇيە كوبەلەگى, كاليفورنيالىق قالقانشالى سىمىرى, شىعىس جەمىس جەمىرى, قوڭىر ءمارمار قاندالا, ارامشوپتەردەن جاتاعان ۋ كەكىرە, جۋسانجاپىراقتى ءويرانشوپ, ارامسوياۋ جانە باكتەريالىق جەمىس اعاشىنىڭ كۇيىگى اۋرۋى.
اتالعان كارانتين نىساندارىنا قارسى مەملەكەتتىك ينسپەكتورلار تاراپىنان شارۋاشىلىقتار مەن قۇزىرلى مەكەمەلەرگە ءتيىستى ءىس-شارالار جۇرگىزۋ جونىندە نۇسقامالار بەرىلەدى. وتكەن جىلى 95 نۇسقاما جانە 125 ۇسىنىم حات بەرىلگەن.
مامان سونىمەن قاتار وڭىردەگى شەگىرتكەگە قارسى كۇرەس شارالارى تۋرالى دا ايتىپ ءوتتى.
«الماتى وبلىسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن ەرەكشە قاۋىپتى شەگىرتكە تەكتەس زيانكەستەرگە قارسى بيىل جۇرگىزىلەتىن وڭدەۋ جۇمىستارىنىڭ الدىن الا بولجام كولەمى – 67,654 مىڭ گەكتار, ونىڭ ىشىندە ازيالىق شەگىرتكەگە – 10,040 مىڭ گەكتار, ال يتاليالىق پرۋسقا قارسى حيميالىق وڭدەۋ كولەمى 57,614 مىڭ گەكتارعا جوسپارلانىپ وتىر. وسى جىلى اسا قاۋىپتى ءۇيىرلى شەگىرتكە زيانكەستەرىنە قارسى جۇمىستارعا 10 جەرۇستى تەحنيكاسى, 1 جەڭىل ۇشاق, 3 اسا جەڭىل ۇشاقتاردىڭ قاتىستىرىلۋى جوسپارلانىپ وتىر. وبلىس بويىنشا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن ساياق شەگىرتكەگە قارسى 2024 جىلى جۇرگىزىلەتىن وڭدەۋ جۇمىستارىنىڭ الدىن الا بولجام كولەمى 41,589 مىڭ گەكتار بولىپ بەكىتىلدى. مونيتورينگ قورىتىندىسىنا سايكەس الماتى وبلىسى بويىنشا اسا قاۋىپتى ءۇيىرلى شەگىرتكەلەردىڭ تارالعان ايماقتارىنىڭ ارنايى كارتاسى جاسالدى», دەيدى.
الماتى وبلىسى
