ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل ,«EQ»
بۇل تۋرالى وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ الاڭىندا وتكەن بريفينگتە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى يننەسا چەرنىشەۆا حابارلاعان.
بيىل جازدا ساپالى دەمالىسپەن جانە ساۋىقتىرۋمەن وبلىستاعى 93 482 (99,9%) وقۋشىنى قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردان شىققان 4 850 بالا بار.
جازدا وبلىستا 420 جازعى لاگەر جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ونىڭ 15-ءى – قالا سىرتىنداعى لاگەر, 270-ءى – مەكتەپ جانىنداعى لاگەر, 135-ءى – بەيىندىك الاڭ.
– بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋعا وبلىستاعى 819 تالىمگەر, 670 قوسىمشا ءبىلىم پەداگوگى, 250 مەديتسينا قىزمەتكەرى, سونداي-اق كوللەدجدەر مەن ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ستۋدەنتتەرى جۇمىلدىرىلماق. كانيكۋل كەزىندە 8 100 وقۋشى قالا سىرتىنداعى لاگەرلەردە, 18 672 وقۋشى مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەردە دەمالادى. 36 قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا 37 900 بالاعا ارنالعان كۇندىزگى لاگەرلەر, دەبات الاڭدارى, شىعارماشىلىق ستۋديالار, سپورت سەكتسيالارى ۇيىمداستىرىلادى, – دەدى يننەسا چەرنىشەۆا.
سونىمەن قاتار جاس ناتۋراليستەر ستانسالارىندا دالالىق ەكولوگيالىق مەكتەپتەر قىزمەت ەتەدى, ولاردا 750 بالا ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتارداعى مونيتورينگكە قاتىسادى.
بۇدان بولەك, كوۆوركينگ ورتالىقتارى, 27 اۋلالىق كلۋب پەن 3 500 وقۋشىعا ارنالعان ۇيىرمەلەر جۇمىس ىستەيدى.
ەڭ قىزىعى, 24 560 وقۋشى وبلىستاعى ۇلتتىق تابيعي پاركتەر مەن تاريحي-مادەني ورىندارعا ساياحاتتايدى. اتاپ ايتساق, ولار كاتونقاراعاي ۇلتتىق تابيعي پاركىن, ريددەردەگى باتىس التاي تابيعي قورىعىن, قيىن-كەرىش شاتقالىن, اقباۋىر ارحەولوگيالىق كەشەنىن, بەرەل قورعانىن, ابلايكيت كەشەنىن, شەمونايحاداعى ماريا جارتاسىن, بۇقتىرما سۋ قويماسىن تاماشالاپ, ەكولوگيالىق تۋريزم جوبالارىنا, ارحەولوگيالىق مەكتەپتەرگە تارتىلادى.
سونداي-اق جەتىم جانە اتا-انالارىنىڭ قامقورىنسىز قالعان 200 بالا مەن تۋريستىك جارىستاردىڭ جەڭىمپازدارى ءۇشىن بۇقتىرما سۋ قويماسىنا كەمەمەن ءبىر كۇندىك سەرۋەندەر ۇيىمداستىرىلادى.
ال «جازدىق جولداما» رەسپۋبليكالىق جوباسى اياسىندا 689 بالا «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن «دارىن» لاگەرىندە دەمالاتىن بولادى. ولار – اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ وقۋ وزاتتارى جانە وليمپيادالار مەن بايقاۋلاردا جۇلدە العان وقۋشىلار.
وسى رەتتە وڭىردەگى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ الماتى وبلىسىنداعى «بوبەك» جانە «بالداۋرەن» ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جانە ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىندا جىل بويى تەگىن دەمالۋعا مۇمكىندىكتەرى بار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. بيىل ول ورتالىقتاردا شىعىستىڭ 156 بالاسى دەمالعان, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 277 وقۋشى بارادى.
باسا ايتا كەتەرلىگى, وبلىسىمىزدىڭ بىرەگەي جوباسى – «قوناقجاي وتباسىنىڭ» اۋقىمى كەڭەيەدى. ەندى وقۋشىلار قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ ماقساتىندا كاتونقاراعاي اۋدانىنان بولەك, گلۋبوكوە اۋدانى مەن ريددەر قالاسىنا دا جىبەرىلەدى.
– بىلتىر جازدا «قوناقجاي وتباسى» جوباسى العاشقى رەت جۇزەگە اسقان بولاتىن. بيىل جوبانىڭ اۋقىمى ۇلعايىپ وتىر. قاتارعا گلۋبوكوە اۋدانى مەن ريددەر قالاسى قوسىلدى. وسى جولى 120 بالا مەن 50 وتباسى قاتىسادى. بىلتىر 65 وقۋشى قامتىلعان, – دەدى باسقارما باسشىسى.
بۇل جوبا بالالاردى قازاق ءتىلىن قاراپايىم ادىسپەن ۇيرەتۋدى كوزدەيدى. ياعني وقۋشىلار قازاقشانى تىلدىك ورتادا ءجۇرىپ مەڭگەرەدى. سونىمەن قاتار بالالار ولكەمىزدىڭ وتكەنىمەن, ۇلتىمىزدىڭ سالت-داستۇرىمەن تانىسىپ, كيەلى سانالاتىن جەرلەرگە, تاريحي-مادەني ورىندارعا بارادى.
ايتقانداي, جازدا سامار اۋدانىنداعى «بالاۋسا» لاگەرىنىڭ نەگىزىندە 7-8 سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان اسكەري-پاتريوتتىق لاگەر اشىلادى. وندا وقۋشىلار ادەتتەگى ءىس-شارالارمەن قاتار اسكەري-تاكتيكالىق ويىندار مەن جورىقتارعا قاتىسىپ, جاۋىنگەرلەرمەن كەزدەسەدى.
جالپى, بالالاردىڭ جازعى دەمالىسى بارىنشا قاۋىپسىز بولۋى ءۇشىن ىشكى ىستەر, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ ورگاندارى, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى وكىلدەرىنەن قۇرالعان جۇمىس توبى جاساقتالىپ وتىر.
بارلىق قالا سىرتىنداعى لاگەرلەردە سۋمەن قامتۋ نىساندارىن دەزينفەكتسيالاۋ, كەنەگە قارسى ءىس-شارالار جۇرگىزۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. سۋ قويمالارىنا جاقىن ورنالاسقان جانە ءجۇزۋ اۋماقتارى بار جەتى لاگەردە توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى شومىلۋ ورىندارىن بەلگىلەپ, سۋ ءتۇبىن تازالايدى. جازعى لاگەرلەردە توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا مونيتورينگ توپتارى, ءبىلىم باسقارماسىندا جانە بارلىق ءبىلىم بولىمدەرىندە سەنىم تەلەفوندارى جۇمىس ىستەمەك.
شىعىس قازاقستان وبلىسى