فوتو: freepik.com
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, 1-10 سىنىپ ارالىعىنداعى وقۋشىلار سانى 3,1 ملن-نان اسادى. سالا ولاردىڭ 88%-ىن بەلسەندى جازعى دەمالىسپەن قامتۋدى جوسپارلاپ وتىر. وڭىرلەردە بالالاردىڭ ءتىزىمى تۇگەندەلىپ, لاگەرلەردەگى ورىندار ازىرلەنىپ جاتىر. ءبىرىنشى كەزەكتە ونداعى سانيتارلىق تالاپتاردىڭ ساقتالۋىنا ءمان بەرىلمەك. جالپى, بالالار ءۇشىن جىل بويى قىزمەت ەتەتىن, ماۋسىمدىق جانە مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەر جۇمىس ىستەيدى.
سونىمەن قاتار بيىل ايماقتاردا قاناتقاقتى رەجىمدە بىرنەشە جاڭا جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. ماسەلەن, قاراعاندى وبلىسىندا IT-لاگەر اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءوڭىر اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان قۇسايىننىڭ سوزىنشە, تەمىرتاۋداعى جوعارى پوليتەحنيكالىق كوللەدج بازاسىندا 100 بالا دەمالىستان بولەك, ءىت ماماندىقتىڭ قىر-سىرىمەن تانىسپاق. الداعى ۋاقىتتا بۇل تاجىريبەنى كەڭەيتۋ جاعى دا قاراستىرىلىپ جاتىر.
ال شىعىس قازاقستان وبلىسىندا «قوناقجاي وتباسى» جوباسى قولعا الىنعان. جوبا اياسىندا 120 بالا ءۇشىن كاتون-قاراعاي, گلۋبوكوە اۋداندارى مەن ريددەر قالاسىندا تانىمدىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋ كوزدەلگەن.
«بالالار اۋىلدىق جەردەگى وتباسىلاردا ۋاقىتشا قونىستانادى. ونداعى اتا-انالاردىڭ ءبىرى پەداگوگ بولۋى كەرەك. سونداي-اق بالالارعا قاجەتتى بولەك بولمەسى, سانيتارلىق تالاپتاردىڭ ساقتالۋى ءجىتى قاداعالانادى. جوباعا قاتىساتىن وتباسىلارعا ارنايى اقى قاراستىرىلعان. وتباسىلىق لاگەردە بالالارعا اۋىلدىڭ تۇرمىسى, سالت-ءداستۇرىمىز بەن مادەني مۇرالارىمىز تانىستىرىلىپ, تاريحي ورىندار كورسەتىلەدى», دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى دارحان ساپانوۆ.
ۇلتتىق ءداستۇردى دارىپتەۋدى پاۆلودار وبلىسىندا ەتنولاگەرلەر ۇيىمداستىرۋ ارقىلى قولعا الۋدى ماقسات ەتىپ وتىر.
«وڭىرلەردەگى ۇزدىك تاجىريبەلەردى كەڭىنەن تاراتۋ جاعىن قاراستىرۋ كەرەك. ءبىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – لاگەرگە باراتىن بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى. سوندىقتان مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر بۇل ىستە بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋى كەرەك. دەمالىستان, ساۋىقتىرۋدان بولەك, بالالاردىڭ جان-جاقتى دامۋىنا قاتىستى شارالاردىڭ مازمۇنىنا باسا ءمان بەرگەن ءجون. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بۇل جۇمىستى تۇراقتى باقىلاۋىندا ۇستاۋى قاجەت. اتا-انالارعا ۇسىنىلاتىن جازعى دەمالىس تۇرلەرى بويىنشا اقپاراتتىق-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزگەن ءجون», دەپ اتاپ ءوتتى ت.دۇيسەنوۆا.
ايتا كەتەيىك, ەلدەگى سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى بىرقاتار ءوڭىردىڭ وقۋشىلارى ۋاقىتشا وقۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارى مەن بالالار لاگەرلەرىنە ورنالاستىرىلدى. قازىرگى تاڭدا 651 بالاعا دەمالىس ورىندارىندا تۇرۋعا, تاماقتانۋعا, وقۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان.