ءيا, كارتينانى شىنايى بولۋ ءۇشىن ي.رەپين اعاسى ۆاسيلي جانە سۋرەتشىلەر فەدور ۆاسيلەۆ, ەۆگەني ماكاروۆتارمەن بىرگە ەدىل جاعاسىندا بىرنەشە ەسكيز جازعان. ءار كەيىپكەرمەن جەكەلەي تانىسىپ, جان دۇنيەسىن تۇسىنۋگە تىرىسقان. كارتيناعا ۇڭىلسەڭىز, ون ءبىر كەيىپكەر بار كۇشتەرىن سالىپ, اۋىر كەمەنى جاعاعا قاراي سۇيرەپ كەلەدى. ايتا كەتەيىك, بۋرلاك دەپ وتىرعانىمىز – جۇمىسشىلار. رەسەي مەن كسرو-دا بۋرلاك كاسىبى حح عاسىردىڭ باسىنا دەيىن بولسا, ەۋروپادا بۋرلاكتار حح عاسىردىڭ ورتاسىندا بولعان دەسەدى.
سۋرەتتە جۇمىسقا كۇشتەپ جەگىلگەن ادامدارعا ۇقسايدى. شىندىعىندا, اقشا ءۇشىن, وتباسىن اسىراۋ ءۇشىن ءوز ەرىكتەرىمەن جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ەر ادامدار. باسقا كاسىپكە جاراماعان سوڭ دا اۋىر جۇمىسقا كەلگەن. الايدا ي.رەپين رەسەيدە تەحنيكانىڭ دامىپ كەلە جاتقان ۋاقىتىندا ادامداردىڭ تىم اۋىر جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەرىنە كوڭىلى تولماعان. كەمەنى پاروحودپەن دە سۇيرەۋگە بولار ەدى دەپ, ويىن اشىق ايتقان. وتىزعا دا تولماعان جاس سۋرەتشىنىڭ ايتقانىن كىم تىڭداسىن؟ بىراق ي.رەپين قىلقالامنىڭ قۇدىرەتىمەن ابدەن قينالعان جۇمىسشىلاردىڭ بەينەسىن اشىپ بەرۋگە تىرىسقان.
رەپين كومپوزيتسيانى بارلىق بۋرلاكتار كورەتىندەي ەتىپ جاساعان. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ كەلبەتتەرى ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى, ايرىقشا بەلگىلەرى بار. مىنەز-ق ۇلىقتارىنا دەيىن بەينەلەگەن. ۇڭىلە قاراساڭىز, بىرەۋى ەرىنشەكتەنە ەرىپ كەلەدى, قينالا سۇيرەگەننىڭ ورنىنا تەمەكىسىن تۇتاتقان. الدىڭعى قاتارداعى ۇشەۋى قينالا سۇيرەپ كەلەدى. ابدەن شارشاپ-شالدىققاندارى تۇرلەرىنەن كورىنىپ تۇر. كوزدەرىندە مۇڭ بار. ەندى ءبىرى ماڭدايىنداعى تەرىن ءسۇرتىپ كەلە جاتسا, جانىنداعىسى تىم جايباراقات, الاڭسىز. كوپپەن بىرگە ىلەسىپ كەلە جاتقانداي. ءومىردىڭ اعىنى سەكىلدى. ءبىرى ناپاقاسىن قينالىپ تاپسا, ەندى ءبىرى اۋىردىڭ ءۇستى, جەڭىلدىڭ استىمەن-اق ءجۇرىپ, پايدا كورەدى. «سوڭعى تۇيەنىڭ جۇگى اۋىر» دەگەندەي, توپتىڭ سوڭىنداعى بۋرلاكتار تىپتەن قينالىپ كەتكەن. بىرەۋىنىڭ باس كوتەرۋگە شاماسى كەلمەي قالعان. كيىمدەرى جۇتاڭ, لاس. كەيىپكەرلەردىڭ كەيىپ-كەسپىرلەرى دە جۇدەڭكى. بىرەۋى عانا ساپتاما ەتىك كيگەن. تەگى, كەزىندە اسكەري ادام بولسا كەرەك.
ايتقانداي, سۋرەتشى كارتيناداعى ءار كەيىپكەرمەن جاقىن تانىسىپ, بىلىسكەن. توپتىڭ ەڭ باسىندا تۇرعان ساقالدى پوپ – كانين. كوزقاراسىنان بايسالدىلىقتىڭ بەلگىسى بايقالادى. سۋرەتشى سول ارقىلى كورەرمەنگە جۇمىسشىلاردىڭ ىشكى الەمىن كورسەتكىسى كەلگەن. ونىڭ ءدال قاسىنداعى تەڭىزشى كورەرمەنگە جەككورىنىشتى كوزبەن قاراپ تۇر. ي.رەپين ونىمەن اڭگىمە-دۇكەن قۇرعاندا ومىرگە كوڭىلى تولمايتىنىن ايتىپتى. ءار نارسەدەن كەمشىلىك كورىپ جۇرەتىن ادامعا ۇقسايدى. كانيننىڭ وڭ جاعىنداعى قارا ساقالدى مۇجىق مىقتى ادام. مىنەزى دە سالماقتى. سۋرەتشىنىڭ ايتقان دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ول نيجني نوۆگورودتان كەلگەن جاۋىنگەر جىگىت ەكەن. جۇدىرىقتاسۋدا الدىنا جان سالمايدى دەسەدى. الايدا وزدىگىنەن ەشكىمگە سوقتىقپايدى. سونداي-اق, توپتا يىققا بايلانعان ارقاندى وزىنەن الىپ تاستاۋعا تىرىسىپ باققان اۋىل بالاسى كوزگە تۇسەدى... بارلىعىنىڭ ماقساتى ءبىر بولعانىمەن, اركىمنىڭ تاعدىرى سان ءتۇرلى. سۋرەتشىنىڭ شەبەرلىگى دە سول, كەيىپكەرلەردى ءبىر-بىرىنە ۇقساستىرماعان.
ال پولوتنونىڭ ورىندالۋ تەحنيكاسىن ي.رەپيننىڭ سول كەزدەگى ارىپتەستەرى دە جوعارى باعالاعان. سۋرەتشى بۇل كارتينانى ەكى رەت جازعان. بىراق ءبىرىنشى نۇسقاسى ساقتالماعان. كارتينا 1873 جىلى تولىعىمەن اياقتالىپ, ناۋرىزدا سانكت-پەتەربۋرگتەگى اكادەميالىق كورمەگە قويىلدى. اكادەميالىق باعىتتى بىرقاتار سىن-ەسكەرتپەلەر ايتىلعانىمەن, ونەر اكادەمياسى رەپيننىڭ كارتيناسىنا «ۆيجە-لەبرەن» اتىنداعى التىن مەدال بەردى. سول جىلى كارتينا ۆەناداعى دۇنيەجۇزىلىك كورمەگە جىبەرىلدى. ول جاقتا ايگىلى كارتينا قولا مەدال جەڭىپ العان. سوندا نەمىس سۋرەتشىسى جانە ونەرتانۋشىسى فريدريح پەحت «ۆولگاداعى بۋرلاكتار» كارتيناسىن كورمەدەگى ەڭ ءساتتى كارتينا دەپ باعا بەرگەن. سۋرەتتى كنياز ۆلاديمير الەكساندروۆيچ 3 000 سومعا ساتىپ الىپ, ۆلاديمير سارايىنىڭ بيليارد بولمەسىنە ءىلىپ قويعان. پولوتنو تەك 1918 جىلى عانا مەملەكەتتىك ورىس مۇراجايىنا بەرىلگەن.
