ۇلى اقىننىڭ تەرەڭ فيلوسوفياسىن تانۋعا ۇمتىلىپ, ولەڭدەرى مەن قاراسوزدەرىندە تۇنىپ جاتقان تاربيە ءىلىمىن كادەگە جاراتۋدى جۇيەلى جالعاستىرا بەرگەن ءجون. كەيىنگى جىلدارى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە اقىن اتىنداعى ورتالىقتار كوپتەپ اشىلدى. بۇل يگى ءىستىڭ باسى-قاسىندا نەگىزىنەن ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ءجۇر.
عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىق اباي ينستيتۋتى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى وسى جۇمىستى قولعا الدى. ورتالىق ديرەكتورى ماقپال جۇمابايدىڭ ايتۋىنشا, باعدارلامانىڭ باستى ماقساتى – قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋ, قازاق مادەنيەتىن دارىپتەۋ كۋرستارىن ءارتۇرلى جاستاعى ازاماتتارعا قولجەتىمدى ەتۋ, ونلاين جانە وفلاين كۋرستاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, قازاق ءتىلىنىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ, وقىتۋدىڭ قازىرگى زامانعى نىساندارىن, ادىستەرى مەن تەحنولوگيالارىن تاجىريبەگە ەنگىزۋ, ءتىل ۇيرەنۋشىلەردىڭ ايتىلىم داعدىسىن جەتىلدىرۋ ارقىلى, قازاق تىلىندە سويلەۋشىلەردىڭ سانىن ارتتىرۋ.
– الەمدە ءوزىن سىيلايتىن, تاريحى تەرەڭ, تاۋەلسىز, تۇعىرلى ەلدەر ۇلتتىق قۇندىلىعى مەن ءتىلىنىڭ جارشىسى رەتىندە مەملەكەتتىك دارەجەدە مادەني ۇيىمدار قۇرىپ جاتادى. ماسەلەن, گەرمانيادا گەتە ينستيتۋتى, قىتايدا كونفۋتسي ينستيتۋتى, تۇركيادا يۋنۋس ەمرە ينستيتۋتى سول ەلدىڭ تاريحى مەن ادەبيەتىن, ءتىلى مەن مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋدا وتە بەلسەندى. وسىنداي الەمدىك تاجىريبەلەردى زەردەلەي كەلە, ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى اباي ينستيتۋتى باعدارلاماسىن ىسكە قوستى.
اباي ينستيتۋتى باعدارلاماسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونسۋلدىقتارى ارقىلى جانە بىرلەسىپ ورىنداۋعا مۇددەلى وتاندىق جانە شەتەلدىك مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردى سەرىكتەستىكتەر ارقىلى بۇكىل الەم بويىنشا قازاق ءتىلىن ناسيحاتتاۋ, قازاق ءتىلىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە بەدەلىن ارتتىرۋ, قازاق مادەنيەتىمەن, رۋحانياتىمەن تانىستىرۋ, شەتەلدەردەگى قازاق دياسپورالارى مەن يررەدەنتتەرى ءۇشىن قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋدى ىلگەرىلەتۋدە تاپتىرماس جوبا بولىپ وتىر, دەيدى ورتالىق ديرەكتورى.
اقىننىڭ 175 جىلدىعىنا وراي كوپتەگەن مەملەكەتتە اباي اتىنداعى ورتالىقتار اشىلىپ, بۇگىندە جۇمىسىن جەمىستى اتقارىپ كەلەدى. بۇل يگى باستاماعا 2020 جىلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اباي تۋرالى كولەمدى تۇجىرىمدامالى ەڭبەگىندە قوزعاۋ سالىپ, باعىت بەرگەن ەدى.
«حالقىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتىنىڭ مەرەيتويىن لايىقتى اتاپ ءوتۋ ءۇشىن ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا دايىندىق جۇمىستارىن باستاپ كەتتى. مەملەكەت كولەمىندە جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە اۋقىمدى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بىراق مۇنىڭ ءبارى توي تويلاۋ ءۇشىن ەمەس, وي-ءورىسىمىزدى كەڭەيتىپ, رۋحاني تۇرعىدان دامۋىمىز ءۇشىن وتكىزىلمەك», دەدى پرەزيدەنت ق.توقاەۆ «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى تۇجىرىمدامالى ەڭبەگىندە. سول ەڭبەگىندە ەلدى, ۇلتتى ابايشا ءسۇيۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەكتىگىن, ۇلى اقىن ءوزىنىڭ شىعارمالارىندا ەلدىك مۇراتتى اسقاقتاتىپ, ۇلت بىرلىگىن بيىكتەتكەنىن ايتا كەلە: «اباي ارمانى – حالىق ارمانى. حالىق ارمانى مەن اماناتىن ورىنداۋ جولىندا ايانباعانىمىز ابزال. ابايدىڭ وسيەت-ونەگەسى ءححى عاسىرداعى جاڭا قازاقستاندى وسىنداي بيىكتەرگە جەتەلەيدى», دەپ تۇجىرىمدادى.
اباي ورتالىقتارى الەم ەلدەرىندەگى قازاقستان ەلشىلىكتەرىنىڭ كومەگىمەن الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەردە اشىلا باستاعانى – يگىلىكتى قادام. مىسالى, 2020 جىلدىڭ 27 قاڭتارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ چەحيا رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىگىمەن بىرلەسىپ, چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا ورتالىق اشىلىپ, سلوۆاكيا, ماجارستان, گەرمانيا ەلدەرىندە اباي وقۋلارى وتكىزىلدى.
بۇگىندە حالقىمىزدىڭ داڭقىن كوككە ورلەتكەن اباي الەمى – اباي ورتالىقتارىنىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. چەحيا, ارمەنيا, قىرعىزستان, وزبەكستان, قاراقالپاقستان, ازەربايجان, بولگاريا, رۋمىنيا, تۇركيا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, مالايزيا, رەسەي, گەرمانيا, ماجارستان, پاكىستان, پولشا, مىسىر, يتاليا, لاتۆيا, اقش ەلدەرىنىڭ بىرقاتارىندا ەڭسەلى ەسكەرتكىش, ساياباق اشىلسا, كوپشىلىگىندە ورتالىقتار دا تۇراقتى جۇمىس ىستەپ تۇر.
