باستى باعىتىمىز – قازىرگى زامانعا ساي جاڭاشىلدىقتارعا تالپىنۋ

قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ جانىنداعى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى اقمولا وبلىستىق سوتىنىڭ كەڭسەسى وبلىس اۋماعىنداعى جەرگىلىكتى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتىپ, ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق, كادرلىق جانە ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى بار شارۋانى جۇزەگە اسىرادى. ياعني, سوت تورەلىگىن اتقارۋ تەتىگىندە سوت كەڭسەسىنىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە جانە وتە ماڭىزدى. اقمولا وبلىستىق سوتىنىڭ كەڭسەسى بىلتىر دەپارتامەنت باس­شىلىعىنىڭ قولداۋىمەن جەر­گىلىكتى سوتتاردىڭ جۇمىسىن جەتىل­دىرۋ جانە ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا بىرقاتار ناتيجەلى ءىس-شارالار جۇرگىزدى. جۇمىستىڭ شى­نايى اۋقىمدىلىعىن ايقىن­دايتىن شارالاردىڭ ءبىرى – سوت عيماراتتارىنىڭ قۇرىلىسى جانە جوندەۋ جۇمىستارى. قازىرگى تاڭ­دا تەك ءبىزدىڭ وبلىسىمىز­دا عانا ەمەس, رەسپۋبليكا بويىنشا سوت عيماراتتارىندا قاجەت­تى الاڭ­داردىڭ تاپشىلىعى باي­قالۋدا. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن دەپارتامەنت باستاماسىمەن سوت عيماراتتارىنا ارنالعان تيپتىك جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالار ازىرلەنىپ, بىلتىر ەڭبەكشىلدەر, جار­قايىڭ اۋداندىق جانە ستەپ­نوگور قالالىق سوت عيمارات­تارى قۇرىلىستارىنىڭ جوبالارىن جەرگە بايلانىستىرۋ جۇمىس­تارىنا جالپى 8 ملن. 71 مىڭ 940 تەڭگە ءبولىندى. 2015-2016 جىل­دار­عا ارنايى زاماناۋي عيما­رات قۇ­رىلىستارىن سالۋ جوسپارلانۋدا. جۇرگىزىلگەن جوندەۋ جۇمىس­تارىنا توقتالار بولساق, اقمولا وبلىستىق جانە اقكول اۋداندىق سوتتارىنىڭ عيماراتتارى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. ماسەلەن, اقكول اۋداندىق سوتىنىڭ عيماراتى تولىعىمەن كەشەندى جوندەۋدەن ءوتىپ, سىرتقى جانە ىشكى كەلبەتىمەن بىرگە اۋلاسىنىڭ اباتتاندىرۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلدى. تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالعان ەمەس. بىلتىر تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج جەرگىلىكتى 9 سۋدياعا قىزمەتتىك پاتەرلەردىڭ كىلتتەرى تابىستالدى. سونداي-اق, وتكەن جىل باسىنان بەرى جوعارعى سوت دەپار­تا­مەنتى تاراپىنان 8 جاڭا اۆتو­كولىك ءبولىنىپ, قازىرگى تاڭدا وسى كولىكتەر اۋداندىق جانە وعان تەڭەستىرىلگەن سوتتاردىڭ پايدالانۋلارىنا بەرىلدى. وسىعان قوسا, بيىلعى جىلى كولەمدى ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى­نە – سوت ءماجىلىس زالدارىن سوڭعى ۇلگىدەگى دىبىس-بەينەجازۋ جۇيەلەرىن (دبج) ورناتۋ جۇمىستارىن جاتقىزۋعا بولادى. جالپى, دبج باستى ماقساتى سوت پروتسەستەرىنىڭ اشىقتىعىن كورسەتۋ, حالىقتىڭ سوتقا دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ ءجا­نە سوت تورە­لىگىنىڭ بارىنشا قول­جەتىم­دىلىگىن قاتىسۋشىلارعا جەتكىزۋ. ويتكەنى, سوت بيلىگىنىڭ حالىق ءۇشىن اشىق ءارى قولجەتىمدى بولۋى – ەلباسى مەن مەملەكەت تارا­پىنان قويىلىپ وتىرعان باستى تالاپ. سونىمەن قاتار, سوت جۇمى­سىنىڭ اۋىرتپاشىلىعىن ازايتىپ, ياعني حاتتامالار ەلەك­­تروندى پىشىمگە ءوتىپ, قاعازباس­تىلىقتان ارىلۋعا بىردەن-ءبىر سەبەپشى بولۋدا. جۇيەنى ورناتۋ جۇمىستارى وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا باستالسا, جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن وبلىستاعى 26 سوتتىڭ بارلىعى دىبىس-بەينەجازۋ جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. قازىرگى تاڭدا مەملەكەتتىك تۇرعى­دان ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن وبەكتىلەردىڭ قاۋىپسىز­دىگىن كۇشەيتۋ شارالارى جان-جاقتى قولدانىلۋدا, بۇل رەتتە اقمولا وبلىستىق سوتى دا نازاردان تىس قالمادى. «مەملەكەتتىك كۇزەتىلۋى ءتيىس وبەكتىلەردىڭ كەي­بىر ماسەلەلەرى تۋرالى» ۇكىمەت قاۋ­لىسىنىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ ماقساتىندا وبلىستىق سوت عيماراتى «كىرۋدى باقىلاۋ جانە باسقارۋ جۇيەسىمەن» قامتاماسىز ەتىلدى. بۇل جۇيەنىڭ تەحنيكالىق, اقپاراتتىق, باعدارلامالىق ءۇي­لە­سىمدىلىگى بار جانە ادامدار مەن كولىكتىڭ كىرۋىنە تەلەۆي­زيا­لىق باقىلاۋ جاساۋعا جانە قا­شىق­تىقتان باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. رەسپۋبليكا سۋديالارىنىڭ VI سەزىندە ەلباسى ءادىل سوت تورە­لىگىنىڭ حالىقتىڭ بارلىق توپ­تارى ءۇشىن قولجەتىمدى بولۋىن قام­تاماسىز ەتۋدى, بۇل ىستە ەلەكتروندى رەسۋرستاردى كەڭىنەن پايدالانۋدى تاپسىرعان بولاتىن. مىنە, بۇگىنگى كۇنى ەل ازاماتتارى مەن زاڭدى تۇلعالارى ءۇشىن سوت جۇيەسىنە قولجەتىمدىلىكتى ارت­تىرۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ماق­ساتىندا «سوت كابينەتى» اقپا­رات­تىق جۇيەسى ىسكە قوسىلىپ وتىر. ازاماتتار اقپاراتتىق سەر­ۆيس­تەردىڭ ارقاسىندا ءوز ۇيلەرىنەن شىقپاي-اق, عالامتور ارقىلى سوت قۇجاتتارىمەن تانىسا الادى. «سوت كابينەتى» – سوت ورگان­دارىنىڭ سەرۆيسىنە ەلەكتروندى ءتۇر­دە قولجەتىمدى ءبىرتۇتاس تەرەزە. بۇل جوبا سوت ءوندىرىسىنىڭ قىز­مەتىن جەڭىلدەتۋگە, سونداي-اق, ازاماتتاردىڭ ۋاقىتى مەن قار­جىسىن, بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەم­دەۋگە, سونىمەن قاتار, سوت ءجۇ­يەسىنىڭ جەدەلدىگىن, ازاماتتاردىڭ سوت اقپاراتىنا قولجەتىمدىلىگى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. سوتتارمەن اراداعى قۇجات اينالىمى ماسەلەسى بىرتە-بىرتە قاعازدان ەلەكتروندىق پىشىمگە اۋىستىرىلىپ, سۋديالار مەن سوت قىز­مەتكەرلەرى جاڭا زامان تالاپتارىنا ساي جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋدا. وبلىس سوتتارى تاراپتاردى سوتقا ۇيالى تەلەفوننىڭ ابو­نەنتتىك ءنومىرى ارقىلى شۇعىل حابارلاۋ مەن شاقىرتۋ سەرۆيسىن ءساتتى قولدانىپ كەلەدى. سوت ازامات نەمەسە زاڭدى تۇلعانىڭ سوتقا شاقىرتىلعانى تۋرالى قىسقا عانا ءماتىن حابارلاماسىن جىبەرەدى. بۇل سەرۆيس ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ قولايلىلىعى ءۇشىن پايدالانىلادى. ەندى سوتقا شاقىرتۋ تۋرالى ماتىندىك حابارلامانى قاعازعا شىعارىپ الۋعا دا بولادى, مىسالى, قاجەت بولعان جاعدايدا جۇمىس بەرۋشىگە ۇسىنۋ ءۇشىن. وسى ماقساتتا جوعارعى سوتتىڭ (www.sud.gov.kz) رەسمي سايتىندا «سوت شاقىرتۋى» – قىسقا ماتىندىك حابارلامانى قاراۋ مەن شىعارۋ سەرۆيسى جۇزەگە اسىرىلدى. ونى قاراپ, سوت شاقىرتۋىن قاعازعا باسىپ شىعارىپ الۋ ءۇشىن SMS-حابارلاندىرۋ كەلگەن ۇيالى تەلەفوننىڭ ءنومىرىن جانە حابارلاندىرۋ ماتىنىندەگى كود ءنومىرىن ەنگىزۋ قاجەت (حابارلاندىرۋ ماتىنىنە التى ساننان تۇراتىن كود قوسىلعان). وسىنىڭ ناتيجەسىندە پايدالانۋشىنىڭ كومپيۋتەرىنە ەلەكتروندى سوت شاقىرتۋى جۇكتە­ل­ىپ, ونى قالاۋىڭىزشا ساقتاۋعا جانە شىعارىپ الۋعا بولادى. تاعى ءبىر جاڭاشىلدىق – ءوت­كەن جىلدىڭ قازان ايىنان باس­تاپ جوعارعى سوتتىڭ جانىن­داعى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قام­تا­­ماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى مەن «قازپوشتا» اق اقمولا وب­لى­سىنىڭ ەرەيمەنتاۋ جانە قور­عالجىن اۋداندىق سوتتارىندا «گيبريدتىك ەلەكتروندى پوشتا» قاناتقاقتى جوباسى ەندىرىلگەن بولاتىن. گيبريدتىك پوشتا – بۇل ەلەكتروندى قۇرالدى پايدالانۋ ارقىلى الۋشىعا جەتكىزىلەتىن قاعاز پوشتا. وسى جاعدايدا تاپسىرىس بەرۋ­شى پوشتا قىزمەتكەرىنە ەلەكت­روندى قۇجاتتاردى پاي­دا­لانۋشىعا ەلەكتروندى تاسى­عىشتا بەرىلەتىن نەمەسە پاي­دالانۋشىنىڭ دەربەس كومپيۋ­تەرىنە جىبەرىلەتىن ەلەكتروندى حابارلامانى جولداپ, ول پوشتا مەكەمەسىندە قاعاز تۇرىندە شىعارىلىپ, كونۆەرتتەرگە سالىنىپ الۋشىعا شۇعىل جەت­كىزىلەدى. بۇل ءبىر جاعىنان تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ حات-حاباردى ءجى­بەرۋ شىعىنىن ازايتىپ, كوپ كولەمدەگى شوتتار مەن حابارلاما­لاردى, ال ەكىنشى جاعىنان, پوش­تا قىز­مەتكەرىنە قاعاز حاتتاردى جەتكىزۋ بويىنشا قولايلى جانە ساپالى قىزمەت ۇسىنۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. سوت جۇيەسىنە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە قولدانۋ سوت ءىسىن جۇرگىزۋدى وڭايلاتادى, تورەشىلدىك توسقاۋىلداردى جويادى, سوت جۇيەسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ازاماتتارمەن بايلانىسىن ازايتادى, بۇل سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ورىن الماۋىن قامتاماسىز ەتىپ, ازاماتتاردىڭ ۋاقىتىن جانە قاراجاتىن ۇنەمدەيدى, حالىقتىڭ سوت جۇيەسىنىڭ جاريالىلىعى مەن قولجەتىمدىلىگىنە كوز جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. دانيار سارىمساقوۆ, اقمولا وبلىستىق سوتىنىڭ كەڭسە باسشىسى. كوكشەتاۋ.