امەريكالىق عالىمدار قىسقا مەرزىمدە تۇرعىن ءۇي سالۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءۇش ولشەمدى پرينتەر جاسادى. بۇل تۋرالى مەن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سايتىندا حابارلانعان. ونەركاسىپتىك پرينتەر «بولاشاق فابريكاسى 1.0» دەپ اتالدى. ول ۇزىندىعى 30 مەتر, ەنى 10 مەتر جانە بيىكتىگى 5,5 مەترگە دەيىنگى نىسان باسىپ شىعارا الادى. ماشينانىڭ ونىمدىلىگى ساعاتىنا 227 كيلوگرامعا دەيىن دايىن ماتەريالدى قۇرايدى. عالىمدار بىرقاباتتى شاعىن ءۇيدى پرينتەر شامامەن 80 ساعاتتا تۇرعىزا الاتىنىن ايتتى. پرينتەر سالاتىن ۇيلەردىڭ ماتەريالدارى قايتا وڭدەۋگە جارامدى. ول تابيعي ماتەريالداردان جاساعاندى قۇپ كورەدى.
ۆولان-دە-مورت
عالىمدار بىرەگەي تىرشىلىك يەسىن تاۋىپ, وعان ەرەكشە اتاۋ بەردى.
جاندىكتىڭ جاڭا ءتۇرى اۋستراليادا, پيلبارا ايماعىندا تابىلدى. عالىمدار ونى «گارري پوتتەر» كەيىپكەرىنىڭ ەسىمىمەن اتادى. بۇل تىرشىلىك يەسى – جەر استىندا ءومىر سۇرەتىن قۇمىرسقالاردىڭ جاڭا ءتۇرى. گارري پوتتەردەگى سيقىرشى ۆولان-دە-مورتقا ۇقساعاننان كەيىن سونىڭ ەسىمىمەن اتالدى.
ول اۋستراليانىڭ سولتۇستىك-باتىسىنداعى قۇرعاق پيلبارا ايماعىندا جەر استىندا ءومىر سۇرەتىن جانۋارلاردى قۇجاتتاۋعا باعىتتالعان ەكولوگيالىق زەرتتەۋ كەزىندە تابىلدى. تەرەڭدىگى 25 مەتر بولاتىن ۇڭعىمادا قۇمىرسقالاردىڭ تاڭعالارلىق جاڭا ءتۇرىنىڭ تەك ەكى ۇلگىسى كورىنگەن. جاندىكتەردىڭ جۇمباق ءتۇرىنىڭ سيپاتتاماسىن مارك ۆونگ پەن دجەين ماكرەي جاريالادى. ەسكە سالا كەتەيىك, الەمدە قۇمىرسقالاردىڭ 14 مىڭنان استام ءتۇرى بار, بىراق تەك 60-قا جۋىعى جۇمباق «leptanilla» تۇقىمداسىنا جاتادى.
60 جىلعى قۇپيا
نورۆەگيالىق ازامات بالا كەزىندە ەجەلگى قازىنالاردى تاۋىپ الىپ, 60 جىل بويى ەشكىمگە ايتپاعان.
67 جاستاعى نورۆەگيالىق يان گۋننار فۋگەلسنەس ارحەولوگتەرگە 1964 جىلدان بەرى ساقتاعان جانە ەشكىمگە كورسەتپەگەن ەجەلگى ارتەفاكتىلەردى تاپسىردى. بۇل تۋرالى «Miami Herald» باسىلىمى حابارلادى. بالا كەزىندە فۋگەلسنەس پەن ونىڭ اعاسى قازىنا ىزدەپ, ويناعان. شىركەۋگە بارىپ, عيماراتتىڭ استىنا كىرىپ, بالشىق استىنان كونە مونەتالاردى, توعىز ينەنى, ءۇش مەتالل زاتتى جانە مونشاق تاپقان. ونى ەشكىمگە ايتپاعان, كورسەتپەگەن, ءمان بەرمەگەن, تىعىپ قويعان. اقىرىندا شىركەۋدىڭ جانىندا ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى باستالعان كەزدە عانا ەسىنە تۇسىرگەن. 60 جىلدان كەيىن عانا زاتتاردى ماماندارعا كورسەتىپ, بارلىق ارتەفاكتىلەردى مۇراجايعا زەرتتەۋ ءۇشىن جىبەردى. بالالار شىركەۋدىڭ استىنان قازعان 14 مونەتانىڭ كۇمىستەن جاسالعانى انىقتالدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى XIV عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنا تيەسىلى. ال ينەلەر 700 جىل بۇرىن جاسالعان بوپ شىقتى.
