قوعام • 25 ءساۋىر, 2024

وتباسى قۇندىلىعى – قوعام تىرەگى

200 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىندا زاماناۋي وتباسىلاردىڭ الەۋمەتتىك پسيحولوگيالىق ماسەلەلەرى تال­قىلاندى. دوڭگەلەك ۇستەل فورماتىندا وتكەن جيىنعا تۇر­كيالىق پروفەسسور, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, Üsküdar ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى-رەكتورى نەۆزات تارحان ارنايى كەلدى.

وتباسى قۇندىلىعى – قوعام تىرەگى

باسقوسۋعا ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى, وتباسى ساياساتى جانە گەندەرلىك ساياسات سالاسىنىڭ ساراپشىلارى, پسيحولوگتەر مەن الەۋمەتتانۋشىلار قاتىستى. جينالعاندار وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋ جانە قورعاۋ, وتباسى­لاردىڭ رۋحاني, ادامگەرشىلىك جانە ماتەريالدىق جاعىنان دا­مۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ, وتباسىنداعى زورلىق-زومبى­لىقتىڭ الدىن الۋ تۋراسىندا پىكىر الماستى.

سمي

«بۇگىندە الەمدە نەكەلەسە­تىندەردىڭ سانى ازايىپ, كەرىسىنشە اجىراسۋ ۇلەسى ارتقان. مۇنداي ۇردىستەردىڭ بەلەڭ الۋى قوعامدىق سانانىڭ وزگەرۋىنە تىكەلەي بايلانىستى. جىل وتكەن سايىن وتباسىلاردا دارىپتەلەتىن كەي­بىر قۇندىلىقتاردىڭ ماڭىزى تومەندەي باستايدى. بۇل تەندەنتسيانى 3 ۇرپاقتى مىسالعا كەلتىرىپ تۇسىندىرۋگە بولادى. ياعني X ۇرپا­عى توپتىق ءومىر سالتىن قولداي­تىن بولسا, Z ۇرپاعى جەكە تۇلعا رەتىندە دامۋدى الدەقايدا جوعارى قويادى. ال Y ۇرپاعى الدىڭعى ەكەۋىنىڭ ورتاسى بولعاندىقتان, كورسەتكىشتەردى تەڭدەي بولگەن. وتباسى قۇندىلىعى وزگەرىسىنىڭ مەملەكەتتىڭ ىشكى جالپى ءونىم كولەمىنە دە ىقپالى بار. ويتكەنى وتباسى – نەگىزگى الەۋمەتتىك ينس­تيتۋت رەتىندە ەلدىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇراقتىلىعىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى», دەپ نەۆزات تار­حان مەم­لەكەتىندەگى وتباسى قۇندى­لىق­تارىنىڭ وزگەرىسىن الەمدىك كورسەت­كىشتەرمەن سالىستىرا باياندادى.

ساراپشىلار پروبلەمانى شەشۋ جولدارىن دا جان-جاقتى قاراستىردى. وسى رەتتە نەۆزات تارحان ءسوز اراسىندا وتباسى ينس­تيتۋتىنىڭ السىرەۋىنە سەبەپ بولاتىن تاعى ءبىر پروبلەمانىڭ باسىن اشىپ كورسەتتى.

«وتباسى – مادەنيەتتى, ادەت عۇرىپ پەن سالت-ءداستۇردى ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاستىرۋشى ينستيتۋت رەتىندە دە ماڭىزدى. بىراق قازىر بۇل فۋنكتسيانى وتباسى ەمەس, تەلەۆيزيا اتقارىپ وتىر. بۇل دا قوعام نورمالارىنىڭ وزگەرىسىنە اكەلەدى», دەدى پروفەسسور.

ءىس-شارا وتباسى, گەندەر جانە دەموگرافيا ساياساتى سالاسىنداعى ۇيىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرۋ ماقسا­تىندا ۇيىمداستىرىلعان. جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار ءوزارا پىكىر الماسىپ, وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋ جانە وسى سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردى وڭتايلى شەشۋ جونىندەگى ۇسىنىستارىن جەتكىزدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار