فوتو: primeminister.kz
حابتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى – تالانتتاردى تارتۋ, وقىتۋ, بيزنەستى دامىتۋعا كومەك كورسەتۋ جانە IT-تەحنولوگيالار ەكسپورتىن قولداۋ. بۇگىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «Tech Orda» باعدارلاماسى ءساتتى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ ماقساتى – 2025 جىلعا قاراي 20 مىڭ IT مامانىن دايارلاپ شىعارۋ. قازىرگى ۋاقىتتا 15 مىڭنان استام ستۋدەنت وقۋىن اياقتاپ, 2 مىڭ ستارتاپ-جوبا ىسكە قوسىلدى.
«Astana Hub» قاتىسۋشىلارى ءۇشىن قولايلى ەكوجۇيە قۇرىلدى. قازاقستاندا ساتىلاتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ اينالىمى بويىنشا كتس, جتس جانە قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەۋدەن بوساتۋدى كوزدەيتىن ارنايى سالىق رەجىمى تۇرىندەگى پرەفەرەنتسيالار قولدانىلادى. سونداي-اق IT-كومپانيالار جۇمىس ورىندارىمەن جانە سەرىكتەستىك بونۋستارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. اتالعان مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ بارلىعى ولارعا ۇنەمدەلگەن قاراجاتتى جوبالاردى دامىتۋ جانە ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن قايتا ينۆەستيتسيالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە «Astana Hub»-تا وتكەن جىلى 400 ملرد تەڭگە تابىس تاپقان 1 400 IT-كومپانيا بار.
سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى وقىتۋشىنىڭ قاتىسۋىنسىز جانە ءدارىسسىز 01EduSystem فرانتسۋز ادىستەمەسىمەن ءوزارا وقىتۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن, ورتالىق ازياداعى العاشقى ALEM ءىت-باعدارلامالاۋ مەكتەبىنە باردى. وقۋ ۇدەرىسى دارىندى ستۋدەنتتەردىڭ ءبىر-بىرىمەن جوبالارى مەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىنا نەگىزدەلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا «Alem»-دە جەرگىلىكتى جانە حالىقارالىق كومپانيالار مەن ستارتاپتاردا جۇمىس ىستەيتىن 900-دەن استام تۇلەك بار.
پرەمەر-مينيستر سونداي-اق «Astana Hub» قاتىسۋشىلارى جانە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى (NU) عىلىمي قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى, جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى بىرقاتار وتاندىق ازىرلەمەمەن تانىسىپ, عىلىمي جوبالاردى كوممەرتسيالاندىرۋدى ارتتىرۋ جانە ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى.
«Alaqan» ستارتاپى – كونتاكتىسىز تولەم جۇيەسى: ترانزاكتسيالاردى بيومەتريا تەحنولوگياسىن قولدانا وتىرىپ, الاقان تامىرلارىن تانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. وتاندىق جوبا 2020 جىلدان بەرى نارىقتا جانە بۇگىندە ءۇش ونىمگە يە: «Alaqan Pay», «Alaqan Mektep» جانە «Alaqan HR». «Alaqan» جۇيەسىندە 100 مىڭ بەلسەندى پايدالانۋشى, ايىنا 1,2 ملن سايكەستەندىرۋ جانە 300 مىڭ دوللار ينۆەستيتسيا كولەمى بار.
كرەمني القابىندا اكسەلەراتسيادان وتكەن جوبا قازاقستاندا مەكتەپتەردىڭ بىرىندە ءساتتى قولدانىلىپ كەلەدى. ازىرلەۋشىلەر ستارتاپتى ەلدە جانە شەتەلدە ودان ءارى كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىرگى تاڭدا وتاندىق ازىرلەمەگە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا, تاياۋ شىعىس جانە تۇركيا ەلدەرى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر, ونى 500 ەمحاناعا ورناتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جاساندى ينتەللەكت (جي) سالاسىنداعى تاعى ءبىر جاڭالىق – «Arlan Biotech». ستارتاپ جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كومەگىمەن نانودەنەلەر جاساۋعا ارنالعان. جوبا مەديتسينا مەن فارماتسەۆتيكا سالاسى ءۇشىن ماڭىزدى جاڭالىق بولدى. نانودەنەلەر دياگنوستيكالىق تەست جۇيەلەرىن قۇرۋدا, سونداي-اق ونكولوگيالىق جانە اۋتويممۋندى اۋرۋلاردى زەرتتەۋ جانە ەمدەۋ ۇدەرىسىندە قولدانىلادى.
سونداي-اق جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن بەينەكورىنىستەردى جاساۋعا جانە وڭدەۋگە ارنالعان پلاتفورما «Higgsfield AI» جوباسى ۇسىنىلدى. باعدارلاما جەكە جانە جەكەلەندىرىلگەن قوسىمشالارعا ارنالعان. قازىرگى ۋاقىتتا ستارتاپ 16 ملن دوللار جيناپ ۇلگەردى, «Pre-seed» راۋندىنداعى نەگىزگى ينۆەستور اقش-تاعى ەڭ كونە ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ ءبىرى «Menlo Ventures» بولدى. «Higgsfield AI» قازىر «diffuse» ءموبيلدى قوسىمشاسىن ۇسىنادى, ول ءماتىندى بەينەكورىنىسكە تۇرلەندىرۋدىڭ ارنايى مودەلىنە نەگىزدەلگەن. ول الدىن الا جاسالعان كليپتەر جيىنتىعى مەن نۇسقاۋ رەداكتورى بار جەكە قۇرالداردى قولدانا وتىرىپ, باسىنان باستاپ بەينەكورىنىستەردى جاساي الادى.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيسترگە «Car Parking Multiplayer» جوباسىمەن الەمگە تانىمال, ءموبيلدى ويىندار ازىرلەۋ بويىنشا قازاقستاندىق «O’games» ستۋدياسىنىڭ جۇمىسى تانىستىرىلدى. بۇگىندە ويىن ازيا, ەۋروپا جانە امەريكا ەلدەرىندە 100 ملن-نان اسا جۇكتەپ الىنعان. سونداي-اق قازاقستانداعى «Playrix» ءموبيلدى ويىندار ازىرلەۋشى كومپانيانىڭ جوبالارى تانىستىرىلدى. «Playrix» ءموبيلدى ويىنداردى دامىتۋ سالاسىنداعى الەمدىك كوشباسشى, كومپانيانىڭ وتكەن جىلعى تابىسى 2,8 ملرد دوللاردى قۇرادى.
NU عىلىمي ازىرلەمەلەرىنىڭ ىشىندە جي قولدانۋ ارقىلى سۋ تاسقىنى قاۋپىن باقىلاۋ جانە سۋ تاسقىنى مەن ونىڭ سالدارىن ازايتۋ جوباسىنا, جەكە شارۋاشىلىقتار مەن جىلىجايلاردا پايدالانۋعا ارنالعان اۆتونومدى تۇششىلاندىرۋ جانە سۋدى تازارتۋ جۇيەسىنە, سونداي-اق تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنى سالاسىنداعى AI شەشىمىنە – كەن ورىندارىندا قولدانۋعا ارنالعان دروننان بەينە اعىنى نەگىزىندە ۆوبلەرلەردى انىقتاۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىنە نازار اۋدارىلدى.
«پرەزيدەنت ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ شارالارىن كۇشەيتۋدى جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن كەڭىنەن قولدانۋدى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن ناقتى بەلگىلەپ بەردى. ماقسات – 2026 جىلعا قاراي IT-قىزمەتتەر مەن ونىمدەر ەكسپورتىنىڭ جىل سايىنعى كولەمىن كەمىندە 1 ملرد دوللار دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتۋ. بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 529 ملن دوللاردى قۇرايدى. ەلىمىز تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا ۇلكەن جەتىستىككە قول جەتكىزدى. وتاندىق IT ماماندارىمىز ۇزدىكتەر قاتارىندا جانە ءبىز ولارعا جاڭا سەرپىندى ونىمدەر جاساۋعا, IT-شەشىمدەردىڭ ەكسپورتىن جەدەلدەتۋگە كومەكتەسۋىمىز كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.
