قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى زاڭ جوباسىنداعى وزگەرىستەر تۋرالى اقپارات جاريالادى. ونداعى باستى شارتتار تۋرالى تارقاتىپ جازا كەتەيىك.
كوللەكتورلارعا – موراتوري
تولەم مەرزىمى 90 كۇننەن اسىپ كەتكەن تۇتىنۋشىعا بانكتەر مەن ميركوقارجى ۇيىمدارى نەسيە بەرۋدى شەكتەۋى ءتيىس. وتەلمەگەن تۇتىنۋشىلىق كرەديت ءۇشىن 90 كۇن وتكەننەن كەيىن سىياقى ەسەپتەۋگە تىيىم سالىنادى. جەكە تۇلعالار ءۇشىن بەرەشەك تۋىنداعان ساتتەن باستاپ 24 اي وتكەنگە دەيىن, ايىپپۇلدار, ءوسىمپۇلدار مەن كوميسسيالاردىڭ كۇشىن تولىق جويۋدى قوسا العاندا, تاراپتار رەتتەۋ راسىمدەرىن جۇرگىزىپ جاتقان كەزدە قارىز الۋشى بەرەشەكتى كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەرگە ساتا المايدى.
بانكتەر مەن مقۇ-لارعا ازاماتتاردىڭ بەرەشەگىن رەتتەۋ بويىنشا ساپالى جۇمىس جۇرگىزۋى ءۇشىن قارىزداردى كوللەكتورلارعا بەرۋگە ەكى جىلدىق موراتوري (2026 جىلعى 1 مامىرعا دەيىن) ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. كوللەكتورلار جەكە تۇلعالاردىڭ ساتىپ الىنعان كرەديتتەرى بويىنشا بەرەشەكتى رەتتەۋ راسىمدەرىن جۇرگىزۋگە مىندەتتى. ازاماتتاردىڭ جاڭادان باسقاعا بەرىلگەن كرەديتتەرى بويىنشا موراتوري اياقتالعاننان كەيىن كوللەكتورلار ازاماتتاردىڭ بورىش جۇكتەمەسىن ازايتۋ ۇشىن ەسەپتەلگەن جانە تولەنبەگەن سىياقىنى ەسەپتەن شىعارۋعا ءتيىس.
زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشىلەر زاڭنامالىق تۇرعىدا تۇتىنۋشىلىق كرەديت ۇعىمىن ەنگىزۋدى ويلاستىرعان. ياكي حالىققا بانكتەر 5 ميلليون, مقۇ 3 ميلليون تەڭگەدەن ارتىق قارىز بەرمەۋى ءتيىس.
«بارلىق كرەديتتەر بويىنشا جيىنتىق بەرەشەكتى شەكتەۋ ءۇشىن جاڭا ماكروپرۋدەنتسيالىق نورماتيۆ, ياعني كرەديتتەر بويىنشا جيىنتىق بەرەشەكتىڭ قارىز الۋشىنىڭ كىرىسىنە قاتىناسى ەنگىزىلەدى. ءنورماتيۆتىڭ ءمانى جانە ونى ەسەپتەۋ ءتارتىبى اگەنتتىكتىڭ اكتىسىمەن ايقىندالاتىن بولادى.
بۇدان باسقا, بانكتەر مەن مقۇ-نىڭ بارلىق كرەديتتەرى ءۇشىن مولشەرى ۇلتتىق بانك پەن اگەنتتىكتىڭ اكتىلەرىندە ايقىندالاتىن جتسم-ءنىڭ شەكتى ءمانىن ساقتاۋ جونىندەگى تالاپتاردى بەلگىلەۋ جولىمەن بانكتەردىڭ جانە مقۇ-نىڭ كرەديتتەرى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەلەرىن ازايتۋ بويىنشا بىرىڭعاي ءتاسىل ەنگىزىلەدى», – دەلىنگەن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى جاريالاعان اقپاراتتا.
ونلاين كرەديت بەرۋگە تالاپ كۇشەيەدى
قازىرگى ۋاقىتتا ونلاين نەسيە راسىمدەۋ كەڭىنەن بەلەڭ الدى. سوندىقتان 45 كۇنگە دەيىنگى مەرزىمگە بەرىلەتىن 50 اەك-كە دەيىنگى ميكروكرەديتتىڭ ەرەكشە ءتۇرىنىڭ كۇشىن جويۋ, سونداي-اق بارلىق ميكروكرەديت بويىنشا جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىن بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى.
قارىز الۋشىنى تولەم مەرزىمىنىڭ ءوتىپ كەتۋى تۋرالى حاباردار ەتۋ مەرزىمى كۇنتىزبەلىك 20 كۇننەن 10 كۇنگە دەيىن قىسقارتىلادى. سونداي-اق بانك ومبۋدسمانىنىڭ ازاماتتاردىڭ بارلىق نەسيەسى بويىنشا داۋلاردى قاراۋ جونىندەگى وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋ جانە ميكروقارجى ومبۋدسمانىن قۇرۋ كوزدەلگەن. ومبۋدسمانداردىڭ شەشىمدەرى بانكتەر, مقۇ جانە كوللەكتورلىق ۇيىمدار ءۇشىن مىندەتتى بولادى.
كامەلەتتىك جاسقا تولماعان بالالارى بار وتباسىلاردى جانە مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جىلىتۋ ماۋسىمىندا جالعىز باسپاناسىنان شىعارۋعا تىيىم سالۋ قاراستىرىلعان. سونداي-اق قارىز الۋشىنىڭ بانكتىك شوتىندا ساقتالاتىن اقشا سوماسىن ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 1-دەن 2 ەسەلەنگەن مولشەرىنە دەيىن (87 مىڭ تەڭگە) ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرىلمەك. بانكتەرگە بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك ساناتى بار بۇرىنعى مەنشىك يەلەرىنە بالانسقا وتكەن ءۇيدى جالعا بەرۋ قۇقىعى بەرىلەدى.
زاڭ جوباسىندا ازاماتتاردىڭ بانكروتتىق راسىمىنە قول جەتكىزۋىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن بورىشكەردىڭ مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتى رەتتەۋدى, سونداي-اق رەتتەۋ جانە ءوندىرىپ الۋ ءراسىمىن وتكىزۋ مەرزىمىن 18 ايدان 12 ايعا دەيىن قىسقارتۋدى راستايتىن قۇجاتتى بەرۋى جونىندەگى تالاپ الىپ تاستالىنادى.
قازىرگى ۋاقىتتا الاياقتىق جولمەن نەسيە راسىمدەۋ بەلەڭ الىپ كەتتى. سوعان بايلانىستى بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ جۇرگىزىلمەي, ونلاين شاعىن نەسيە مەن بانك قارىزىن بەرۋگە تىيىم سالىنباق. مۇنداي داۋلى كرەديتتەردىڭ رەسىمدەلۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن بانكتەر مەن مقۇ-نىڭ وسىنداي وتىنىمدەر بويىنشا مالىمەتتەردى بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا كرەديتتىك بيۋروعا ۇسىنۋعا ءتيىس بولماق. زاڭ جوباسىندا تەرگەۋ ءىس-شارالارىن جۇرگىزۋ كەزەڭىندە سىياقى ەسەپتەۋدى جانە نارازىلىق-تالاپ قويۋ جۇمىسىن توقتاتا تۇرۋ قاراستىرىلعان. بۇل رەتتە قارىزدى الاياقتىق تاسىلمەن رەسىمدەۋ فاكتىسى بەلگىلەنگەنى تۋرالى زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت شەشىمى بولعان جاعدايدا تۇتىنۋشىعا قويىلاتىن تالاپتار توقتاتىلادى.
