تۇمسا تابيعاتى تالايلاردى تامسانتقان تۇرگەن شاتقالىندا ورنالاسقان «تاۋ-جاڭاشار» جەكەمەنشىك بالالاردى ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنا بارىپ, ونداعى وقۋشىلاردىڭ جاي-كۇيىمەن تانىسىپ قايتتىق.
«بۇل لاگەرگە ورال قالاسىنان جانە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ سىرىم, ءبورلى اۋداندارىنان 6 مەن 9-سىنىپ ارالىعىنداعى وقۋشىلاردى الىپ كەلدىك. اۋىلداردى سۋ باسقاندا ولار ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتەر مەن تۋىس-تۋعانداردىڭ ۇيلەرىن پانالاعان ەدى. بالالارعا بۇل جەردىڭ كەرەمەت تابيعاتى ۇناپ جاتىر. العاشقى كۇننەن باستاپ جايلىلىق پەن جۇرەك جىلۋىن سەزىندىك», دەيدى جەتەكشىلەرى ارۋجان بولاتوۆا.
«تاۋ-جاڭاشار» جەكەمەنشىك بالالاردى ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنا ورنالاسقان بالالار, ەڭ الدىمەن, جىلى دا جايلى جاتىن ورىندارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. اتالعان ورتالىقتىڭ ءوزىنىڭ جەكەمەنشىك فەرمەرلىك شارۋاشىلىعى بولعاندىقتان, تازا ءارى تابيعي ەت-ءسۇت, نان ونىمدەرى ازىرلەنىپ, بالالارعا بەس مەزگىل تاماق بەرىلەدى. ورتالىق ديرەكتورى وقۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋ ءۇشىن كاسىبي دەڭگەيدە ۇيىرمەلەر مەن ويىندار ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانعانىن ايتتى.
«ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ ءوزى تۇنىپ تۇرعان تاريحقا باي ولكە, سوندىقتان بالالارعا ولكەتانۋ ەكسكۋرسياسىن ۇيىمداستىرىپ, «التىن ادام» مۋزەيى مەن «ايۋلى» سارقىراماسىن كورسەتۋ ويىمىزدا بار. بۇعان قوسا دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن الماتى قالاسىنىڭ كورىكتى جەرلەرىن كورسەتۋگە كۇش سالامىز. ءسويتىپ, اۋىلدارىن سۋ باسىپ, قيىندىق كورگەن بالالاردىڭ از ۋاقىت ىشىندە كوپ نارسەنى كورىپ, كوڭىلىن كوتەرىپ, وقۋىن جالعاستىرۋىنا, ەڭ باستىسى, قيىن ساتتە قامقور بولار ەل-جۇرت بارىن سەزىنىپ قايتۋىنا بارىنشا تىرىسىپ جاتىرمىز. ورتالىققا كەلگەن ساتتەن باستاپ, كيىم-كەشەك, وقۋ قۇرالدارى, كەرەك-جاراقتارىمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. مۇندا دەمالۋشى بالالار قاشىقتان وقىتۋ جۇيەسىنە كوشكەن. سول سەبەپتى وقۋلىقپەن تولىقتاي قامتىلدى. ينتەرنەت بايلانىسىنداعى قيىندىقتار دا كۇرمەۋىن شەشۋگە تاياۋ. بۇل ورايدا اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى مەن اكىمدىكتەر, قايىرىمدى ازاماتتار ايانباي اتسالىسىپ جاتىر», دەدى «تاۋ-جاڭاشار» جەكەمەنشىك بالالاردى ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ميرا قۇداباەۆا.
ورتالىقتا دەمالۋشى بالالالارعا 8 پەداگوگيكالىق تالىمگەر مەن پسيحولوگ جانە اۋداندىق اۋرۋحانادان بىلىكتى مەيىربيكەلەر ءبولىنىپ, بالالاردىڭ دەنساۋلىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن ءجىتى قاداعالاپ وتىر. ال اس ءمازىرىن دايارلاۋدا بەساسپاپ اسپازدار قىزمەت كورسەتەدى. ورتالىقتىڭ اسپازدارى تاماق ءمازىرىن جاساۋدا قاي ءوڭىردىڭ بالالارى نەنى قالايتىنىن زەرتتەپ-زەردەلەپ, قالاۋىنا قاراي اس ازىرلەۋگە ابدەن توسەلىپ العانىن ماقتان ەتتى. سوندىقتان الىستان ات ارىتىپ جەتكەن بالالاردىڭ قالاۋىن ەسكەرىپ, تىپتەن, تۋعان كۇندەرىن دە اتاپ, ۇيدەگىدەي كوڭىل-كۇي سىيلاۋعا تىرىسىپ جاتىر.
«13 جىلدىق تاجىريبەسى بار «تاۋ-جاڭاشار» لاگەرى «ارتەك» باعدارلاماسى مەن ءداستۇرلى باعدارلامانى ەلىمىز بالالارىنىڭ مەنتاليتەتىنە سايكەستەندىرىلىپ, بەيىمدەلگەن باعدارلامامەن جۇمىس ىستەيدى. جەكەمەنشىك بولعانمەن ۇلكەن پەداگوگيكالىق جۇيەسى, ادىستەمەلىك كورپۋسى بار لاگەر. مۇنداعى تالىمگەرلەردىڭ دەنى كوللەدجدەر مەن ينستيتۋتتاردان الىنادى. ولاردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە كوڭىل بولىنەدى. ءبىزدىڭ ۇجىم شەتەلدەردە ءوتىپ جاتقان لاگەر جۇيەسىندەگى ءىس-شارالاردان شەت قالمايدى», دەدى ميرا ەرلانقىزى.
تابيعاتى كوركەم جەرگە ورنالاسقان «تاۋ-جاڭاشار» جەكەمەنشىك بالالار لاگەرى قايىرىمدىلىق جاساۋدا الدىڭعى ورىندا دەسەك, اسىرا ايتقاندىق ەمەس. بۇعان دەيىن دە ارىس قالاسىنداعى جارىلىستان جاپا شەككەن 150 بالانى 20 كۇنگە قابىلداسا, بىلتىرعى قىستا ەكىباستۇز قالاسىنان كەلگەن 35 بالانىڭ الاڭسىز تىنىعىپ قايتۋىنا بار جاعدايدى جۇمىلدىرعان. بۇعان قوسا جىل سايىن جازعى ماۋسىمدا ءبىر اۋىسىمعا كەلەتىن 280 بالانىڭ 10-15 پايىزىنا جەڭىلدىك جاساۋ داستۇرگە اينالعان.
«لاگەر جۇيەسى – ادامعا رۋحاني تاربيە بەرەتىن ورىن. مۇندا بالا تىنىعىپ, ساۋىعۋمەن قاتار, تىلدىك قارىم-قاتىناستا بولادى. بەس-ون كۇن بولسا دا جاڭا ورتادا ءومىر ءسۇرۋى – بالانىڭ ينتەللەكتۋالدىق, فيزيولوگيالىق, پسيحوەموتسيونالدىق جاعدايىن جاقسارتۋعا جانە ءتىل تابىسۋ قابىلەتتەرىنىڭ تابيعي جولمەن دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوساتىن ايماق سانالادى. دەسە دە, اۋىلدارىن سۋ باسىپ, اتا-انالارى مەن اعايىن-تۋىستارى قيىندىققا تاپ بولعانىن كورگەن بالالاردىڭ كوڭىلى ءبۇتىن دەۋ قيىن. بالالاردىڭ قانشا جەردەن كوڭىلىن اۋلاعانمەن, لۇپىلدەگەن جۇرەك تۇكپىرىندە كوڭىلسىزدىك قىلاڭ بەرىپ, الاڭداۋشىلىق بارى ءبىلىنىپ تۇرادى», دەيدى بالا باعبانىنا اينالعان م.قۇداباەۆا.
الماتى وبلىسى
