رەسەيدىڭ ورىنبور ءوڭىرىن جاپقان توپان سۋ كۇن وتكەن سايىن قازاقستانعا جاقىنداپ كەلەدى. ءساۋىردىڭ 13-ءى كۇنى ورىنبور قالاسىندا جايىق سۋىنىڭ دەڭگەيى 1185 سم بولىپ, بۇرىن-سوڭدى بولماعان كولەمگە جەتتى. تەك 14 ساۋىردە عانا بۇل جەردە سۋ دەڭگەيى ءسال قايتا باستاعان. ال جايىق وزەنىندەگى ورال گيدرولوگيالىق بەكەتىندە سۋ دەڭگەيى 14ءساۋىر كۇنى تاڭەرتەڭ 755 سم-گە دەيىن كوتەرىلدى, قاۋىپتى دەڭگەي 850 سم.
ەلىمىزدىڭ ۆيتسە-پرەمەرءى, سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارالاردى ۇيلەستىرۋ جانە سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىن جويۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق شتاب جەتەكشىسىنىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆ 13 ءساۋىر كۇنى ورال مەن جايىق وزەنى ارناسىنىڭ رف شەكاراسىنا دەيىنگى ارالىعىن تىكۇشاقپەن قاراپ شىققان بولاتىن.
رەسەي فەدەراتسياسىنان كەلەتىن سۋ 17 ساۋىردە يانۆارتسەۆو اۋىلىنىڭ سۋ قويماسى ارقىلى وتەدى دەيدى ماماندار. سول ساتتەن باستاپ جايىق وزەنىندە سۋ تاسقىنىنىڭ شارىقتاۋ شەگى باستالادى دەپ كۇتىلەدى. 20-21 ساۋىردە ورالعا سۋ كەلەدى دەپ بولجانۋدا. وسىعان بايلانىستى, قانات بوزىمباەۆ سۋ تاسقىنىنا دايىندالۋ ءۇشىن باتىس قازاقستان وبلىسىنا قوسىمشا 750 تەحنيكا تارتۋدى تاپسىردى. ونىڭ 100-ءى جايىق وزەنىنىڭ جوعارى اعىسى بويىنشا ەلدى مەكەندەر ءۇشىن, 500-ءى ورال ءۇشىن جانە 150-ءى وزەننىڭ تومەن اعىسى ءۇشىن. بۇدان باسقا, ەلدى مەكەندەردىڭ اينالاسىنداعى بوگەتتەر مەن بوگەت قۇرىلىستارىن نىعايتۋدى تاپسىردى.
قازىر قۇتقارۋ جۇمىستارىنا 6533 ادام جۇمىلدىرىلعان. 915 تەحنيكا, 21 سۋ ايداۋ قۇرالى, 32 ءجۇزۋ قۇرالى, 5 اۋە كەمەسى وسى قىزمەتتە ءجۇر.
قازىر ورال قالاسىندا جاعالاۋدى نىعايتۋ جۇمىسى ۇزدىكسىز ءجۇرءىپ جاتىر. بىرقاتار تۇستا بۇل جۇمىس اياقتالىپ قالدى. قالا بويىنشا جالپى ۇزىندىعى 14,1 شاقىرىم جەردە سۋعا قارسى توسقاۋىل دايىندالعان. بوگەتتەردى بيىكتەتۋ, قۇم سالىنعان قاپشىقتارمەن نىعايتۋ ءۇشىن كۇن سايىن 200-دەن استام تەحنيكا جانە 1000-عا جۋىق ادام جۇمىلادى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان, توتەنشە جاعداي قىزمەتى, كوممۋنالدىق مەكەمەلەر مەن اسكەري بولىمدەردىڭ قىزمەتكەرلەرى, وزگە وڭىرلەردەن كەلگەن توتەنشەلىكتەر, قالاداعى ۆولونتەرلار مەن بەلسەندى تۇرعىندار سۋ تاسقىنىنا دايىندىق جۇمىسىنا كۇنى-ءتۇنى ءبىر كىسىدەي اتسالىسىپ جاتىر.
ارينە, تاسقىننان زارداپ شەككەن حالىق بولاشاعىنا الاڭداپ وتىر. وسىعان بايلانىستى وبلىستىق پروكۋراتۋرا جۇيەلى تۇردە اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزءىپ, حالىققا كومەك كورسەتىپ جاتىر. سۋ تاسقىنى سالدارىنان مۇلكى ب ۇلىنگەن ادامدار مەملەكەت كومەگىن الا الادى. قازىردىڭ وزىندە 600-دەن استام ازاماتقا 126 ميلليون تەڭگەدەن استام بىرجولعى ماتەريالدىق كومەك تولەنگەن.
قازىر وڭىردە ۇيلەرىن سۋ باسقان جانە قاۋىپ تونگەن تۇرعىندار ءۇشىن 20 ەۆاكۋاتسيالىق بەكەت جۇمىس ىستەپ تۇر. ارينە, مەكتەپتە, سپورت زالدارىندا جانە باسقا دا تۇرۋعا ارنالماعان ءۇي-جايدا ادامدار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ قيىن. سوندىقتان بۇل تۇرعىندار بىرتىندەپ ءارتۇرلى جاتاقحانالارعا اۋىستىرىلىپ جاتىر.
وڭىردە تابيعات اپاتىنان زارداپ شەككەن حالىققا قولداۋ ءبىلدىرىپ, كومەكتەسۋ ءۇشىن لاۋازىمدى تۇلعالار, تانىمال قوعام جانە ونەر قايراتكەرلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى كەلىپ جاتىر. ەكى كۇن بۇرىن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى ورال قالاسىنا ارنايى كەلىپ, حالىقپەن جۇزدەستى. ورتالىق مەشىتتە جۇما نامازىنا قاتىسىپ, سوڭىنان ءىرى مال سويىپ, ساداقا بەردى.
ءساۋىردىڭ 13-ىندە جۇمىس ساپارىمەن باتىس قازاقستان وبلىسىنا كەلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا دا ورال قالاسىندا بىرنەشە نىسانعا باردى. سونىڭ ىشىندە «باتىس سۋ ارناسى» جشس-نىڭ سۋ تازالايتىن زەرتحاناسى, جەرگىلىكتى سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ باكتەريولوگيالىق زەرتحاناسى بار. قوس زەرتحانا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, تاسقىن سۋ باسۋ كەزەڭىندە وڭىردە اۋىز سۋدىڭ ساپاسى تالاپقا ساي. مينيستر قۇزىرلى مەكەمە باسشىلارىنا اۋىز سۋ ساپاسىن ەرەكشە باقىلاۋعا الۋدى تاپسىردى.
وڭىردە «قازسۋشار» مەكەمەسىنە قاراستى سۋ قويمالارىنا سۋ جيناۋ جۇمىسى دا قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. سوڭعى مالىمەت بويىنشا, قويمالاردا 391,92 ملن تەكشە مەتر سۋ جينالعان, سۋ قويمالارىنىڭ ورتاشا تولۋى - 77,3%.
وبلىستىق فيليال رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ورىنبور جانە ساراتوۆ وبلىستارىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعى قىزمەتتەرىمەن كۇندەلىكتى اقپارات الماسىپ وتىر. ساراتوۆ وبلىسىنداعى پريۋزەن سۋ قويماسىنان قاراوزەن مەن سارىوزەنگە بۇگىنگە دەيىن 434,56 ملن تەكشە مەتردەن استام تاسقىن سۋ قۇيىلعان. بۇل كولتاباندارعا, تابيعي شابىندىقتارعا, سونداي-اق سۋ قويمالارى مەن كولدەردى تولتىرۋعا باعىتتالىپ جاتىر.
قازىر شاعان سۋ قويماسىندا سۋ دەڭگەيى تولىق, 29,70 مەتر بولىپ تۇر. شاعان جانە دەركءول وزەندەرى بويىنداعى گيدروبەكەتتەردە سۋ دەڭگەيى تومەندەگەنءى بايقالادى.
ورىنبور وبلىسىندا ورنالاسقان يرەكلءى سۋ قويماسىنان جايىق وزەنىنە سۋ 13 ءساۋىر كۇنى سەكۋندىنا 447 تەكشەمەتر سۋ جىبەرىلىپ جاتىر. بۇل وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىنعى مولشەردەن اجەپتاۋىر تومەن.
جايىق وزەنى دەڭگەيى ازىرگە تاۋلىگىنە 10-12 سم ءوسىپكەلەدى. جالپى سۋ تاسقىنى باستالعالى وزەن دەڭگەيى ورال قالاسى تۇسىندا 6 مەترگە كوتەرىلدى.
توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنەن كەلگەن سوڭعى مالىمەتكە قاراعاندا, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ءالى دە 9 ەلدىمەكەن ورتالىقپەن قاتىناسا الماي وتىر. ولار قاراتوبە اۋدانىنداعى قوسباز, اققوزى, قورجىن, اقتايساي, بەسوبا, الاكول, ساۋلە, قاراقامىس اۋىلدارى, شىڭعىرلاۋ اۋدانىنداعى اقتاۋ اۋىلى.
وڭىردە 1905 ساياجايدى سۋ باستى.
وسى كەزگە دەيىن 13 193 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى, ونىڭ ىشىندە 5 522 بالا, 19 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادام بار. ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتەردە 1 733 ادام ورنالاسقان, ونىڭ – 780-ءى بالا. 11 460 ادام تۋىستارىندا تۇرىپ جاتىر.
سۋ باسقان جەرلەردەن 4886 ءۇي جانۋارى قاۋىپسىز جەرگە ايدالعان.
قازىر وڭىردە اپاتتان قۇتقارۋ جۇمىسىنا 5 553 ادام ءجۇر. ولاردىڭ اراسىندا توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنەن – 626, ءىشكى ىستەر مينيسترلىگىنەن – 45, ۇلتتىق ۇلاننان – 836, قورعانىس مينيسترلىگىنەن – 568, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان – 2738 ادام بار. باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى سۋ تاسقىنىمەن كۇرەسكە ەلىمىزدىڭ 6 ءوڭىرءىنەن قوسىمشا كۇش پەن قۇرال كەلگەن.
