جاس عالىمداردىڭ جوبالارىن قارجىلاندىرۋعا ارنالعان گرانتتىق كونكۋرستار, باعدارلامالار مەن تاعىلىمدامالار تۋرالى جەكە-جەكە توقتالۋعا بولادى. بىراق وسى رەتتە قازىر قىزمەت ەتىپ جاتقان, جاڭادان مارتەبە العان پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ جاس عالىمداردى قولداۋعا قاتىستى تىڭ شەشىمدەرىنە توقتالعىم كەلەدى. جىل باسىندا اكادەميادا جاس عالىمدار كەڭەسى قۇرىلدى. بۇل ۇيىم ەلىمىزدەگى تالانتتى جاس عالىمداردى ءبىر ورتاعا شوعىرلاندىرىپ, عىلىم سالاسىنداعى ماسەلەلەردى كوتەرىپ, ولاردىڭ شەشۋ جولدارى بويىنشا تاۋەلسىز ۇسىنىستار بەرىپ, قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك قۇجاتتار مەن ەرەجەلەردىڭ جوباسىن دايىنداپ, وعان وزگەرىس ەنگىزۋگە ناقتى ويىن جەتكىزەدى. وسى كەڭەس قۇرامىندا وتاندىق عىلىمدا تۇڭعىش رەت جاس عالىمداردىڭ قۇقىعىن قورعايتىن ومبۋدسمەن لاۋازىمى ەنگىزىلىپ, مامانىمىز ءوز جۇمىسىن باستاپ كەتتى.
مەملەكەتتىڭ عىلىمعا كوڭىل ءبولۋى – جاقسى ءۇردىس. دەگەنمەن جالپى العاندا, ەلىمىزدە عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ءالى دە ءتيىستى دەڭگەيدە ەمەس. كەيىنگى جىلدارداعى وڭ وزگەرىستەرگە قاراماستان, قازاقستان – عىلىمعا ينۆەستيتسيا قۇيۋ بويىنشا ءالى دە ارتتا قالعان ەل قاتارىندا. قوعامدا «قازىرگى زاماننىڭ ساتباەۆتارى, ەسەنوۆتەرى, مارعۇلاندارى قايدا؟» دەگەن ساۋال قويىلادى. ەگەر قاجەتتى تەحنولوگيالاردى شەتەلدەن ساتىپ الامىز دەپ, جىلدار بويى ءوز عالىمدارىمىزدى مويىنداماساق, عىلىمي زەرتتەۋلەردى قارجىلاندىرۋ دامىعان ەلدەرگە قاراعاندا 10, 20 جانە 30 ەسە از بولسا, ولار قايدان قالىپتاسپاق؟ كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە عىلىمدى قارجىلاندىرۋعا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ شامامەن 0,13% ءبولىنىپ كەلەدى, سالىستىرمالى تۇردە قاراساق, عىلىمدى قولداۋعا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ يزرايلدە – 4,9%, وڭتۇستىك كورەيادا – 4,6%, تايۆاندا – 3,5%, شۆەتسيادا – 3,4%, جاپونيادا – 3,2%, اقش-تا – 3,1%, قىتايدا 2,2% بولىنەدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلسەندى باستامالارى ناتيجەسىندە ەلىمىزدە عىلىم مەن ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا بۇرىن-سوڭدى بولماعان قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. وسى باعىتتاعى جۇمىس قازىرگىدەي جاقسى قارقىنمەن جالعاسسا, ەلىمىزدە عىلىم دامۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالاتىنى ءسوزسىز.
قۋانتار ءاليحانوۆ,
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى پانارالىق عىلىم ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, PhD
