سەنات • 10 ءساۋىر, 2024

ۇلتتىق مۇددەگە ساي ستراتەگيالىق ارىپتەستىك

144 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پارلامەنت سەناتىنىڭ تور­اعاسى ماۋلەن اشىم­باەۆ ورتالىق ازيا بو­يىن­شا ارنايى وكىل فارا كاريمي باستاعان ەقىۇ پار­لامەنتتىك اسسامبلەيا­سى­نىڭ دەلەگاتسياسىمەن كەز­دەس­تى. تاراپتار ءوزارا ءىس-قي­مىلدى, ونىڭ ىشىندە حا­لىق­­ارالىق ۇيىمدار ايا­سىن­د­اعى بايلانىستى ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تال­قىلادى.

ۇلتتىق مۇددەگە ساي ستراتەگيالىق ارىپتەستىك

كەزدەسۋدە ماۋلەن اشىمباەۆ قازاقستان ەقىۇ-نى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماقتاستىققا قاتىستى ىرگەلى ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن ءتيىمدى كوپجاقتى الاڭ رەتىندە قاراستىراتىنىن اتاپ ءوتتى.

«قازىرگى تاڭدا ەقىۇ ۇيىم العاش قۇرىلعان كەزدەگىدەي شىعىس پەن باتىس اراسىنداعى «كوپىر» رەتىندە ماڭىزدى ميسسيا ات­قارىپ وتىر. ءبىز ەۋروپالىق كەڭىس­تىكتەگى نەگىزگى ساياسي سەرىك­تەس­تەرىمىزدىڭ ءبىرى – ەقىۇ پار­لا­مەنتتىك اسسامبلەياسىمەن كونست­رۋك­تيۆتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا مۇددەلىمىز. قازاق­ستان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارى ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسام­بلەيا­سىنىڭ سەسسيالارىنا, ونىڭ كوميتەت­تەرىنىڭ جۇمىسىنا جانە بايقاۋ ميسسيالارىنىڭ قۇرامىنداعى مىندەتتەرگە بەلسەندى قاتىسىپ كەلەدى», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونداي-اق سەنات سپيكەرى بۇگىندە ورتالىق ازيا مەملەكەت­تەرى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار سترا­تەگيالىق ارىپتەستىك پەن ودا­ق­تاس­تىققا تابان تىرەي وتىرىپ, دايەكتى تۇردە دامىپ كەلە جات­قانىنا نازار اۋداردى. بۇل ماسەلەگە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. تاراپتار وڭىردەگى ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىن پارلامەنتتەر ارقىلى دا قولداپ وتىر.

«وڭىرلىك جاقىنداسۋ ۇردىس­تەرى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇد­دە­لەرىنە ساي كەلەدى. سونداي-اق ور­تا­لىق ازيانىڭ زور ەكونومي­كا­لىق جانە مادەني الەۋەتىن ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى. مەملەكەت باسشىلارى 2022 جىلى ورتالىق ازيانى ءححى عاسىردا دامىتۋدىڭ دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارتىنا قول قويدى. ءبىز وزبەك­ستان, قىرعىزستان جانە تاجىك­ستانمەن ىنتىماقتاستىق جو­نىن­دەگى ەكىجاقتى پارلامەنتارالىق كوميسسيالار اياسىندا بەلسەندى جۇ­مىس ىستەپ كەلەمىز. سونىمەن قاتار جاڭا الاڭ – ورتالىق ازيا مەم­لەكەت­تەرىنىڭ پارلامەنت­ارالىق فورۋ­مىن قۇردىق. فورۋمنىڭ ال­عاش­قى وتىرىسى بىلتىر قازاق­ستاندا ءوتتى», دەدى پالاتا توراعاسى.

ماۋلەن اشىمباەۆ ەقىۇ پا وكىلدەرىنە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باس­ت­اماسىمەن قازاقستاندا جۇر­گىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى دا ايتىپ بەردى.

سونىمەن قاتار ورتالىق ازيا ەل­دەرىندەگى ەكولوگيانىڭ جاي-كۇ­يىنە, كليماتتىڭ وزگەرۋىنە, ترانس­شە­كارالىق وزەندەرگە, سۋارۋ, سۋ رەسۋرس­تارىن ۇنەمدى پايدالانۋ جانە باس­قا دا سالالارعا قاتىستى وزەكتى پروبلەمالار تالقىلاندى. اتاپ ايتقاندا, تاراپتار ارال تەڭىزىنىڭ ەكوجۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى بىرلەسكەن جوبالارعا جانە پالاتانىڭ وسى باعىتتاعى زاڭنامالىق جۇمىسىنا ەرەكشە نازار اۋداردى.

ءوز كەزەگىندە ەقىۇ پا وكىلدەرى قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق وزگەرىستەردىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرىن جوعارى باعا­لادى. سونداي-اق الداعى ۋاقىت­تا پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق ودان ءارى نىعايا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار