جىلىويداعى توتەنشە جاعداي

30 مىڭعا جۋىق ادام ەۆاكۋاتسيالاندى

جىلىوي اۋدانىندا 86 939 تۇرعىن تۇرادى. ولاردىڭ اراسىندا زەينەت جاسىنداعى 7 400, مۇگەدەكتەر ساناتىنداعى 2 465, كامەلەتكە تولماعان 37 069 بالا, ءسابي كۇتىپ جۇرگەن 1 004 جۇكتى ايەل بار. تۇرعىنداردىڭ 60 مىڭ­نان استامى قۇلسارى قالا­سىن­دا تىركەلگەن.

جىلىوي اۋدانى اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 4 ساۋىردە تاسقىن سۋدىڭ قاۋپىنە بايلانىستى توتەنشە جاعداي جاريالاندى. ال 5 ساۋىردە جەم وزەنىندەگى سۋ كوتە­رىلىپ, سونىڭ سالدارىنان قۇل­سارى قالاسىنىڭ ورتاسىمەن اعاتىن قۇرساي وزەگى ارناسىنان استى. تاسقىن سۋ الدىمەن مونو­قا­لاداعى «جادىراسىن» شاعىن اۋدانىنا, 2 جانە 3-اۋىلعا كىردى.

ءبىر كۇندە قۇلسارى قالاسىن­دا­عى 500-دەن اسا نىساندى تاسقىن سۋ باستى. ونىڭ ىشىندە تۇرعىن ۇيلەر, الەۋمەتتىك نىساندار, اكىمدىك عيماراتى مەن ساۋدا ور­تا­لىعى بار. ورتالىق ستاديون دا تاسقىن سۋدىڭ ورتاسىندا قالدى. كەشە سۋ باسقان نى­ساندار 2 800-دەن استى. 6 بيزنەس نىسانىنىڭ اۋلاسىنا سۋ كىرگەن.

وبلىستىق جەدەل شتابتىڭ مالىمەتىنشە, تاسقىن سۋ قاۋپىنە بايلانىستى 31 ناۋرىزدان بەرى اۋدان ورتالىعىنان تۇرعىندار قاۋىپسىز جەرگە كوشىرىلىپ جاتىر. 7 ساۋىردە ساعات 08.00-گە دەيىن قۇلسارى قالاسىنداعى «اتىراۋ», «دوستىق», «ميراس», «جادىراسىن», «مەرەي», «شۇعىلا», مەشىت ماڭى اۋىلىنان قاۋىپسىز جەرگە ەۆاكۋا­تسيا­لان­عان­دار سانى 29 545 ادامعا جەتتى. ونىڭ ىشىندە 7 396 بالا بار. ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتتەرگە 8 011 ادام ورنالاستىرىلدى. ولاردىڭ 4 578-ءى – بالالار.

وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان بيسەمبيەۆتىڭ مالىمەتىنشە, جىلىوي اۋدا­نى­نىڭ تۇرعىندارىن ءۇش باعىت­قا – ماڭعىستاۋ وبلىسىنا, اتىراۋ قالاسى مەن «تەڭىز» كەن ور­نىن­داعى ۆاحتالىق كەنتىنە كوشىرۋ ءجۇرىپ جاتىر. ماسەلەن, ۆاح­تا­لىق قالاشىقتا 10 مىڭ ورىن دايىن­دال­عان. قازىر وعان 6 577 تۇرعىن ەۆاكۋاتسيالاندى.

جىلىوي اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى اسۇلان ابدراحمانوۆتىڭ اي­تۋىن­شا, 70 ناۋقاس كورشىلەس وڭىر­­گە جەتكىزىلگەن. ناۋقاستاردى ماڭ­عىس­تاۋداعى بەينەۋ اۋداندىق اۋرۋحاناسىنا تاسىمالداۋ ءۇشىن 14 جەدەل جاردەم كولىگى, 2 اۆتوبۋس بولىنگەن.

«جاعدايى اۋىر ناۋقاستاردى تاسىمالداۋعا رەانيماتولوگ, انەس­تەزيولوگ دارىگەرلەرى مەن تو­لىق جابدىقتالعان يۆل اپ­پارا­تىن قوسا جىبەردىك. جاتىپ بارا­تىن ناۋقاستار جەدەل جار­­­­دەم كولىگىمەن, وزگەلەرى اۆ­تو­بۋسپەن قاتىنادى», دەدى ا.ابدراحمانوۆ.

سونىمەن قاتار قۇلسارى قا­لا­سىندا ەكى ادامنىڭ مۇر­دە­سى تابىلدى. اتىراۋ وبلىس­تىق توتەنشە جاعدايلار دەپار­تا­مەنتىنىڭ قوعاممەن بايلانىس توبى ءمالىم ەتكەندەي, ەكى ەر ادام 6 ساۋىردە تراكتورمەن اۋدارىلىپ كەتكەن. «جىلىوي اۋدانىنىڭ قۇلسارى قالاسىندا 1974 جىلعى ەر ادام دوسىمەن بىرگە رۇقسات ەتۋ قۇجاتىنسىز سۋ باسقان تۇرعىن ءۇيدى تەكسەرۋ ءۇشىن تراكتورمەن بارماق بولعان. الايدا تراكتور جولدان شىعىپ كەتىپ, اۋدارىلىپ قالدى. ولاردىڭ مۇردەسى 7 ءساۋىر كۇنى ساعات 11:00 شاماسىندا تابىلدى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ قوعاممەن بايلانىس توبى. ىزدەۋ جۇمىستارىنا جەكە قۇرامنان 3 ادام جانە 1 ءجۇزۋ قۇرالى جۇمىلدىرىلدى.

جايىقتان قاۋىپ تونە مە؟

اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىن­باسارى ج.بيسەمبيەۆتىڭ ايتۋىن­شا, جىلىوي اۋدانىن­دا تاس­قىن سۋمەن كۇرەسۋگە دا­يىن­دىق ەكى اپتا جۇرگىزىلگەن. بىراق تاسقىن سۋ بوي بەرمەدى. ەندى يندەر, ماحامبەت اۋداندارى مەن اتىراۋ قالاسى ور­نالاسقان جايىق وزەنىنەن قاۋىپ ءتونۋ مۇم­كىن بە؟ بۇل ساۋال اتىراۋ­لىق­تاردى الاڭداتىپ وتىر.

«سۋ باسۋ قاۋپى رەسەيدەگى ورىنبور, كورشىلەس ورال قالا­لا­­رىنداعى تاسقىننان كەم بول­مايدى دەگەن بولجام بار. ال­بەت­تە دايىندىق ءجۇرىپ جاتىر. وڭىردەگى قۇرىلىس يندۋسترياسى, مۇناي سالاسىنداعى 26 كومپانيا جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىن بەكىتۋگە كىرىستى. قاجەتتى قاپ, كۇ­رەك جانە ينەرتتى زاتتار ماتە­ريال­­داردىڭ رەزەرۆى دايىندالدى», دەيدى ج.بيسەمبيەۆ.

ونىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, يندەر اۋدانىندا جايىق وزە­نى­نىڭ جاعالاۋىنداعى قاۋىپتى اۋماق­تارعا 10 كم بوگەت سو­عىلىپ, 37 مىڭ 950 قاپ پايدالانىلدى. ال ماحامبەت اۋدا­نىنداعى ەلدى مە­كەندەردى سۋدان قورعاۋ بوگە­تى­نىڭ جالپى ۇزىن­دىعى – 80 كم.

«جايىق جاعاسىنداعى 17 ەلدى مەكەندەگى 9 قورعانىس بوگەتى وسال. ولار تالدىكول, بەيبارىس, العا, ماحامبەت, سارىتوعاي, ەسكى سارايشىق, ەڭبەكشىل, ەسبول جانە ورتاقشىل اۋىلدارى تۇسىندا ورنالاسقان. ال اتى­راۋ قالاسىندا جاعالاۋداعى 12 اۋماق­تى بەكىتۋگە 172 تەحنيكا تار­تىلدى. بيىكتىگى 2 مەتر, جالپى ۇزىندىعى 7 كم بوگەت سالىندى», دەدى ج.بيسەمبيەۆ.

اكىم ورىنباسارىنىڭ اي­تۋىن­شا, اتىراۋ قالاسىندا جا­يىق جاعالاۋىنداعى جۇ­مىس­تاردى اتقارۋعا 5 مىڭنان اسا ادام كىرىسكەن. بۇل ىسكە 4 مىڭعا جۋىق ەرىكتىلەر توبى ۇلەس قوسىپ ءجۇر. الايدا بۇل ءالى دە جەت­كى­­لىك­سىز بولىپ وتىر. سەبەبى ورىن­بور وبلىسىنداعى يريكلا سۋ قويماسىنان جىبەرىلگەن سۋ مول­­شەرى كۇن سايىن ءوسىپ وتىر. مۇن­داي سۋ كولەمى وسى كەزگە دەيىن بول­ماعان. سوندىقتان جايىق جاعالاۋىنداعى بوگەتتى بيىكتەتىپ, بەكىتۋ قاجەت. «كوپ تۇكىرسە – كول» دەگەندەي, ءار ادام ءبىر قاپ قۇمدى جاعاعا اكەلسە, ۇلكەن بەكەت بولارى ءسوزسىز.

اتىراۋ وبلىسى