كول جاعدايىن رەتكە كەلتىرۋ ءۇشىن وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ جەكە قۇرامى, اسكەريلەر مەن ەرىكتىلەر, اۋىل تۇرعىندارى جۇدىرىقتاي جۇمىلا جۇمىس ىستەدى. وقيعا ورنىنا الماتى وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى مەن ءوڭىر باسشىسى بارىپ, جاعدايدى ءجىتى باقىلاۋدا ۇستادى.
قويمادان اققان سۋ قاراوي اۋىلدىق وكرۋگىندەگى امانكەلدى 1, امانكەلدى 2 توعاندارىنا قۇيىلعان. سوندىقتان قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ماقساتىندا ارىقتار قازىلىپ, قولدان بوگەتتەر تۇرعىزىلدى. جاعالاۋىن نىعايتۋعا 300-دەن اسا ۆولونتەر اتسالىستى. ولاردى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتتى.
«قاۋىپكە قارسى تۇرعان ازاماتتاردى ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تۇنىمەن مەشىتتە قازان كوتەرىپ, پالاۋ ءپىسىرىپ, ىستىق شاي تاراتتىق. تۇرعىندار مەن توتەنشەلىكتەر قولدان كەلگەن كومەكتەرىن ايامادى», دەيدى اۋىل تۇرعىنى جۇلدىزحان جۇماحانقىزى.
«جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەگەندەي, اۋىل حالقى قيىن-قىستاۋ شاقتا وزدەرىنىڭ بىرلىگىن كورسەتە ءبىلدى. ەرىكتىلەر مەن ۇيىمدار, سونىڭ ىشىندە «جاقسىلىق ساۋلەسى» جانە «امەلي قورى», ء«دام فابريكاسى» ىستىق تاماق, ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتىپ, ولاردى تاراتۋعا كومەكتەستى. اسىرەسە جاستار بەلسەندىلىك تانىتتى. جەدەل قيمىل مەن شتاب جۇمىسىن ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى اپاتتى جاعدايدىڭ بەتى تەز قايتارىلدى. الماتى وبلىسىنىڭ باسشىلىعى شارانىڭ بارلىق قاتىسۋشىسىنا جاناشىرلىعى مەن ۇيلەسىمدى جۇمىسى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
«سۋ قويماسىنداعى 700 مىڭ تەكشە مەتر سۋ كولەمىن ەسكەرە وتىرىپ, تۇرعىن ءۇي سەكتورىن سۋ باسۋعا جول بەرمەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى. جارمۇحامەت وزەنىنىڭ نەگىزگى ارناسى بويىنشا سۋ اعىنىن «امانگەلدى 1» جانە «امانگەلدى 2» توعاندارىنا, سودان كەيىن قاسكەلەڭ وزەنى ارقىلى قاپشاعاي سۋ قويماسىنا باعىتتاۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارا قابىلداندى. سالدارىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قاراوي اۋىلىنداعى ۋتيانكي كولىنەن سۋ اعىزىلدى. قازىر سۋ قويمالارى قالپىنا كەلتىرىلدى. الماتى وبلىسىنىڭ سۋ ايدىندارىنداعى جاعداي باقىلاۋدا», دەيدى وبلىس اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ.
توتەنشە جاعداي بارىسىندا بارلىعى 17 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. جۇمىلدىرىلعان كۇش وزەن اعىسىن كەدەرگىلەردەن تازارتىپ, امانگەلدى توعانىنىڭ جاعالاۋىن نىعايتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. بۇل شارالار تۇرعىنداردى قورعاۋعا جانە سۋ تاسقىنىنا ىقتيمال اپاتتاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. قورعانىس قۇرىلىستارىن نىعايتۋ جانە جاعالاۋ بويىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن توتەنشەلىكتەردىڭ 500-دەن اسا قىزمەتكەرى تارتىلىپ, 100 شاقتى تەحنيكاسى ىسكە قوسىلعان. شامامەن 1 200 توننا ينەرتتى ماتەريال جەتكىزىلگەن, سونداي-اق سۋدىڭ جايىلۋىن الدىن الىپ, ءتيىمدى نىعايتۋ جانە قورعاۋ ءۇشىن ينەرتتى ماتەريالى بار 4 مىڭ قاپشىق توسەلدى. بۇل تۋرالى الماتى وبلىستىق تجد توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى ەرسىن جاعىپاروۆ مالىمدەدى.
«ۆوروشيلوۆ» سۋ قويماسى 1910 جىلى سالىنعان. سىيىمدىلىعى 1 ملن تەكشە مەتردەن اسادى, تەرەڭدىگى – 10 مەتر. بۇل نىسان 2017 جىلى سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلگەن.
بۇگىنگى تاڭدا وبلىس اۋماعىنداعى سۋ تاسقىنى جاعدايى تۇراقتى. 2022-2023 جىلدار كەزەڭىندە وبلىس اۋماعىنداعى انىقتالعان 27 سۋ تاسقىنىنا قاۋىپتى ۋچاسكەلەردىڭ جەتەۋى تولىعىمەن جويىلىپ, بۇگىندە قالعان 20 ۋچاسكەنىڭ التاۋىندا سۋ تاسقىنىنا قارسى جۇمىس ايلىعى مەن جوسپارى شەڭبەرىندە سۋ باسۋ قاۋپى بارىنشا تومەندەتىلدى. ونىڭ ىشىندە 6 اۋداندا سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋى مۇمكىن 5 ۋچاسكە, ەرىگەن جانە جەراستى سۋلارى قاۋپى بار 6 ۋچاسكە جانە گازتۋربينالى قوندىرعى اپاتى جاعدايىندا 9 ۋچاسكەنىڭ سۋ باسۋعا بەيىم ەكەنى انىقتالعان. ونىڭ 8-ءى – قاراساي اۋدانىنا, التاۋى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنا قاراستى.
جىل باسىنان باستاپ ەلدى مەكەندەردەن 3,7 مىڭ تەكشە مەتر قار شىعارىلىپ, 264,5 شاقىرىمدىق (442 بىرلىك) ارىق جەلىسى, 123,8 شاقىرىم (99 بىرلىك) كانال, اۆتوجولدار استىنداعى 139 بىرلىك سۋ وتكىزۋ قۇبىرى, تەمىرجول جولدارىنداعى 7 بىرلىك سۋ وتكىزۋ قۇبىرى جانە 69,6 شاقىرىم سۋ بۇرۋ كانالدارى تازارتىلعان.
الماتى وبلىسى
