الدىمەن وبلىس جولدارىنىڭ جاعدايى تۋرالى ايتا كەتەلىك. بۇرناعى جىلدارى بىرنەشە اۋدانداعى وبلىستىق, جەرگىلىكتى ماڭىزداعى جولدار جابىلىپ, ەلدى مەكەندەرمەن قاتىناس تىيىلىپ, حالىق قيىن جاعدايدا قالعان ەدى. بيىل وبلىستىڭ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى دە قىزىل سۋدىڭ قاۋپىن سەيىلتۋگە قولۇشىن بەرىپ جاتىر. سۋ ورىپ كەتۋى مۇمكىن جول مۇيىستەرىنە بەكەتتەر مەن پاترۋلدىك جاساقتار قويىلعان. مۇنداي قاۋىپتى جەر دە از ەمەس. جالپى سانى جۇزدەن اسادى. وبلىس ورتالىعىنىڭ وزىندە دە جاعداي تۇراقتى بولماي تۇر.
«اباي كوشەسىندەگى كوپىردە كەپتەلىس پايدا بولدى. حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ءۇشىن وننان اسا قىزمەتكەرىمىز كۇنى-ءتۇنى كەزەكشىلىكتە تۇر. ولار جول بويىنداعى قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋمەن بىرگە, سۋ باسقان تۇرعىن ۇيلەردەگى حالىقتى شىعارۋعا دا جاردەمدەسىپ جاتىر», دەيدى كوكشەتاۋ قالالىق پوليتسيا باسقارماسى باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى جانات ءشارىپوۆ.
قازىرگى تاڭدا وبلىستىڭ تاسجولدارىندا 300-گە جۋىق پوليتسيا كەزەكشىلىك اتقارىپ جاتىر. «قازاۆتوجول» مەكەمەسى وقىس وقيعا تۋرالى مالىمەت تاراتقان جوق. ال جالپى ەلدەگى احۋال الاڭداتارلىق. ءبىر عانا استراحان اۋدانى بويىنشا 9 ەلدى مەكەنگە سۋ باسۋ قاۋپى ءتونىپ تۇر. اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, قاۋىپ جوعارى ەلدى مەكەندەردەن 37 مىڭ تەكشە مەتر قار شىعارىلعان, قازىر ينەرتتى ماتەريالدار جەتكىزىلىپ جاتىر.
«اۋدان اكىمدىگى بيىل جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن توتەنشە جاعدايدىڭ الدىن الۋ جانە ونىڭ زارداپتارىن جويۋعا 8 ملن تەڭگە قاراجات ءبولدى. قازىر وزەن بويىنداعى سەڭدى جارۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەيدى استراحان اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان مۇقانوۆ.
اۋدان اۋماعىندا گيدروتەحنيكالىق بەس قۇرىلىستىڭ بار ەكەنىن ايتا كەتەلىك. سونىڭ ءبىرى – قىزىلجۇلدىز بوگەتى. بوگەت اپاتتى جاعدايدا. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى ازىرلەنىپ, ساراپتاماعا ۇسىنىلعان. زەلەنوە اۋلىنىڭ ماڭىنداعى ۇزىندىعى 600 مەترلىك اۋىلىشىلىك اۆتوجول ارقىلى تاسقىن سۋدىڭ بوگەتسىز ءوتۋىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن تابيعي ارىقتار تازالانىپ, ءتۇبى تەرەڭدەتىلىپ جاتىر. ياگودنوە اۋلىنا كىرەبەرىستەگى اۆتوجولدىڭ جيەگى نىعايتىلىپ, سۋ ورىپ كەتكەن تۇستارى جابىلدى. اۋداندا 140-قا جۋىق تەحنيكا جۇمىس ىستەپ تۇر. وقىس وقيعا بولا قالسا, ادامدار پانالايتىن ۋاقىتشا باسپانا مەن ءتورت ت ۇلىك مالدى قاماپ باعۋعا لايىقتالعان ورىن دايىندالعان.
اتباسار اۋدانىندا جاعداي تۇراقتى. ناۋرىزدىڭ 18-ىنەن باستاپ جەدەل شتاب جۇمىس ىستەيدى. قالادان 20 تەكشە مەترگە جۋىق قار شىعارىلعان.
«كەيىنگى ءۇش كۇن ىشىندە اۋدان تۇرعىندارىنان 400-گە جۋىق حابار ءتۇستى. ءار حابارلاماعا جەتە ءمان بەرىپ, جەدەل كومەك كورسەتىپ جاتىرمىز. زارداپ شەككەندەر بولسا ءتيىستى كومەك كورسەتىلدى. تاياۋدا جامبىل وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ كومەگى دە جەتپەك. ارينە, شىندىعىن ايتقاندا جەر ۇيلەردىڭ اۋلالارىنان قاردىڭ دەر كەزىندە شىعارىلماي قالعانى جونىندە ورىندى وكپە-ناز تۋىپ جاتىر», دەيدى اتباسار اۋدانىنىڭ اكىمى امانبەك قالجانوۆ.
اپاتتىڭ ۇلكەنى كوكشەتاۋ قالاسىندا بولدى. قالانى قاق جارىپ وتەتىن قىلشاقتى وزەنى كوپىر مەن جولدى شايىپ, تۇرعىن ۇيلەردى باسىپ قالدى. وزەن تاسىعان العاشقى تۇندە 8 جەكە تۇرعىن ءۇي, 7 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي, 28 جەكە ءۇيدىڭ اۋلاسى سۋ استىندا قالدى.
«تۇندە وزەن سۋى كۇرت كوبەيدى, سۋدىڭ اعۋىنا سەڭنىڭ كوپتىگى بوگەت بولدى. كوپىر استىنان سۋ وتكىزەتىن قوندىرعىلاردىڭ كۇشى جەتپەي قالىپ, وزەن ارناسىنان اسىپ كەتتى», دەيدى كوكشەتاۋ قالالىق توتەنشە جاعدايلار باسقارماسىنىڭ باستىعى ماكسيم شاتكوۆسكي.
كۇندىز قاۋىپ سەيىلگەندەي بولعانىمەن, قىرداعى قاردىڭ كۇرت ەرۋىنە بايلانىستى تۇندە وزەن سۋى قايتا كوتەرىلدى. وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, 150 مەتر ارالىققا 280 توننا ينەرتتى ماتەريال توسەلىپ, 110 مەترگە جۋىق ارنالار مەن ارىقتار كەڭەيتىلىپ, ءبىرشاما تەرەڭدەتىلگەن. شامامەن مىڭ تەكشە مەترگە جۋىق قىزىل سۋ سورىلىپ, قاۋىپسىز جەرگە قۇيىلعان.
«قارعىن سۋدىڭ الدىن الۋعا 59 ادام, 4 تەحنيكا, 9 موتوپومپا جۇمىلدىرىلدى. ەرىكتىلەر دە قول ۇشىن بەرىپ جاتىر», دەيدى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ەرسايىن قويشىباەۆ.
قىلداي بولىپ اعاتىن قىلشاقتى وزەنى جىل سايىن تاسيدى. بيىل مامانداردىڭ ەسەپتەۋىنە قاراعاندا سۋ دەڭگەيى 1,9 مەترگە كوتەرىلگەن. 16 تۇرعىن ءۇيدى, 29 اۋلانى, 12 كوپقاباتتى ءۇيدىڭ جەرتولەسىن سۋ باسىپ قالدى. تەمىرجول اۋرۋحاناسى مەن بالالار باقشاسىنىڭ ءبىرىنشى قاباتىنا دا سۋ كىردى. 111 ادام ارنايى دايىندالعان ورىندارعا پانالاتىلدى. اپات ايماعىندا 230 ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. 85 تەحنيكا پايدالانىلدى.
وزەن سۋى كوتەرىلگەنشە دايىندىق جۇمىستارى جوعارى دەڭگەيدە دەگەن اقپارات ءجيى ايتىلۋشى ەدى. قىزىل سۋدىڭ ەكپىنى جۇمىس ساپاسىنىڭ قانشالىقتى ەكەنىن انىقتاپ بەردى.
اقمولا وبلىسى
