1953 جىل 1 اقپانىنىڭ تۇنىندە ءۇش كۇننەن بەرى تۋلاعان سۋ تاسقىنى ساعاتىنا 150 كم جىلدامدىقپەن ءبىر مەزەتتە 50 بوگەتتىڭ تاس-تالقانىن شىعاردى. ال تاڭعا جۋىق 133 ەلدى مەكەندى سۋ الىپ ۇلگەردى. اپاتتان 72 مىڭ تۇرعىن ەۆاكۋاتسيالانعانىمەن, 1835 ادام وپات بولدى. تاسقىنعا – توسقىن قويۋعا نيدەرلاندقا دۇنيەجۇزى قولۇشىن سوزدى.
1953 جىلدىڭ بۇل تراگەدياسى حالىقتى سۋ تاسقىنىنان قورعايتىن جاڭا ينجەنەرلىك جوبالاردىڭ جاسالۋىنا سەبەپ بولدى. سولاردىڭ ەڭ باستىسى ءارى ەڭ اۋقىمدىسى – «دەلتا» بوگەتى. ونىڭ نەگىزگى ۇزىندىعى 2,5 مىڭ شاقىرىم بولسا, كومەكشى بوگەتتەر 13 مىڭ شىقىرىمدى قۇرايدى. بوگەتتەردىڭ كوبى تەڭىز تىنىش كەزىندە اشىق تۇرادى. ال داۋىل تۇرىپ, سۋ دەڭگەيى كوتەرىلە باستاعاندا اۆتوماتتى جۇيە دابىل قاعىپ, دامبالار جابىلادى. وسى ارقىلى ەلدى تاسقىننان قورعايدى. ءبىر قىزىعى, بوگەتتەر جەل ەنەرگياسى ارقىلى جۇمىس جاسايدى.
«دەلتا» جۇيەسىنىڭ باسقا بوگەتتەردەن ءبىر ايىرماشىلىعى – ينجەنەرلەر ونى قاجەت كەزىندە تەڭىز كەمەلەرى دە وتە الاتىنداي ەتىپ سالعان. سەبەبى تەڭىزبەن جالعاسىپ جاتقان شەلدت وزەنى ءبىرجولا تۇيىقتالىپ قالسا, وندا ول ۋاقىت وتە كەلە تۇششى سۋعا اينالادى. بۇل جەرگىلىكتى ەكوجۇيەگە, سونىڭ ىشىندە بالىق ونەركاسىبىنە تەرىس اسەر ەتەتىن كورىنەدى.
امەريكالىق ينجەنەرلەر قاۋىمداستىعى «دەلتا» جۇيەسىن قازىرگى الەمنىڭ جەتى كەرەمەتىنىڭ قاتارىنا قوسقان.
