تانىم • 13 ناۋرىز, 2024

عاسىرلار عيززاتى

190 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ەرتەدەگى ادامدار سەزىمىن گراففيتي مەن حاتتارعا, قۇلپىتاستار مەن جارتاستارعا جازاتىن. مۇنى ءتىپتى «ماحاببات شيفرى» دەپ ايتساق تا بولادى. ارحەولوگتەر مەن ەتنوگرافتار تاپقان ەجەلگى نوۆگورودتان باستاپ وسمان يمپەرياسى ارالىعىنداعى بىزگە جەتكەن عاشىقتىق حاتتارىنا نازار اۋدارىڭىز.

عاسىرلار عيززاتى

ءۇش مىڭ جىل بۇرىن جا­زىلعان ليكيالىق ولەڭ بار. اۆتورى بەلگىسىز. ونى اقىن فايزۋللا ءتولتاي قازاق تىلىنە اۋدارعان. ىڭكارلىككە تولى ولەڭ «عا­سىرىڭنان مەنى ىزدەپ تابا الماساڭ مۇڭايما, مەن قول­دانعان زاتتاردى كوزىڭ شالار قالايدا» دەپ باستالادى. ارحەولوگ عالىمدار وسى ولەڭ سياقتى عاسىرلاردى ەڭسەرگەن عاشىقتىق حاتتارىن تاپقان. مىسالى, ون عاسىر بۇرىن قا­يىڭ قابىعىنا جازىلعان ماحاببات حاتتارىنىڭ وسى كۇنگە دەيىن مىڭنان استامى تابىلعان. سونىڭ بىرىندە «مەن ساعان ءۇش رەت حات جى­بەردىم. ساعىنىشىمدى جازدىم. الىپ-ۇشىپ كەلەر دەدىم. تىلەۋىڭدى كىمنەن سۇرايىن؟» دەگەن ورنەك تۇر.

روكسولونانىڭ سۇلەيمەن سۇلتانعا جازعان نازىكتىككە تولى حاتىن قالاي ايتپاي كەتەمىز؟ ول كوزىنىڭ ىستىق جاسى تيگەن حاتىنا «مەن ءتاڭىردىڭ جاراتقان دۇنيەسىندە جوعالعان پەندەمىن. عۇمى­رىمنىڭ كوكتەمىن اسىل تاستار قوبديشاسىنداعى مەرۋەرتتەي ءسىزدىڭ قورعاۋىڭىزدا ءسۇردىم. تەك ءسىزدىڭ قاسىڭىزدا عانا جان تىنىشتىعىن تاپتىم», دەپ جازعان.

ال پومپەي – ىستىق لا­ۆا مەن كۇل استىندا قال­عان قا­لا رەتىندە تانىمال. جەر­­گىلىكتى تۇرعىندار قي­راندى قا­بىرعالارىنا حات قاشاپ تۇسىرگەن. نەگىزگى تا­قىرىپتار: ساياسات جانە ما­حاب­بات. ەتنو­گرافتار مى­نا حات جاۋاپ­سىز قالعان دەيدى: ء«بىز با­قى­تىمىزدى كەشىكتىرىپ, ءۇمى­تىمىزدى جەلگە ۇشىرىپ, نەگە ۇنەمى «ەرتەڭ» دەپ ايتامىز؟». ايتپاقشى, جوعارىدا جازعان ليكيالىق ولەڭنىڭ سوڭى وسى حاتقا جاۋاپ بولا الاتىن سە­كىلدى: «مىڭ­­جىلدىقتار قاق­پا­سىن بۇزىپ ءوتىپ, بىزدەگى – تىم بول­ماسا قاۋىشار قو­لى­مىز­دىڭ ىزدەرى».

ارحەولوگتەر تاپقان عا­شىقتىق حاتتارى – وسىنداي. ال ءسىز ونى ءوز جۇرەگىڭىزدەن ىزدە­ڭىز.

سوڭعى جاڭالىقتار