ەلوردامىزداعى ەڭ جاس تەاتر سانالاتىن مۋزىكالىق جاس كورەرمەندەر تەاترىنىڭ ىرگەسىن قالاپ, ءتول شاكىرتتەرىمەن شىعارماشىلىقتىڭ شىرايىن كىرگىزگەن رەجيسسەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ونەرتانۋ PhD, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, «بولاشاقتىڭ» تۇلەگى اسحات ماەميروۆتىڭ ونەرگە دەگەن ىڭكارلىگى قانداي بولسا, ءوزى باسشىلىق ەتەتىن تەاتر ساحناسىندا تەر توگىپ جۇرگەن ونەرلى ورەندەرگە دەگەن مەيىرىم-ماحابباتى دا ءدال سونداي. سەبەبى ول ءۇشىن ءومىر مەن ونەر اراسىن شەكارامەن شەكتەۋ مۇمكىن ەمەس. وندايدا رەجيسسەردىڭ ءوزى «ونەرىم – ءومىرىم, ال تەاترىم – وتباسىم» دەيدى زور ماقتانىشپەن.
ء«وزىم دە كوپبالالى, ءوسىپ-ونگەن اۋلەتتە تۋىپ, 10 بالانىڭ ورتاسىندا تاربيەلەنگەندىكتەن بولار, اينالامنىڭ ءبارىن تۋىس كورەمىن. ول سەزىم شاكىرتتەرىمە كەلگەندە ءتىپتى اسقاقتاپ كەتەدى. سوندىقتان ءوزىمىز ىرگەسىن قالاعان مۋزىكالىق جاس كورەرمەندەر تەاترىنداعى ءاربىر ءارتىستىڭ تاعدىرىنا جاۋاپتىمىن دەپ سانايمىن. ءبارىن دە بىردەي باۋىرىما باسامىن, تۋعان بالالارىمداي بىلگەنىمدى ۇيرەتىپ, ونەگە كورسەتكىم كەلەدى. تەاترىمىز قۇرىلعالى بەرى وتكەن ءۇش جىلدا ۇجىمدا 14 جۇپ شاڭىراق كوتەرىپ ۇلگەردى. الدا تاعى بىرنەشە ۇيلەنۋ تويى كۇتىپ تۇر» دەيدى رەجيسسەر اعىنان اقتارىلىپ.
ءا دەگەننەن-اق اڭگىمەسىن ءومىر مەن ونەردىڭ ساباقتاستىعىنان باستاعان رەجيسسەردىڭ وي ورامدارىنان قازاقى قۇندىلىقتارعا دەگەن قۇرمەتىن دە اڭداعانداي بولدىق. ولاي بولۋى زاڭدى دا. كەز كەلگەن ادامنىڭ تاعدىرىن تۋعان جەر, وسكەن ورتاسى قۇرايدى دەسەك, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ سىرىم اۋدانى سارىوي ەلدى مەكەنىندە تۋىپ-وسكەن ونەر يەسىنىڭ بويىنان توپىراعىنا تارتىپ تۋعان تەكتىلىكتى دە تانىعانداي بولدىق.
«قول باستاعان كوسەم, ءسوز باستاعان شەشەن سىرىم دات ۇلىنىڭ تۋعان توپىراعىندا تۋىپ, سول اياداي عانا اۋىلدا ءوسىپ-وندىك. بۇل – قايماعى بۇزىلماعان ناعىز قازاقى اۋىل. سول اۋىلدا ءجۇرىپ اۋىلدىڭ كونەكوز قاريالارىنىڭ اڭگىمەسىنە كىشكەنتاي كەزىمنەن قانىعىپ ءوستىم. انام قازىر 91 جاستا. نەمەنە-شوبەرەلەرىنىڭ قۋانىشىنا كەنەلىپ وتىرعان اۋلەتىمىزدىڭ التىن دىڭگەگى, الىپ بايتەرەگى. اعا-جەڭگە, ءىنى-كەلىندەرىمنىڭ دەنى ۇستازدىق جولدى تاڭداعاندىقتان, ءبىزدىڭ اۋلەتتى مۇعالىمدەر وتباسى دەپ تە اتايدى», دەپ جالعادى رەجيسسەر ءارى قاراي اڭگىمەسىن.
1981 جىلدىڭ جازىندا سارىويعا گاسترولدىك ساپارمەن م.اۋەزوۆ اتىنداعى تەاتر ۇجىمى كەلگەن بولاتىن. ول كەزدە اسحاتتىڭ جاسى نەبارى 7-دە ەدى. الىستاعى الماتىدان جەتكەن تەاتر ۇجىمى اۋىلدىڭ اياداي كلۋبىندا ەكى قويىلىم كورسەتەدى. ونىڭ ءبىرى – م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوزى» بولسا, ەكىنشىسى – س.احمادتىڭ «كەلىندەر كوتەرىلىسى» كومەدياسى. ءبىر ساندىق قانا سياتىنداي ساحنادا ءجۇرىپ ءسابيرا مايقانوۆانىڭ جاساعان ءمورجان مەن فارمون ءبيبى بەينەلەرى بولاشاق رەجيسسەردىڭ بالا تانىمىنا وشپەس ءىز قالدىرىپ, ءسابي ساناسىندا ماڭگىلىك جاتتالىپ قالدى.
«مەنىڭ بويىما ونەرگە دەگەن ماحابباتتىڭ ءدانى ءدال وسى كەزدە ەگىلگەن شىعار دەپ ويلايمىن. سەبەبى ءدال سول كەزدەگى كۇيدى ءالى كۇنگە دەيىن ۇمىتپايمىن. ودان بەرى ارادا 40 جىلدان اسا ۋاقىت ءوتتى. بىراق مەنىڭ سانامدا ءالى كۇنگە دەيىن ءسابيرا اپايدىڭ ءمورجان كەيپىنە ەنىپ, اعاش تاياعىمەن جەردى ۇرىپ جاتقانى جانە اۋىلداعى كەنجەتاي دەگەن ۇلكەن اجەيمەن ساحنادا تۇرىپ ۇرىسقانى كەتپەيدى. سەنگىشتىگىمىز سونداي, شىنىمەن ۇرىس بولىپ جاتىر ەكەن دەپ قابىلداپپىز. بىراق ونىڭ ويىن ەكەنىن, كورەرمەنمەن ارادا بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن اكتريسانىڭ ادەيى جاساعان يمپروۆيزاتسياسى ەكەندىگىن كەيىن تۇسىندىك قوي. سوندا اۋىلدىڭ ادامدارى دا تاپ-تازا, اڭعال بولاتىن, قويىلىمداعى وقيعاعا رياسىز سەنىپ, قاراگوزدى اياپ, سونىڭ جاعىنا شىعىپ, بولىسىپ جاتقانى عوي. ونى دەر كەزىندە تۇسىنە قويعان اكتريسا دا توسىلىپ قالماي, كەنجەتاي اپايىمىزبەن ايتىس جاساپ, قويىلىمنىڭ اسەرىن كۇشەيتە تۇسكەنى بار ەدى. مىنە, سول كەزدەن باستاپ مەن ءومىرىمدى ونەرمەن بايلانىستىرامىن, الماتىعا بارىپ ونەر اكادەمياسىنا نەمەسە جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە تۇسەمىن دەپ شەشتىم. بىراق وبلىستان پەداگوگيكالىق ماماندىققا ارنايى ورىن بولىنگەندىكتەن, اتا-انامنىڭ اقىلىمەن ەلدە قالىپ, ءبىلىم الدىم. ءسويتىپ, 1995 جىلى ا.پۋشكين اتىنداعى ورال پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن ءتامامدادىم», دەيدى ونەر يەسى بالالىق شاعىنىڭ جارقىن ەستەلىكتەرىمەن ءبولىسىپ.
بىراق ونەرگە دەگەن ىڭكارلىك جالىندى جاستىڭ جانىن جاي تاپتىرمادى. وقۋىن ويداعىداي ءتامامداسا دا, اڭسارى الماتى جاققا قاراي اۋدى دا تۇردى. اقىرى ارمانى اقيقاتقا اينالىپ, 2003 جىلى ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىن رەجيسسۋرا ماماندىعىن ۇزدىك اياقتادى. 2007 جىلى «بولاشاق» پرەزيدەنتتىك ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى اتانىپ, پاريج قالاسىنداعى Sorbonne Nouvelle Paris-ءىىى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماگيستراتۋراسىندا ءبىلىم الدى. 2009–2010 جىلدارى رەسەي تەاتر ونەرى اكادەمياسىنىڭ (گيتيس) ماگيستراتۋراسىندا ءبىلىمىن شىڭداپ, «رەجيسسۋرا ماگيسترى» اكادەميالىق دارەجەسىنە يە بولدى. ال 2015 جىلى ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ دوكتورانتۋراسىن ءتامامداپ, «قازاقستاننىڭ تەاتر رەجيسسۋراسىنداعى ساباقتاستىق پەن جاڭاشىلدىق» اتتى ديسسەرتاتسيا قورعادى.
«مەنىڭ رەجيسسۋرا كەڭىستىگىن ادىسنامالىق نەگىزدە تانىپ-بىلۋىمە, كاسىبي تۇرعىدا سپەكتاكلدىڭ تۋ ۇدەرىسىن ۇعىنۋىما سەبەپكەر بولعان تۇلعالاردىڭ ءبىرى, الەمگە تانىمال ساحنا ساناتكەرى – پيتەر برۋك. دالىرەك ايتسام, ۇلى رەجيسسەر, رەفورماتور – پيتەر برۋكتىڭ سۋرەتكەرلىك ۇستانىمدارى, كوركەمدىك قاعيداتتارى, قايتالانباس قويىلىمدارى مەنىڭ ساناما سىلكىنىس, شىعارماشىلىق يمپۋلس بەردى. پ.برۋكتىڭ «بوس كەڭىستىك», «ۋاقىت اعىمدارى», «اداسۋ نۇكتەسى» كىتاپتارى كەز كەلگەن رەجيسسەر مەن ءارتىستىڭ باستى وقۋلىقتارىنىڭ بىرىنە اينالۋعا ءتيىس. ءوز باسىم بۇل كىتاپتاردى قايتالاپ وقۋدان جالىقپايمىن. پيتەر برۋك – ۇلى ادام. ونىڭ ۇلىلىعى – قاراپايىمدىلىعىندا. سوناۋ 2008 جىلى قازاقستاننان پاريجگە ءىلىم-ءبىلىم ىزدەپ كەلگەن, ەشكىم تانىمايتىن قازاقتىڭ جاس رەجيسسەرىن ءوز تەاترىندا قابىلداپ, ەمىن-جارقىن سۇحبات قۇرۋى, ۇلىلىق پەن كىسىلىكتىڭ جارقىن ۇلگىسى. پيتەر برۋكتىڭ «بيۋفف ديۋ نور» (Théâtre des Bouffes du Nord) تەاترىنا بارىپ, «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» سپەكتاكلىنىڭ پرەمەراسىن كورگەن كۇن – ومىرىمدەگى تاريحي ساتتەردىڭ ءبىرى», دەيدى رەجيسسەر كاسىبي تاجىريبە تالىمدەرىنەن سىر تارقاتىپ.
وسىلايشا, جەرگىلىكتى جانە الەمدىك تەاتر ماماندارىنان ءتالىم الىپ, تەوريالىق تۇرعىدا كاسىبي ءبىلىمىن ۇشتاعان مامان وتاندىق ونەر مەن مادەنيەت سالاسىنىڭ بىلىكتى مەنەدجەرى رەتىندە ءوزىن باسقارۋشىلىق-ۇيىمداستىرۋشىلىق قىرىنان تانىتا ءبىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ «تەاتر ونەرى» فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, «قازاقستان حالقى رۋحاني دامۋ قورى» اق ۆيتسە-پرەزيدەنتى, «قازاق اۋەندەرى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى, «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيىمىنىڭ ديرەكتورى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق تەاترىنىڭ ديرەكتورى, ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ رەكتورى, ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى لاۋازىمى قىزمەتتەرىن ابىرويمەن اتقاردى. قازاقستان مەن ورتا ازيادا تۇڭعىش رەت «Astana Musical» مەملەكەتتىك تەاترىنىڭ نەگىزىن قالاپ, 2016–2019 جىلدار ارالىعىندا تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى بولدى. ەلىمىزدىڭ تەاتر ساحنالارىندا قويىلعان جيىرمادان استام قويىلىمعا رەجيسسەرلىك قولتاڭباسىن قالدىرىپ, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق ونەر فەستيۆالدارىنىڭ بىرنەشە مارتە لاۋرەاتى اتاندى.
«وسى كۇنگە دەيىن ونەردىڭ ءار سالاسىندا قىزمەت ەتىپ كەلەمىن عوي. دەسە دە مەن ءۇشىن ەلىمىزدە جاڭاشا باعىتتاعى وزىندىك ءستيلى مەن قولتاڭباسى بار تەاتر اشۋ ۇلكەن ارمان بولدى. ول تىلەك اسىرەسە شەتەلدە ءبىلىم الىپ جۇرگەندە كورگەن ءتۇرلى باعىتتاعى قويىلىمداردىڭ اسەرىنەن كەيىن ءتىپتى ۇدەي ءتۇستى. رەسەيلىك ايگىلى رەجيسسەر «تەاتر ونەرى ستۋدياسىنىڭ» نەگىزىن قالاعان سەرگەي جەنوۆاچتىڭ, ەلىمىزدەگى بەلگىلى رەجيسسەر, ۇستاز, استانالىق جاستار تەاترىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى نۇرقانات جاقىپبايدىڭ تەاتر اشىپ, جاڭالىق جاساعان ونەردەگى وزگەشە ورنەگى مەنى ەرەكشە شابىتتاندىردى. پيتەر برۋكتىڭ ءتالىمى ءوز الدىنا ۇلكەن مەكتەپ بولدى. مىنە, سونىڭ بارلىعى جينالىپ كەلىپ, ەلوردا تورىنەن اشىلعان مۋزىكالىق جاس كورەرمەندەر تەاترىنىڭ قۇرىلۋىنا سەبەپ بولدى. وسى ارقىلى مەن دە جوعارىداعى رۋحاني ۇستازدارىمنىڭ ىزىمەن تەاتر-ستۋديا باعىتىنداعى جاس تەاتردىڭ قانات جايۋىنا قىزمەت ەتىپ كەلە جاتىرمىن. بيىل تەاترىمىز ءۇشىنشى ماۋسىمىنىڭ شىمىلدىعىن اشتى. سونداي ماڭىزدى ساتتە شاقىرۋىمدى قۋانا قابىل الىپ, ۇجىمعا قوسىلعان حالىقارالىق كانن فەستيۆالىنىڭ جەڭىمپازى سامال ەسلياموۆا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى بەرىك ايتجانوۆ, مەملەكەتتىك «دارىن» جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى اسىلحان تولەپوۆ پەن ايان وتەپبەرگەن سىندى تالانتتى اكتەرلەردىڭ جانىمنان تابىلۋى ماعان ۇلكەن دەمەۋ بولدى, كۇش بەردى. ال شاكىرتتەرىم – بايلىعىم. بارلىعىمىز ورتاق ماقسات جولىندا تىزە قوسىپ ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتىرمىز. اللاعا مىڭ دا ءبىر شۇكىر», دەيدى اسحات ماكسيم ۇلى.
ورتاق ماقساتقا جۇمىلىپ, وزگەشە ونەر تۋدىرۋعا بەكىنگەن جاس ونەر ۇجىمى العاشقى ادىمدارىنان-اق شىعارماشىلىق قارىمىن ايقىن تانىتتى. مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترىنىڭ ساحناسىندا قويىلعان م.اۋەزوۆتىڭ «اباي – توعجان», ن.موشينانىڭ «دۇنيە-عاپىل», م.وماروۆانىڭ ء«شامشى», «Chanel №5», ە.ءولبيدىڭ «زووپارك», د.يسابەكوۆتىڭ «گاۋھارتاس», ع.مۇسىرەپوۆتىڭ «قىز جىبەك», ا.ءۆولوديننىڭ «قوشتاسقىم كەلمەيدى» قويىلىمدارى سۋرەتكەرلىك ەرەك قولتاڭبا, سونى ساراپتاۋ ءھام جاڭاشىل فورماسىمەن كورەرمەنىن قۋانتىپ كەلەدى. ەلىمىز عانا ەمەس, شەتەلدىك كورەرمەندەردىڭ كوزايىمىنا اينالىپ ۇلگەرگەن «قىز جىبەك» ەتنوفولكلورلىق ميۋزيكلى 2017 جىلى پاريج, كانن, ۆەنا, بريۋسسەل, ماسكەۋ قالالارىندا زور تابىسپەن كورسەتىلسە, 2018 جىلى ايتۋلى قويىلىم فرانتسياداعى اۆەنون حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالىنە قاتىستى. كورەرمەن كوزايىمىنا اينالعان تەاتردىڭ تاعى ءبىر تاماشا تۋىندىسى – اسحات ماەميروۆتىڭ رەجيسسەرلىگىمەن قويىلعان د.يسابەكوۆتىڭ «گاۋھارتاس» قويىلىمى. وتباسى قۇندىلىقتارىن دارىپتەگەن دراما وتكەن جىلدىڭ ۇزدىگى دەپ تانىلىپ, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ۇيىمداستىرعان ونەر سالاسىنداعى «UMAI–2023» ەكىنشى ۇلتتىق سىيلىعىن يەلەندى.
«گاۋھارتاس» – ادەبي شىعارما رەتىندە قازاق ادەبيەتىندە دە, شەتەلدە دە ابدەن مويىندالعان دۇنيە. كينو رەتىندە دە كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. مەن وسى شىعارماعا قىلاۋداي دا كىربىڭ تۇسىرمەۋىم قاجەت ەكەندىگىن جاقسى ءتۇسىندىم جانە تەاترىمنىڭ باعىتىنا ساي مۋزىكالىق دراما رەتىندە ۇسىندىق. قويىلىم پرەمەراسىنان بەرى ءبىر جىل ءوتتى. ءار كورسەتىلىم ەكى رەت قويىلادى. ءالى كۇنگە دەيىن كورەرمەن تولاستاعان ەمەس. ءار قويىلىم سايىن انشلاگ. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟ ادامنىڭ ادامي سەزىمدەرگە, شىنايى ماحابباتقا شولىركەگەنىنىڭ كورىنىسى», دەيدى رەجيسسەر.
اڭگىمەمىزدىڭ باسىندا ءومىر مەن ونەردى بەكەر ساباقتاستىرعان جوقپىز. ونەردە قۇندىلىقتار, سەزىم تۋرالى وسىنداي قۇندى وي ايتا بىلگەن رەجيسسەر ومىردە دە ماحابباتقا ادال, سەزىمگە بەرىك. بەسىكتە قۇنداقتاۋلى جاتقان كەزىنەن تابىسقان ومىرلىك جارى نۇرگۇلمەن بىرگە قول ۇستاسىپ, 30 جىلدان اسا باقىتتى كۇندەرىن ارتقا تاستادى. بۇگىندە كوزىنىڭ اعى مەن قاراسىنداي بولعان ەكى ۇلىن ەرجەتكىزىپ, نەمەرەلەرىنىڭ باقىتتى اتا-اجەسىنە اينالىپ وتىر.
