عابيت مۇسىرەپوۆ: مەن قازاقتىڭ قازاقتىعىنا جەتەرلىك ەشتەڭە بار دەپ ويلامايمىن

(XX-XXI عع.)

عابيت مۇسىرەپوۆ

1) مەن قازاقتىڭ قازاقتىعىنا جەتەرلىك ەشتەڭە بار دەپ ويلامايمىن.

2) تەك ىرىلىك قانا اڭىزعا اينالادى.

3) قازاق ەلى – ءالى دالا تابيعاتىمەن ءوزىن تۇتاس سەزىنەتىن ەل.

4) وي دا تۇتقىندالادى.

5) سوزشەڭدىك – ۋاقىت تراگەدياسى.

6) ۇلى اقىندار ءجابىر-جاپا, قورلىققا تولى قيانات جىلدار مەن زامانداردا ءبىر ايقاي سالماي قالعان ەمەس.

7) ءبىر ادامنىڭ جۇزىندە ەكى-ءۇش ءتۇرلى سەزىمنىڭ بەلگىلەرى بولا بەرەدى ەكەن-اۋ...

8) ادامنىڭ بەت تەرىسى ميى جاسالعان ماتەريادان بولسا كەرەك. سوندىقتان ميىنا (ويىنا, سەزىمىنە, كوڭىلىنە) كەلگەنى – قولما-قول بەتكە شىعا كەلەدى.

9) جامان ءتىل – مادەنيەتسىزدىكتىڭ بەلگىسى, ەلمەن بايلانىس ءۇزىلۋى.

10) كوبىكتىڭ كولەڭكەسىندەي عانا ەلەس بەرەتىن ويلار بولادى.

11) جالعىز شام ءتۇندى تۇتاس جارىققا اينالدىرا المايدى.

12) قازاقتىڭ قايعى-قۋانىشىندا بۇرقان-تارقاندىق جوق, بايسالدى سالماقتىلىق بار. قايعىسى ۇزاققا سوزىلادى, قۋانىشى تەز باسىلادى.

13) قازاقتىڭ ءبىر وقىس مىنەزى: ەموتسيا ۇستىندە كەلىپ قالعان بايلامعا توقتايدى.

14)  مەنىڭ بىلەرىم: قاي جازۋشىنىڭ بولسىن سوڭعى ءسوزى ايتىلماي كەتەدى.

باۋىرجان مومىش ۇلى

1) ادىلدىكتى مويىنداۋ – ادال كىسىنىڭ ءىسى.

2) باتىرلىق تاۋەكەل مەن اقىلدىڭ ەسەبىنەن شىعۋعا ءتيىس. تاۋەكەل كەيدە اقىلدى دا اقتاپ الادى. ال اقىلسىز تاۋەكەلدى ەشتەڭە دە اقتاپ الا المايدى.

3) ىلعي التىن ىزدەمە – شوقتىڭ ءبارى وت بولماس,

سۇلۋ سوزگە قۇل بولما – زەرلى وي وندا كوپ بولماس.

4) اقىلگويلىك كەيدە ونەگەسىزدىككە تىرەيدى.

5) اسىرە ادالدىق جالعاندىقپەن پارا-پار.

6) ءتىل تازالىعى ءۇشىن كۇرەس ەشقاشان تولاستامايتىن ماڭگىلىك كۇرەس.

(ەربول شايمەردەن ۇلى قۇراستىرعان «قازاق افوريزمدەرى» كىتابىنان ىرىكتەلىپ الىندى)