– س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە دارىگەر بولامىن دەگەن ارمانمەن وقۋعا ءتۇسىپ, پەدياتريا فاكۋلتەتىن ءبىتىردىم. ۋنيۆەرسيتەتتە ۇزدىك وقىپ كوزگە تۇسكەندىكتەن, ورديناتۋراعا تۇسەردە مەنى ءارتۇرلى فاكۋلتەتكە شاقىردى. ءوزىم دە بالالار حيرۋرگياسى, بالالار ونكولوگياسى سەكىلدى باعىتپەن اينالىسقىم كەلەتىن. بىراق بىرەۋىن تاڭداۋ كەرەك, ءسويتىپ, «بالالارداعى جۇقپالى اۋرۋلار» باعىتىنا بەت بۇردىم, تاڭداۋىمنىڭ دۇرىستىعىنا كەيىن كوزىم جەتتى. ورديناتۋرادا عىلىمي زەرتتەۋلەرمەن اينالىسىپ, زەردەلەۋ, ساراپتاۋ, ساندارمەن جۇمىس ىستەۋ, ستاتيستيكا جۇرگىزۋ ماعان ۇنايتىن. تۇنگى اۋىسىمداعى دارىگەرلىك قىزمەتىمدى اتقارا ءجۇرىپ وقۋىمدى, زەرتتەۋ جۇمىستارىمدى اسپيرانتۋرادا جالعاستىردىم. اسپيرانتۋرانى ۋاقىتىنان ەرتە اياقتاپ, كانديداتتىق ديسسەرتاتسيامدى قورعادىم. ونداعى عىلىمي زەرتتەۋىم سول كەزدەرى وتە سيرەك قوزعالاتىن «بالالاردىڭ ىشەك ميكروفلوراسى» تاقىرىبى ەدى. بۇل ۋاقىتتا ءتىپتى ديسباكتەريوز تۋرالى دا كوپ ايتىلمايتىن. ءسويتىپ, بالالارداعى جۇقپالى اۋرۋلار كەزىندە ىشەك ميكروفلوراسى جۇمىسىنىڭ قالاي وزگەرەتىنىن زەرتتەدىم, – دەيدى ل.ەراليەۆا.
كەيىپكەرىمىز كەيىن قوعامدا قىزۋ تالقىلانعان, بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرگەن مەنينگوكوكك قاۋىپتى ينفەكتسياسىنا نازار اۋداردى. وسىلايشا, ول بالالار اراسىنداعى مەنينگيت ينفەكتسياسىن زەرتتەۋ باعىتىنا كەلدى. ويتكەنى سول ۋاقىتتا اتالعان ينفەكتسيانى جۇقتىرعان بالالاردىڭ ومىرىمەن كۇنى-ءتۇنى كۇرەسىپ جۇرگەن دارىگەردى بۇل ماسەلە قاتتى الاڭداتىپ, ونىڭ سەبەبىن انىقتاۋعا, زەرتتەپ, شەشىمىن تابۋعا بىلەك سىبانا كىرىسكەن. 2010 جىلى دوكتورانتۋرادا «باكتەريالدى مەنينگيت» تاقىرىبىندا ديسسەرتاتسياسىن قورعادى.
– قازىر قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكپە كۇنتىزبەسىندە پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينا بار, بۇل پنەۆموكوكك مەنينگيتىنە دە قارسى قولدانىلادى. مەن دوكتورلىق ديسسەرتاتسيامدى قورعاعاندا, ول اتالعان تىزىمدە بولعان جوق جانە بالالار بۇل ينفەكتسيادان قورعالماعان ەدى. مەنىڭ پنەۆموكوكك مەنينگيتىنە ارنالعان عىلىمي-زەرتتەۋ ەڭبەگىم وعان قارسى ۆاكتسينانى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكپە كۇنتىزبەسىنە ەنگىزىلۋىنە نەگىز بولدى. كەيىن ءوزىم بىتىرگەن جوعارى وقۋ ورنىندا بالالار جۇقپالى اۋرۋلار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى رەتىندە, سودان سوڭ سول ۋنيۆەرسيتەتكە قاراستى ب.اتشاباروۆ اتىنداعى ىرگەلى جانە قولدانبالى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى رەتىندە عىلىمي جۇمىستارعا جەتەكشىلىك ەتتىم. بۇدان ءارى ۇلتتىق فتيزيوپۋلمونولوگيا عىلىمي ورتالىعىنىڭ عىلىمي-كلينيكالىق جۇمىستار بويىنشا ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىندە ءجۇرىپ تە عىلىمي جانە ەمدەۋ قىزمەتىمدى قاتار الىپ ءجۇردىم. ويتكەنى بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ ەمىنە مۇقتاج پاتسيەنتتەردىڭ ءاردايىم جانىنان تابىلعىم كەلەدى, ال ءاربىر كلينيكالىق جۇمىس عىلىمي تۇرعىدا زەرتتەۋدى قاجەت ەتەدى, – دەدى كەيىپكەرىمىز.
ل.ەراليەۆا بىلتىر پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ء«ومىر جانە دەنساۋلىق» باعىتىن باسقارۋعا شاقىرتۋ الدى. ەڭبەك جولىن سوناۋ 2000 جىلى دارىگەر بولىپ باستاعان ول اكادەميادا ءجۇرىپ تە كلينيكالىق قىزمەتىنە قوسا عىلىمي جۇمىسىن, عىلىمي ماقالا جازىپ, جاريالاۋدى جالعاستىرىپ ءجۇر.
– مۇنىڭ ءبارى قاجىرلى ەڭبەكتى تالاپ ەتەدى, ويتكەنى عىلىممەن اينالىسۋ ءۇشىن عىلىمي ادەبيەتتەردى كوپ وقۋعا, حالىقارالىق كونگرەستەر مەن كونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ, عىلىمي قاۋىمداستىقپەن ارالاسىپ, وتباسى تىرلىگىن قوسا اتقارۋعا تۋرا كەلەدى. كوبى عالىم ايەلدى كوزاينەكتەگى, قارتايعان ادام رەتىندە ەلەستەتەدى. بىراق قازىر زامان باسقا, وسى كۇنگى عىلىمدا جۇرگەن ايەلدەر وبرازى ءارتۇرلى, ءبىر تيپتە ەمەس, ولار زاماناۋي قاجەتتىلىكتى مەڭگەرگەن. مىسالى, مەن دە قوعامدىق قىزمەت رەتىندە الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشامدا اتا-انالارعا ارناپ بالالار اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان كەڭەستەرىمدى ۇسىنامىن. بۇل دا قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتەن تۋعان, – دەپ تۇيىندەدى ول ءسوزىن.
