رامازان جاڭاوزەن قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. جاسى جيىرمادا. ءبىلىم-يننوۆاتسيا ليتسەيىنىڭ تۇلەگى. بۇگىندە شۆەيتسارياداعى الەم تانىمال ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ بىرىندە «تۋريزم, قوناقجايلىلىق جانە قوناقۇي ىستەرى» ماماندىعىندا وقىپ جاتىر. وقۋ ورنىنا IELTS ناتيجەسى جانە اتەستاتتاعى ءبىلىم كورسەتكىشى ارقىلى تۇسكەن. شۆەيتساريانى تاڭداعان سەبەبى – ولاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن وقۋ جۇيەسى جوعارعى دارەجەدە. ءبىر جاعىنان, رامازاننىڭ ماماندىعى تۋريزم بولعاندىقتان, ەل تاڭداۋدان قاتەلەسپەگەن. بۇل مەملەكەتتىڭ تۋريزم جانە قوناقجايلىلىعىن كوپ ەل ۇلگى تۇتادى.
– شۆەيتسارياعا 2021 جىلى جازدا كەلدىم. ماقساتىم – قوناقجايلىلىقتىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنۋ ەدى. اتا-انام بۇل شەشىمىمەن تولىقتاي كەلىسىپ, مەنى جان-جاقتى قولدادى. جالپى, تۋريزم ماماندىعى مەملەكەتتىڭ باستى قۇندىلىعىنا اينالۋى كەرەك. سوندىقتان دا شەتەلدە وسى ماماندىقتى وقىپ, وزگە مادەنيەتتەردى ۇيرەنىپ, ءوز ەلىمە ەڭبەك ەتكىم كەلەدى, – دەدى رامازان.
ءتۋريزمى دامىعان مەملەكەتتىڭ وقۋ جۇيەسى دە ءبىر جولعا تۇسكەن. مۇندا ستۋدەنتتەرگە بارلىق جاعداي جاسالعان دەسەدى. مىسالى, رامازان ۋنيۆەرسيتەتتە 3 جىل وقيدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ول التى اي سايىن ەكى رەت تاجىريبەدەن وتۋگە ءتيىس. جوعارى وقۋ ورنى وزدەرى الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلىنە جۇمىسقا بارۋعا, تاجىريبەدەن وتۋگە كومەكتەسەدى. ساباقتا زاماناۋي بىلىممەن بىرگە تاريحي ءبىلىم دە بەرەدى. ءبىر قىزىعى, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 2 كامپۋسى ەكى ءتۇرلى قالادا ورنالاسقان.
– ءوزىم ستۋدەنتتىك ومىردە بەلسەندىمىن. ءتۇرلى تانىمدىق, سپورتتىق كلۋبتارعا مۇشەمىن. سونداي-اق مۋزىكا, فوتو جانە ۇستەل تەننيسى كلۋبىن اشتىم. كەيىن ءۇش مارتە ستۋدەنتتىك كوميتەتتىڭ مۇشەسى بولىپ, ءتۇرلى پوزيتسيالاردا جۇمىس ىستەدىم. ءىس-شارالار ۇيىمداستىردىم. سودان كەيىن مەنى پرەزيدەنت ەتىپ سايلادى, – دەدى ول.
بىلىكتى جەردە ءبىلىم الىپ جۇرگەن رامازاننىڭ جەكە جاعدايى دا جاقسى. شەتەلدىك وقۋ ورنىنىڭ كورسەتكەن ىقىلاسىنا كوڭىلى تولادى. جاتاقحانادان ورىن بەرىپ, ءار بولمەگە ءبىر ادامنان ورنالاستىرعان. بۇل جاقتا فرانتسۋز ءتىلىن ءبىلۋ مىندەتتى. رامازان فرانتسۋز ءتىلىن ەلدە جۇرگەندە, مەكتەپتەن وقىپ باستاعان. قازىر دە بار ۋاقىتىن ىزدەنىسكە ارناپ ءجۇر. تەك ءبىلىم الىپ قانا قويماي, جۇمىس ىستەپ, تاجىريبە دە جيناعان. ول جاعىنان قيىندىق كورمەپتى. سەبەبى جۇمىسشىلارعا قولايلى جاعداي جاسالىپ, جوعارى جالاقى تولەنەدى.
– وسىعان دەيىن داياشى, رەسەپشن, ساتۋشى سەكىلدى ءتۇرلى جۇمىس ىستەدىم. كەيدە ءتىل جاعىنان قينالدىم. ويتكەنى تۇرعىندار جەرگىلىكتى ديالەكتىمەن سويلەگەندە تۇسىنبەي قالامىن. مۇندا زاڭ بويىنشا اپتاسىنا جۇمىس ساعاتى 40-45-تەن اسپاۋى كەرەك. ساعاتىنا ورتاشا ەسەپپەن 23 فرانكتان باستاپ تولەنەدى. نەگىزى بۇنىڭ بارلىعى جۇمىسشىعا ءتيىمدى جاعداي دەپ ەسەپتەلەدى, – دەپ ويىن تولىقتىرا ءتۇستى.
«وتانىڭنان قانشا شاقىرىم ۇزاقتاساڭ, سونشا شاقىرىم رۋحاني جاقىنداي تۇسەسىڭ», دەپتى قادىر مىرزا ءالي. راسىندا دا, قانشا جەردەن ۇلدە مەن بۇلدەگە ورانىپ جۇرسەڭ دە, وتانىڭنان جىراقتا جۇرگەنىڭ بىلىنەدى. شۆەيتسارياداعى قازاقتار دا ءبىر-ءبىرىن اڭساپ, ۇنەمى باس قوسادى. ونىڭ ىشىندە بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز دە بار. «بۇل جاقتا ءار ەلدىڭ اسحاناسىن تاڭداپ جەيمىز. ءوزىمىز وقۋ ورنىنان تويا تاماقتانامىز. ءار اپتا سايىن ءتۇرلى ەلدىڭ ءدامدى اسى ازىرلەنەدى. قازاقشا اسحانا جوق. سوندىقتان اندا-ساندا جينالىپ, قازاقشا ەت اسىپ جەيمىز», دەدى ول.
سونداي-اق ول مۇنداعى «بىرلىك» اتتى قازاقتار قاۋىمداستىعى تۋرالى دا مول ماعلۇمات بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇندا ءبىرشاما قازاق قونىستانعان.
مىسالى, ول تۇراتىن قالادا ءبىر قازاق وتباسى بار. ولار فارماتسەۆتيكا سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى. وسى قاۋىمداستىقپەن قوسىلىپ, ۇلتتىق مەرەكەلەر مەن توي-دۋمانداردى بىرگە اتاپ وتەدى.
قازىر شەتەلگە ءبىلىم الۋعا بارىپ, قالىپ قويىپ جاتقان جاستار كوپ. ارينە, ولاردى سىنامايمىز. دەگەنمەن بىلىكتى ماماندار ەلگە اۋاداي قاجەت. رامازان دا بۇل ويىمىزعا قوسىلادى. ول شەتەلدە العان ءبىلىمىن ەلدەگى جاعدايمەن بايلانىستىرىپ, ءبىراز وزگەرىس ەنگىزگىسى كەلەدى. ءتىپتى ەلىمىزدەگى تۋريزمگە قاتىستى دامۋعا ءتيىس سالالاردى اتاپ ءوتتى.
– بىرىنشىدەن, ءبىزدىڭ ەلگە ينفراسترۋكتۋرانى دامىتۋ كەرەك. قانشاما كەرەمەت ەلدى مەكەندەر بار, بىراق جەتۋ قيىن. ەكىنشىدەن, ءبىر تۋريستىك مەكەن مەن ەكىنشىسىنىڭ اراسى الىس ورنالاسقان. سوندىقتان تۋريستەردىڭ جان-جاقتان ءجيى كەلۋى ءۇشىن ترانسپورت تۇرلەرىن دامىتۋ قاجەت. ۇشىنشىدەن, جەرگىلىكتى حالىقتى, اسىرەسە تۋريستىك ايماقتا تۇراتىنداردىڭ تۋريستەرگە ۇيرەنىسۋى ماڭىزدى, – دەدى ول.
شۆەيتساريادان الار ۇلگىمىز كوپ. مەديتسينا, تۋريزم, ينفراسترۋكتۋرا, ەكونوميكا جاعىنان بىزدەن الدەقايدا الدا ەكەنى انىق. دامۋ ۇدەرىسىنە بايلانىستى قوعامنىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتى دا وزگەشە. رامازان مۇندا بارلىعى ۋاقتىلى, تارتىپپەن جۇرەتىنىن ايتتى. مىسالى, ول تۇراتىن شاھاردىڭ تۇنگى مەزگىلى وتە تىنىش, ءتىپتى ۇلكەن قالالاردا ادامدار تۇندە از جۇرەدى. جەكسەنبى كۇندەرى بارلىق ورتالىق, دۇكەن جانە ءدارىحانالار جابىق بولادى. حالىقتىڭ دەنى كەمىندە 2 تىلدە سويلەيدى. جالپى, شۆەيتساريادا رەسمي 4 ءتىل بار: نەمىس, فرانتسۋز, يتاليا جانە رۋمىن ءتىلى. مەملەكەتتىڭ 60 پايىزى تاۋلى جەردە ورنالاسقان. سوعان قاراماستان ينفراقۇرىلىمى الدىڭعى قاتاردا. سونداي-اق ەرەكشەلىگى – ەل پرەزيدەنتى جىل سايىن اۋىسادى. بۇل دەرەككە رامازان ەرەكشە تاڭ قالعان.
«مۇنداعى وتباسىلىق داستۇرلەردى ونشا بىلمەيمىن. دەگەنمەن مەن بىلەتىن ەرەجەنىڭ ءبىرى – قوناققا كەشكە بارعاندا تۇنگى 12 بولماي قايتۋى كەرەك. سونداي-اق جەرگىلىكتى جۇرت بالالارىمەن ەرەسەك ادام رەتىندە قارىم-قاتىناس جاسايدى», دەگەن قىزىق اقپارات ايتتى.
وسى تۇستا ەسكەرەر ءبىر جايت بار. نەمىس عالىمى حارس يەنسەن «ەلدەن عالىمدار, اقىل-وي يەلەرى كەتسە, سول ەلدىڭ ءسانى – ينتەلليگەنتسيا قۇريدى. ونداي ەلدە بيزنەسمەندەر بيلىككە كەلەدى, كوشەدەگى كىم كورىنگەن ساياساتكەر اتانادى. ال ارتىستەر مەن سپورتشىلار, بازارداعى الىپساتارلار دەپۋتات بولادى», دەيدى. وسى ءسوز كوكىرەگى وياۋ ازاماتتاردىڭ كوڭىلىنە قونسا دەيمىز. قولىنان ءىس كەلەتىندەر شەتەلدەن العانىن ءوز شەكپەنىنە تاقسا دەيمىز. ءبىز بىراق دەي بەرەمىز...
