زاڭسىزدىققا تىيىم

2023 جىلى پروكۋراتۋراعا ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالاردان 373 مىڭنان اسا جولدانىم كەلىپ تۇسكەن. ونىڭ نەگىزگى بولىگى, ياعني 158 مىڭى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالاداعى ماسەلەلەرگە قاتىستى. حاتتاردىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامى سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋلەردىڭ زاڭدىلىعىنا بىلدىرىلگەن شاعىمدار. سونداي-اق ەل ازاماتتارى قىلمىستىق, ازاماتتىق جانە اكىمشىلىك ىستەر بويىن­شا سوت اكتىلەرىمەن كەلىسپەۋشىلىكتەرىن بىلدىرگەن. 171 مىڭنان اسا ارىز-شاعىمدى پروكۋرورلار تىكەلەي قاراسا, قالعان حاتتار قۇزىرەتى ارقىلى ۋاكىلەتتى ورگاندارعا جولداندى.

جەكە قابىلداۋلار بارىسىندا پروكۋرورلار 51 مىڭنان اسا ازاماتتى قابىلدادى, ال ءاربىر ءۇشىنشى ارىزدى پروكۋراتۋرا باسشىلىعى ارىز­دانۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن قارادى. ناتي­جەسىن­دە, 48,9 مىڭ ارىز بەرۋشىنىڭ قۇقىعى قورعالىپ, 5,6 مىڭ­نان اسا پروكۋرورلىق قاداعالاۋ جانە دەن قويۋ اكتىلەرى ەنگىزىلدى.

قىلمىستىق ۇدەرىسكە قاتىسۋشىلاردىڭ قۇقىق­تارى مەن مۇددەلەرىن 18,2 مىڭ جولدانىم بويىن­شا قورعاعانى تۋرالى ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. قىل­مىستىق قۋدالاۋ ورگاندارىنىڭ 2,2 مىڭ زاڭ­سىز ۇدەرىستىك شەشىمدەرىنىڭ كۇشى جويىل­دى. پرو­كۋرورلار ىستەردى وبەكتيۆتى شەشۋگە باعىت­تالعان سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋلەر بويىنشا 3,4 مىڭ نۇسقاۋ بەردى.

ماسەلەن, ۆ.تسوي مەن ق.قاراباەۆ الاياق­تىق فاكتىسى بويىنشا استانا قالاسى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ زاڭسىز قىلمىستىق قۋدالاۋىنا ۇشىرادىق دەپ باس پروكۋراتۋراعا شاعىمدانعان. ءىس ماتەريالدارىن تەكسەرۋمەن «بانك تسەنتر كرەديت» اق جانە «وبەكتىلەردى وڭالتۋ ديرەكتسياسى» جشس ارىزدارى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ نەگىزسىز جۇرگىزىلگەنى انىقتالدى, ويتكەنى تاراپتار اراسىندا قىلمىستىق-ۇدەرىس­تىك تارتىپپەن شەشىلۋگە جاتپايتىن ازاماتتىق-قۇقىقتىق قاتىناستار تۋىنداعان. وسىعان بايلانىستى باس پروكۋراتۋرا بيىل قاڭتار ايىندا سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋدى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق قۇرامىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى توقتاتتى.

پروكۋراتۋرا مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – ازاماتتار مەن كاسىپكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالا­داعى قۇقىقتارىن قورعاۋ. بۇل باعىتتا پروكۋراتۋرا ­10 مىڭ جولدانىم بويىنشا قۇقىقتار مەن مۇددە­لەردى قالپىنا كەلتىردى.

ماسەلەن, استانا پروكۋراتۋراسىنا جەرگىلىك­تى كاسىپكەر ا.ەلمۇراتوۆ حابارلاسىپ, سالىق ورگا­نىنىڭ وعان قوسىمشا قۇن سالىعى بويىنشا تىركەۋ ەسەبىنە قويۋ ماقساتتارى ءۇشىن كوزدەلگەن ەڭ تومەنگى اينالىمنان اسىپ كەتۋى تۋرالى حابارلامانى نەگىزسىز جىبەرگەنىن ايتقان. كاسىپكەردىڭ جولدانىمىن قاراۋ ناتيجەسىندە, ەلوردالىق الماتى اۋدانى پروكۋراتۋراسىنىڭ نارازىلىعىمەن 2023 جىلعى جەلتوقساندا سالىق ورگانىنىڭ زاڭسىز حابارلاماسى جويىلدى.