القالى جيىندى اشقان قۇقىق قورعاۋ ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى پوليتسيا گەنەرال-لەيتەنانتى ەرجان سادەنوۆ كەشە عانا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ القاسىندا ەل پرەزيدەنتى-قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق ۇلاننىڭ قىزمەتىنە جوعارى باعا بەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
«سونىمەن قاتار مەن قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرلەرىمەن بايلانىستى پروبلەمالىق ماسەلەلەردى بەلگىلەدىم. اتاپ ايتقاندا, وفيتسەرلەر مەن سەرجانتتار قۇرامىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جايلى ماسەلە قوزعالدى. بۇگىندە جاۋىنگەرلىك قىزمەت اتقاراتىن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ لاۋازىمدارىن تولىقتىرۋ ماسەلەلەرى وزەكتى بولىپ وتىر.
ءاربىر كوماندير بولىمشەلەردىڭ قىزمەتتىك-جاۋىنگەرلىك ارەكەتىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بىلىكتى كادرلاردى ىرىكتەۋمەن اينالىسۋعا ءتيىس. باس شتابقا, قولباسشىلارعا, اسكەري بولىمدەردىڭ كومانديرلەرىنە بوس لاۋازىمداردى شۇعىل تۇردە جاساقتاۋدى تاپسىرامىن. جەكە قۇرام ءۇشىن قىزمەتكە قاجەتتى جاعدايلاردى جاساپ, قوعامدا قىزمەتتىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ كەرەك. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن, قورعانىس ىستەرى جونىندەگى بولىمشەلەرمەن بىرلەسىپ وسى باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەت», دەدى ءىىم باسشىسى.
ال ءوز كەزەگىندە ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ۇلاننىڭ باس قولباسشىسى گەنەرال-لەيتەنانت ەركىن بوتاقانوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ III بۇكىلارميالىق كەڭەستە بەرگەن تاپسىرمالارى بويىنشا ۇلتتىق ۇلاندا اتقارىلعان اۋقىمدى جۇمىستار جايلى مالىمدەدى.
وتىرىس بارىسىندا ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – باس شتاب باستىعى گەنەرال-مايور قايرات اقتانوۆ وتكەن جىلعى اسكەرلەردىڭ قىزمەتتىك-جاۋىنگەرلىك جۇمىسى تۋرالى قورىتىندى بايانداما جاسادى.
وسى ورايدا اسكەردىڭ جەدەل قولدانۋعا دايىندىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اسكەري قىزمەتشىلەر ەكى جۇزدەن استام بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋلارىنا قاتىسقان. ونىڭ ىشىندە ۆەدومستۆوارالىق توپتار قۇرامىنداعى داعدارىس جاعدايلارىنا دەن قويۋ جونىندەگى كەشەندى وقۋ-جاتتىعۋلار دا بار.
قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرلەرىنىڭ بولىمشەلەرى ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايتىن ورگاندارمەن بىرلەسىپ قوعامدىق ءتارتىپتى قورعاۋدى كۇشەيتۋگە, تابيعي سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ سالدارىن جويۋعا جانە ىزدەۋ ءىس-شارالارىنا دا اتسالىسقان.
مىندەتتەردىڭ اۋقىمدى بولىگىن اسكەري بولىمشەلەر قوعامدىق ءتارتىپتى قورعاۋعا جانە ەلدەگى جەدەل جاعدايدىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى اتقارعان. ونىڭ ىشىندە ماڭىزدى قوعامدىق-ساياسي ءىس-شارالاردى وتكىزۋ كەزەڭىنە ۋاقىتىلى دەن قويىلدى.
ەلدىڭ قوعامدىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە «بۇركىت» ارنايى ماقساتتاعى بولىمشەلەرى ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ولاردى دامىتۋ جانە جاۋىنگەرلىك مۇمكىندىكتەردى ارتتىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ وتىر.
ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايتىن ورگاندارمەن بىرلەسىپ اۋقىمدى ارنايى 12 وپەراتسيا جۇرگىزىلدى. 10 قىلمىستىق توپ جويىلدى, توپتىڭ 17 كوشباسشىسى مەن 124 بەلسەندى قاتىسۋشىسى ۇستالدى.
«قاراسورا» ءىس-شارالارىن وتكىزۋ شەڭبەرىندە ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى قىزمەتكەرلەرمەن بىرگە وسىرىلگەن قاراسورانىڭ 19 ەگىس القابى تابىلدى, قۇرامىندا 15 مىڭنان استام وسىمدىك تەكتەس ەسىرتكى بار بۇتالار تاركىلەندى.
جالپى, وتكەن جىلى ۇلتتىق ۇلانعا جۇكتەلگەن قىزمەتتىك-جاۋىنگەرلىك مىندەتتەر تولىق كولەمدە ورىندالدى. 2023 جىلى اسكەرلەردە جەدەل-قىزمەتتىك جانە جاۋىنگەرلىك دايارلىقتى ارتتىرۋ جانە جەتىلدىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنى وتكىزىلدى.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا باس اسكەري پروكۋرور ادىلەت گەنەرال-مايورى داستان سەكەنوۆ ءسوز سويلەدى. داستان ابدىقادىر ۇلى ۇلتتىق ۇلاننىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار جۇيەسىندەگى قۇقىقتىق ءتارتىپتى, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي- اق, قۇرىلىمدار اراسىنداعى ءارتۇرلى الاڭداردا ءوزارا ءىس-قيمىل جانە قۇقىقتىق ىنتىماقتاستىق قامتاماسىز ەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. بۇعان قاۋىپسىزدىك كەڭەسى, ۇيلەستىرۋ كەڭەسى, بىرلەسكەن القا وتىرىستارى مەن كەڭەستەر جانىنداعى ارنايى كوميسسيا جاتادى.
اسكەري كەڭەس وتىرىسىن قورىتىندىلاي كەلە, ىشكى ىستەر ءمينيسترى اسكەرلەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعى مەن جاۋىنگەرلىك قابىلەتىن ارتتىرۋعا, اتىس جابدىقتارىن ساتىپ الۋ ءۇشىن قاجەتتى قاراجات ءبولۋ كەرەكتىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
«اسكەرلەردى دايارلاۋ – بۇل جەكە قۇرام اراسىنداعى اسكەري تارتىپكە نەگىزدەلگەن جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتىڭ باستاۋى. سوندىقتان بولىمشە كومانديرىنەن باستاپ اسكەر قولباسشىسىنا دەيىن اسكەري قىزمەتشىلەردى تاربيەلەۋمەن, مورالدىق-پسيحولوگيالىق جاي-كۇيىمەن اينالىسۋى ءتيىس», دەدى پوليتسيا گەنەرال-لەيتەنانتى ەرجان سادەنوۆ.
سونىمەن قاتار جيىن سوڭىندا ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ۇلاننىڭ باس قولباسشىسى اتىنان جاۋىنگەرلىك جارىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءبىرىنشى ورىن العانى ءۇشىن ديپلومدارمەن جانە اقشالاي سىيلىقتارمەن وڭىرلىك قولباسشىلىقتار اراسىندا «ورتالىق» وڭق اسكەري ۇجىمى; جەدەل ماقساتتاعى قۇرامالار اراسىندا 5573 اسكەري ءبولىمىنىڭ ۇجىمى; قاجب كۇزەتۋ جانە ايداۋىلداۋ جونىندەگى اسكەري بولىمدەردىڭ اراسىندا 3517 اسكەري ءبولىمنىڭ جەكە قۇرامى; ارنايى موتورلاندىرىلعان اسكەري بولىمدەر اراسىندا 5513 جانە 6655 اسكەري بولىمدەرىنىڭ جەكە قۇرامى; ماڭىزدى مەملەكەتتىك وبەكتىلەردى كۇزەتۋ جونىندەگى ارنايى بولىمدەردىڭ اراسىندا 3650 اسكەري ءبولىمىنىڭ جەكە قۇرامى; جوعارى اسكەري وقۋ ورنىنىڭ, اۆياتسيالىق ءبولىمنىڭ, ۇلتتىق ۇلاننىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتەتىن اسكەري بولىمدەر اراسىندا ۇلتتىق ۇلان اكادەمياسىنىڭ جەكە قۇرامى ماراپاتتالدى.
ال جەدەل ماقساتتاعى اسكەري بولىمدەر اراسىندا ءبىرىنشى ورىن العانى ءۇشىن باس قولباسشىنىڭ ديپلومىمەن, اقشالاي سىيلىقپەن جانە قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ جونىندەگى قىزمەتتى اتقارۋعا ارنالعان ارنايى اۆتوكولىكپەن قاراعاندى قالاسىنىڭ 5451 اسكەري ءبولىمىنىڭ جەكە قۇرامى ماراپاتتالدى. گاز-27527 «سوبول» كولىگىنىڭ كىلتى اسكەري ءبولىمنىڭ كومانديرى پودپولكوۆنيك راۋان وماروۆقا تابىستالدى.
ءسوز سوڭىندا مينيستر وفيتسەرلەر مەن كومانديرلەرگە جاۋىنگەرلىك قىزمەتتە تولاعاي تابىس تىلەدى.
