الەم • 21 قاڭتار, 2024

جاپونيا ايعا قوندى

1670 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جاپونيا العاش رەت ايعا عارىش كەمەسىن قوندىردى. كۇنشىعىس ەلى – جەردىڭ تابيعي سەرىگىنە ءمودۋلىن ايالداتقان الەمدەگى بەسىنشى مەملەكەت.

جاپونيا ايعا قوندى

ايدى زەرتتەيتىن SLIM – جەڭىل اۆتوكولىككە ۇقسايتىن عارىش ءمودۋلى. ول ء«دال قو­نۋ» تەحنولوگياسىن پايدا­لا­نۋىمەن ەرەكشە. بۇعان دەيىنگى ايعا قونعاندارعا قا­­­­را­عاندا الدەقايدا ءىرى با­قىلاۋ جاساۋعا قابىلەتتى. جا­پونيا اەروعارىشتىق بارلاۋ اگەنتتىگىنىڭ عارىش اپپاراتتارىن ءدال قوندىرۋ تەحنولو­گياسى جيىرما جىلدىق جۇ­مىسىنان كەيىن وسىنداي نا­تيجەگە جەتتى.

جاپوندىقتاردىڭ باستى ماقساتى – ايدىڭ كەز كەلگەن جەرىنە قونۋعا مۇمكىندىك بە­رەتىن جاڭا قونۋ تەحنولو­گياسىن سىناقتان وتكىزۋ. قون­عاننان كەيىن عارىش كەمەسى ايدىڭ شىعۋ تەگى تۋرالى ءبى­لىمدى كەڭەيتۋ ءۇشىن توپىراق ۇلگىلەرىن زەرتتەيدى ءارى ارنايى كامەرانىڭ كومەگىمەن مينەرالداردى تالدايدى. كۇنشىعىس ەلى جەردىڭ تابيعي سەرىگىنە ءمودۋلىن قوندىرعان الەمدەگى بەسىنشى مەملەكەت اتان­دى. بۇ­عان دەيىن كەڭەس وداعى, اقش, قىتاي جانە ءۇندىس­تاننىڭ قولى ايعا جەتكەن ەدى. ولاردىڭ ىشىندە ءۇن­دىستان جەر سەرىگىنىڭ وڭتۇس­تىك پوليۋسىنە ءوز ءمودۋلىن قون­دىر­عان العاشقى مەملەكەت رە­تىندە تاريحقا ەندى.

قونۋ بارىسىندا عارىش كەمەسى شيوري كراتەرى ايما­عىندا بەلگىلەنگەن جەردەن 100 مەتر راديۋستا قوندى. بۇعان تۋرالى NASA-نىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرى جانە SpaceWatch Global باس رەداكتورى ەم «بۇ­رىن-سوڭدى بولماعان» دەگەن باعا بەردى. شىنىندا دا عارىش اپپاراتتارىنىڭ كوبى بەلگىلەنگەن نىسانادان بىرنەشە شاقىرىم جەرگە قو­ناتىن ەدى. ال SLIM ءدال قونۋ تەحنولوگياسىنىڭ ناتي­جەسىندە «اي مەرگەنى» دەگەن اتقا يە بولدى.

جاپوندىقتار ايعا ءساتتى قون­عانىمەن, ءبىرشاما قي­ىن­دىققا تاپ بولدى. بۇل جەتىستىكتەرى قىسقامەرزىمدى بولۋى مۇمكىن. جاپوندىق عارىش اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, JAXA اپپاراتى مەن كۇن باتارەياسىنا قاتىستى ماسەلە تۋىپ, ەلەكتر قۋاتىن وندىرە المايتىن بولعان. قازىرگى جاعدايدا باتارەيا بىرنەشە ساعات جۇمىس ىستەۋگە عانا ارنالعان. باسقا سەنسورلاردىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىنە سۇيەنە وتىرىپ, JAXA كەشكى ءباسپاسوز ءماس­ليحاتىندا SLIM ءساتتى قونۋعا قابىلەتتى ەكەنىن ايتتى. عارىش كەمەسى جەرمەن بايلانىس ورناتا الادى, بىراق قۋاتى از. كۇن باتارەياسىنىڭ جۇمىس ىستەمەيتىندىگىنەن باسقا, ونىڭ ناقتى تۇيىتكىلى نەدە ەكەنى ءالى بەلگىسىز. پانەلدەر ءدال قازىر كۇن ساۋلەسىن الۋعا قاۋقارسىز بولۋى دا مۇمكىن. سودان كەيىن كۇن ورنىن اۋىستىرعان كەزدە عانا قۋاتتاۋ باستالادى. الايدا JAXA نە بولعانىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن كوپ ۋاقىت قاجەت دەيدى. SLIM-مەن بىرگە شىققان ەكى كىش­كەنتاي LEV-1 جانە LEV-2 روۆەرلەرى وتىرعىزۋ الدىندا ودان ءساتتى ءبولىنىپ شىقتى. ازىرگە ولار جۇمىس ىستەپ تۇر. JAXA قازىر وتىر­عىزۋدان ماكسيمالدى دە­رەك­تەردى الۋ ءۇشىن SLIM جۇ­مى­سىنىڭ قالعان ۋاقىتىن با­رىن­شا ارتتىرۋعا باسا نازار اۋداراتىنىن اتاپ ءوتتى. اگەنت­­تىك كەلەسى اپتادا ميس­سيا­نىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى تاعى ءبىر ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. SLIM ۋاقىتى اياقتالۋعا جا­قىن بولىپ كورىنگەنىمەن, قونۋدىڭ ءوزى ماڭىزدى بەلگى بولدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار