سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
سامار اۋدان بولىپ قۇرىلعالى اينالاسى ءبىر-ءبىر جارىم جىل ىشىندە ءبىلىم سالاسىندا ايتارلىقتاي جۇمىستار قولعا الىنىپتى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە زەر سالساق, اۋدان بويىنشا 19 مەكتەپ بار. قوسىمشا بالالار ونەر مەكتەبى جۇمىس ىستەپ تۇر. 19 مەكتەپتىڭ 10-ى ورتا مەكتەپ بولسا, جەتەۋى – نەگىزگى, ەكەۋى – باستاۋىش. مەكتەپتەردىڭ بەسەۋى تازا قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرسە, تورتەۋى – ورىس مەكتەبى, قالعانى – ارالاس مەكتەپتەر.
ال اۋدان ورتالىعىنداعى ج.بولعانباەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ-ليتسەيى – تىرەك مەكتەپ. ءۇش قاباتتى تيپتىك عيمارات بولعانىمەن, ءىشى راسىمەن دە زامان تالابىنان الدەقايدا جوعارى دەڭگەيدە جاسالعان. قىستىڭ كوزى قىراۋدا بولعاندىقتان, اۋەلى جىلۋ جۇيەسىنە نازار اۋدارىپ ەدىك, ءبارى اۆتوماتتاندىرىلعان, تۇيمەنى باسىپ, ەلەكتر ارقىلى جىلىتادى. سىنىپتاردىڭ بارلىعى تەگىس كەرەك-جاراق قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. مۇعالىمدەر بۇرىنعىداي بوردى بۇرقىراتىپ, قاراپايىم تاقتاعا جازىپ ەمەس, ينتەراكتيۆتى تاقتامەن ساباق تۇسىندىرەدى. ۇستازدار ساباقتان قولدارى قالت ەتسە, ارنايى بولمەگە كىرىپ, جاتتىعۋ جاساي الادى. جاتتىعۋ جاساۋ بىلاي تۇرسىن, قاراپايىم مۇعالىمدەر بولمەسىنە جارىماي وتىرعان مەكتەپتەردى دە كورگەنبىز. ونىڭ قاسىندا ءبىز باس سۇققان مەكتەپتىڭ الەۋەتى الدەقايدا جوعارى. كوركەم ەڭبەك كابينەتى قانداي! مۇندا وقۋشى 3D پرينتەرمەن قيالىنا قاراي ءتۇرلى ءمۇسىن جاساي الادى. تالانتى بولسا, تاقتايعا لازەرمەن سۋرەت سالادى, تۇرمىسقا قاجەتتى دۇنيەلەر جاسايدى. مەكتەپتەگى جەتىستىكتەردى وسىنداعى ءباسپاسوز ورتالىعى ارقىلى كوپشىلىككە حاباردار ەتىپ وتىرادى. ول ءۇشىن ءبىلىم ورداسى ارنايى بولمە, بەينەكامەرا, فوتواپپارات سەكىلدى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتىلعان.
قوردان قولداۋ بولعان سوڭ دا مەكتەپتىڭ مۇمكىندىگى مول. بيىلعى وقۋ جىلىنا «قازاقستان حالقىنا» قورى 191 تىرەك مەكتەپتى جابدىقتاۋعا 250 ملن تەڭگەدەن بولسە, سول ءتىزىمنىڭ ىشىنە ج.بولعانباەۆ اتىنداعى سامار ورتا مەكتەپ-ليتسەيى دە بار. اتالعان قور مەن «اitas KZ» اكتسيونەرلىك قوعامى اۋىل مەكتەبىنىڭ دەڭگەيىن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ دەڭگەيىنە كوتەرۋ ءۇشىن جاز بويى ج.بولعانباەۆ اتىنداعى سامار ورتا مەكتەپ-ليتسەيىن زاماناۋي تەحنيكامەن جانە كابينەتتەرمەن جابدىقتادى. الداعى ۋاقىتتا تىرەك مەكتەپ پەن وعان قاراستى شاعىن جيناقتالعان مەكتەپ مۇعالىمدەرى ءبىلىم-بىلىكتەرىن ارتتىرۋ ءۇشىن زياتكەرلىك مەكتەپتەرمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
ايتا كەتەيىك, وقۋ جىلى باستالا سالا «سامۇرىق-قازىنا» اق اتىنان اۋدانداعى 38 وقۋشىعا قاجەتتى وقۋ قۇرالدارى تابىستالدى. «بالانى مەكتەپكە جينايمىز» اكتسياسى اياسىندا وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى اسەم مامۋتوۆا 40 وقۋشىعا مەكتەپ پورتفەلىن سىيعا تارتتى. مۇنداي جۇمىستار ءالى دە جالعاسىن تاۋىپ جاتىر.
سونداي-اق ج.بولعانباەۆ اتىنداعى سامار ورتا مەكتە-ليتسەيىندە سامارقان قاليساتار ۇلىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن «اكە رۋحى» اتتى گەوگرافيا كابينەتى اشىلعان. مۇنداي كابينەتتەر اۋداننىڭ وزگە مەكتەپتەرىندە دە اشىلىپ جاتىر. ماسەلەن, سامار №1 ورتا مەكتەبىندە «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ قولداۋىمەن بولاشاق ينجەنەرلەر كابينەتى اشىلعان. سامار اۋدانىنىڭ كەشەندى دامۋ جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە, ي.ياروتسكي اتىنداعى نەگىزگى مەكتەپ لينگافون كابينەتىنە يە بولدى. مىنە, بولاشاق ۇرپاققا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ ماقساتىندا دا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار از ەمەس.
– وقۋ جىلى قارساڭىندا بىرنەشە مەكتەپكە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. اتاپ ايتار بولساق, اققالا اۋىلىنىڭ مەكتەپ-بالاباقشا كەشەنىنىڭ ەلەكتر جارىعى جوندەلدى. ميروليۋبوۆكا ورتا مەكتەبىنىڭ سپورت زالى مەن شاتىرى جوندەۋدەن ءوتتى. مارينوگوركا ورتا مەكتەبىندە ءبىرىنشى قاباتتىڭ تەرەزەلەرى اۋىستىرىلدى. ج.بولعانباەۆ اتىنداعى سامار ورتا مەكتەپ-ليتسەيىندە ەدەندى جوندەۋگە, جارىقتاندىرۋ قۇرىلعىلارىن اۋىستىرۋعا, بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن ورناتۋعا قاراجات ءبولىندى, – دەدى سامار اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى رۋسلانا قۋاتقىزى.
جاسالىپ جاتقان مۇمكىندىككە قاراي وقۋشىلار دا ءتۇرلى بايگەلەردە وزا شاۋىپ, جۇلدەگەر اتانىپ ءجۇر. سولاردىڭ ىشىندە ق.بىتىباەۆا اتىنداعى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى بويىنشا وتەتىن وليمپيادانىڭ 5-8-سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان «ProEco» ەكولوگيالىق جوبالار كونكۋرسى, قازاقستان تاريحى, ارحەولوگيا جانە ولكەتانۋ پاندەرى بويىنشا وتكەن وليمپيادانىڭ رەسپۋبليكالىق كەزەڭىنىڭ جەڭىمپازدارى ج.بولعانباەۆ اتىنداعى سامار ورتا مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ پەداگوگتەرى بيبىگۇل حاسەنوۆا, اسيعا تاتمانوۆا, №1 سامار ورتا مەكتەبىنىڭ پەداگوگى ارداق راحيموۆانىڭ شاكىرتتەرى جەڭىس تۇعىرىنان كورىنگەن. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى كونكۋرستاردىڭ جۇلدەگەرلەر سانى 2022 جىلى ءبىر وقۋشى عانا بولسا, بىلتىر ءۇش وقۋشىعا ارتتى.
سامار اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى رۋسلانا قۋاتقىزىنىڭ ايتۋىنشا, بالاباقشالار جەلىسىن ۇلعايتۋ ءۇشىن دە جۇمىستار جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتىر. اشىپ ايتساق, مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ باسىم باعىتى قازاق تىلىندە وقىتاتىن ۇيىمدار جەلىسىن كەڭەيتۋدى كوزدەپ وتىر.
2022-2023 وقۋ جىلىندا سامار اۋدانى بويىنشا جالپى سانى 1 751 وقۋشى ءبىلىم السا, 11 وقۋشى «التىن بەلگى» يەگەرى اتاندى. ونىڭ 10-ى مەملەكەتتىك گرانتقا ءتۇستى. ءيا, ءبىلىم سالاسىنا مەملەكەت تاراپىنان وسىلاي كوڭىل بولىنەتىن بولسا, ءىلىم دە, ءبىلىم دە دامىپ, ەل ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
سامار اۋدانى