كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
كولىك باعاسى
ەڭ تومەنگى كورسەتكىش تەك 2022 جىلى تىركەلگەن, بىلتىر نارىقتاعى تاپشىلىق سالدارىنان كولىك ساتىپ الۋ كورسەتكىشى نەبارى 5 پايىزعا عانا ۇلعايىپتى. تۇتىنۋشىلاردىڭ كوبى نارىقتاعى ورتاشا باعاسى 12 ملن تەڭگە بولاتىن سەدان كولىكتەرىنە باسىمدىق بەرەدى ەكەن. 12-20 ملن تەڭگە ارالىعىنداعى كروسسوۆەرلەر دە ءتاۋىر سۇرانىسقا يە. ال ەڭ كوپ ساتىلاتىن ماركا – Chevrolet بولىپ شىقتى. بىلتىر جەلتوقسان ورتاسىنداعى دەرەك بويىنشا وتاندىق اۆتوديلەرلەر 156 مىڭنان اسا كولىك ساتتى.
«جىلدى جابار تۇستا ءبىزدىڭ اۆتوديلەرلەر ءتۇرلى اكتسيا, جەڭىلدىكتەر جاساپ, قۋانتىپ جاتىر. اسىرەسە وسى جەلتوقسان ايىندا بارلىق مودەلگە بايلانىستى ءبىزدىڭ رەسمي اۆتوديلەرلەرىمىزدەن ۇسىنىس وتە كوپ جانە ولاردى اسا قىزىقتى قارجىلىق ۇسىنىستار دەپ تە ايتۋعا بولادى. ولار نەگىزىنەن 2 پايىز جانە ودان دا جوعارى مولشەرلەمەلەرمەن نەسيە ۇسىنىپ جاتىر. سوندىقتان ءدال قازىرگى ۋاقىتتى كولىك ساتىپ الۋ ءۇشىن وتە ىڭعايلى كەزەڭ دەپ ايتا الامىز», دەگەن ەدى قازاقستان اۆتوموبيل وداعىنىڭ پرەزيدەنتى انار ماقاشەۆا.
ساراپشىلار ورتا سەگمەنتتەگى كولىك باعاسىنىڭ كۇرت ءوسۋى بولماۋى كەرەك دەگەن پىكىردە.
«باعا ءوسىمى بار, بىراق وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا كۇرت قىمباتتاۋ جوق. قانداي دا ءبىر جاھاندىق توتەنشە وقيعا بولىپ قالماسا جاقىن ارادا باعانىڭ بايىپتى ءوسىمى جالعاسادى. الايدا ونىڭ سونداي ۇلكەن قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتپاعانى قۋانتادى», دەيدى تاۋەلسىز اۆتوموبيل وداعىنىڭ توراعاسى ەدۋارد ەدوكوۆ.
ايىپپۇل وسەدى
بيىل جىلدامدىقتى اسىراتىن كولىك يەلەرىنە سالىناتىن ايىپپۇل كولەمى وسەدى. جىلدامدىقتى ساعاتىنا 10-20 كيلومەتردەن اسىرعان جۇرگىزۋشىلەرگە سالىناتىن ايىپپۇل مولشەرى – 5 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك). 2024 جىلى 1 اەك 3 692 تەڭگە بولاتىنىن ەسكەرسەك, بۇل ايىپپۇل شامامەن 19 مىڭ تەڭگەگە جۋىقتايدى. سونىمەن قاتار جۇرگىزۋشىلەر بەلدىك تاقپاسا, كولىك توقتاتۋ ەرەجەسىن بۇزسا جانە شلەم تاقپاسا دا ءدال وسىنداي مولشەردە ايىپپۇل تولەيدى.
ەگەر باعدارشامنىڭ قىزىل تۇسىنە ءوتىپ كەتسە 10 اەك (2024 جىلى 36 920 تەڭگە) ايىپپۇل ارقالايدى. جاياۋ جۇرگىنشىگە جول بەرمەگەن, جىلدامدىقتى ساعاتىنا 20-40 كيلومەتردەن اسىرعان, مۇگەدەكتەرگە ارنالعان تۇراققا كولىك قويعان ازاماتتار دا 36 920 تەڭگە ايىپپۇل تولەيدى.
جول ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن سالىناتىن ەڭ جوعارى ايىپپۇل – 50 اەك (184 600 تەڭگە). جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن ايىرىلعان ادام رولگە وتىرسا, تيىسىنشە قازىناعا ءدال وسىنداي مولشەردە اقشا قۇيادى. سونداي-اق ول 10 تاۋلىككە قامالادى. وقيعا ورنىنان كەتىپ قالعان جۇرگىزۋشى دە وسىنشا كولەمدە ايىپپۇل تولەۋگە مىندەتتەلەدى نەمەسە ءبىر جىلعا كولىك باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلادى.
ءوتىل الىمى قىمباتتايدى
الىمدى ەسەپتەۋدە قولدانىلاتىن بازالىق مولشەرلەمە (50 اەك) 172 500 تەڭگەدەن 184 600 تەڭگەگە وسەدى دەپ جوسپارلانعان. كوەففيتسيەنتكە بايلانىستى موتور كولەمى 1000 تەكشە سم-دەن اسپايتىن جەڭىل اۆتوموبيل اكەلۋ ءۇشىن 276 900 تەڭگە تولەۋگە تۋرا كەلەدى. ال موتورى 2000 تەكشە سم-گە دەيىنگى ماشينا ءۇشىن – 646 100 تەڭگە, 3000 تەكشە سم-گە دەيىن 923 000 تەڭگە تولەيسىز. كولەمى 3 ليتردەن اساتىن ماشينا ءۇشىن الىم 2 122 900 تەڭگە بولادى.
ەلەكتروموبيل كىرگىزەتىندەر ءۇشىن ەشتەڭە وزگەرمەيدى, تاسىمالدىڭ بۇل ءتۇرى ءوتىل الىمىنان بوساتىلعان.
كولىكتى ەسەپكە قويۋ قۇنى وزگەرەدى
ماشيناعا تولەنەتىن ەڭ ارزان باستاپقى تىركەۋ اقىسى (0,25 اەك) 862,5-تەن 923 تەڭگەگە وسەدى. شىعارىلعانىنا 3 جىل تولماعان كولىك ءۇشىن 172 500 ەمەس, 184 600 تەڭگە تولەۋگە تۋرا كەلەدى. ال ءۇش جىلدان اسىپ كەتكەن كولىكتەردى تىركەۋ اقىسى (500 اەك) 1 725 000-نان 1 846 000 تەڭگەگە جوعارىلايدى.
بۇل تولەمگە ەلەكتروموبيل نەمەسە گيبريد بولسا دا, موتور كولەمى اسەر ەتپەيدى. كولىكتىڭ شىققان جىلىنا ءمان بەرىلەدى. ءداستۇرلى موتورمەن جۇرەتىن اۆتوموبيل ءۇشىن كولىك سالىعى دا قىمباتتايدى, ويتكەنى ول دا اەك-كە بايلانىستى.
اۆتوگاز باعاسى
2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كولىككە قۇيىلاتىن گاز باعاسى وسەدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ءتيىستى قاۋلى جوباسىن «اشىق نقا» پورتالىندا ورنالاستىرعان. ول بويىنشا سۇيىتىلعان مۇناي گازى باعاسىن كەلەسىدەي وزگەرتۋ جوسپارلانىپ وتىر:
- استانادا – ليترىنە 70-تەن 76 تەڭگەگە;
- الماتىدا – ليترىنە 75-تەن 81 تەڭگەگە;
- شىمكەنتتە – ليترىنە 60-تان 64 تەڭگەگە;
- پاۆلودار وبلىسىندا – ليترىنە
74 تەڭگەگە. الىس اۋدانداردا – 79 تەڭگەگە; - شىعىس قازاقستان وبلىسى, اقمولا, قوستاناي, قاراعاندى, اباي, جەتىسۋ جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا – ليترىنە 70-تەن 76 تەڭگەگە. وبلىس ورتالىعىنان شالعاي ورنالاسقان اۋدانداردا – 81 تەڭگەگە دەيىن;
- الماتى جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا – ليترىنە 75-تەن 81 تەڭگەگە. الىس اۋدانداردا – 86 تەڭگەگە دەيىن;
- اقتوبە, اتىراۋ جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا – ليترىنە 50-دەن 54 تەڭگەگە. الىس اۋدانداردا – 59 تەڭگەگە دەيىن;
- باتىس قازاقستان, قىزىلوردا جانە تۇركىستان وبلىستارىندا – ليترىنە 60-تان 64 تەڭگەگە دەيىن. الىس اۋدانداردا –
69 تەڭگەگە دەيىن; - جامبىل وبلىسىندا – ليترىنە 65-تەن 71 تەڭگەگە دەيىن. الىس اۋدانداردا –
76 تەڭگەگە دەيىن.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الماسادام ساتقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى – 110 تەڭگە.
«بىراق ءبىز بۇل باعانى بىردەن بەكىتىپ تاستاۋدى جوسپارلاپ وتىرعان جوقپىز. ياعني ءوسىم كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسادى. سۇيىتىلعان مۇناي گازى ىشكى نارىققا وزىندىك قۇننان تومەن جەتكىزىلىپ جاتقاندىقتان وندىرۋشىلەردىڭ دە ىنتاسى تومەندەيدى. گازبەن جۇرەتىن كولىكتەر سانى جوعارى قارقىنمەن وسەتىن بولسا, وندا بىزدەگى وڭدەۋدىڭ قىسقا مەرزىمدەگى قۋاتتىلىعى ونى قامتاماسىز ەتۋگە جەتپەيدى. ەگەر سۇيىتىلعان مۇناي گازىن يمپورتتايتىن بولساق, وندا مۇلدە باسقا باعا بولادى. ياعني باعا بەنزين قۇنىمەن تەڭەسىپ كەتەدى», دەدى مينيستر.
