ماردىمسىز جالاقىعا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن تكش سەكتورىنداعى كادرلاردىڭ تۇراقتاماۋى كەيىنگى جىلدارى جيىلەگەن.
ستاتيستيكالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, 2017-2022 جىلدارى ەلەكترمەن, گازبەن جانە جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى مامانداردىڭ تۇراقتاماۋى 13,7%-دان 16,4%-عا, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە قالدىقتاردى باسقارۋ ساناتىندا بۇل كورسەتكىش 24,5%-دان 28,3%-عا ۇلعايعانىن العا تارتادى. بۇل ورتاشا ەكونوميكالىق دەڭگەيدەن جوعارى 22,1%-دى قۇراپ وتىر.
بيىل شىلدە ايىندا كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردى تۇزەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋ كەزىندە دە كادر تاپشىلىعى ماڭىزدى دالەلدەردىڭ ءبىرى بولعانى انىق. سوندىقتان وسى جىلدان باستاپ, جالپى, ەلىمىزدە كوممۋنالدىق سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ قولعا الىندى. ەلەكترمەن, گازبەن جانە جىلۋمەن جابدىقتاۋ ساناتىندا 22,1%-عا ءوسىپ, 303,9 مىڭ تەڭگە كولەمىندە, سۋمەن جابدىقتاۋ, قالدىقتاردى جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋ سالاسىندا 22,6%-عا ۇلعايىپ, 219,8 مىڭ تەڭگەگە جۋىق جالاقىعا ەندى قول جەتكىزىپ وتىر دەۋگە بولادى.تكش قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن مۇنداي ايلىق ءالى دە ازدىق ەتەرى داۋسىز.
قالاي دەسەك تە, تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ كوميتەتى ەڭبەكاقىنى ارتتىرۋ جانە سالادا كاسىبي ماماندار مەن بىلىكتى كادرلاردى ساقتاۋدىڭ اسا قاجەتتىلىگىنە باسا ءمان بەرۋ كەرەكتىگىن ءبىرازدان بەرى قوزعاپ جۇرگەنى بار.
جىلۋ, ەلەكتر جانە سۋمەن جابدىقتاۋ, سونىمەن قاتار كاناليزاتسيا سالاسىنداعى 300-گە جۋىق تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسى بويىنشا جالاقىنىڭ ءوسۋى ورتاشا ەسەپپەن 50% بەن 100%-دىڭ ارالىعىن قۇرادى. ماسەلەن, كەيبىر جىلۋ بەرۋ ورىندارىنداعى جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسى 150-180 مىڭ تەڭگەدەن 300 مىڭ تەڭگەگە وسكەن.
جالپى, سالالار بويىنشا كورسەتكىشتەر دە ءارتۇرلى. جىلۋ بەرۋ جۇيەسىنىڭ ماماندارى, سانتەحنيكتەر مەن باسقا دا جۇمىسشىلاردىڭ شارۋاسى وتە اۋىر ءارى جاۋاپتى. ايازدى كۇنگە قاراماي, سۋدا, اعىندى سۋلاردا, تۇتاس ءبىر قالانىڭ نەمەسە اۋداننىڭ ءومىرىن قامتاماسىز ەتۋگە جاۋاپتى ستراتەگيالىق ماڭىزدى نىسانداردا ءجۇرىپ, كاسىپورىنداردىڭ ۇزدىكسىز جۇمىسىن ءتيىمدى قامتاماسىز ەتىپ وتىرعاندىقتان جالاقى دا سوعان ساي بولۋى كەرەك.
ماسەلەن, كەزەكشى ەلەكتريك بيىل قازاندا 143,7 مىڭ تەڭگەگە قول جەتكىزگەن. بىلتىرعى جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ۇشتەن بىرگە وسكەنىمەن, مۇنداي جالاقى ءالى دە ازدىق ەتەدى. بۇل كوممۋنالدىق سالاداعى ورتاشا جالاقىنىڭ نەبارى 50,5%-ىن قۇرايدى. ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جانە جىلۋمەن جابدىقتاۋ سالاسىنداعى باسقا جۇمىسشىلار دا وسىنداي جاعدايدا.كەزەكشى مەحانيك وسى جىلدىڭ قازان ايىندا – 177,2 مىڭ, دانەكەرلەۋشى – 176,3 مىڭ, سانتەحنيك 208,3 مىڭ تەڭگە جالاقى العان.
سۋ شارۋاشىلىعى مەن تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار سەكتورىنداعى جاعداي دا ءماز ەمەس. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ ماماندارى بۇل سالانىڭ ديناميكاسىن باقىلاۋ ءۇشىن التى ماماندىقتى تاڭداپ, ونىڭ بەسەۋىندە جالاقى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 20%-50% وسكەنىمەن, جوعارى دەۋگە كەلمەيتىنىن ايتادى. سانتەحنيك – 146,3 مىڭ تەڭگە, قالدىقتاردى جيناۋمەن اينالىساتىن مامان – 203,4 مىڭ تەڭگە, اۆتوماتيكا سلەسارى 225,8 مىڭ تەڭگە جالاقىسىمەن بەلگىلى بولعان.
ودان ءارى جۇمىس ىستەۋ جانە ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسىنا تمس بەلسەندى قاتىسۋى سەكتورداعى نەگىزگى ءىرى كاسىپورىندار ءۇشىن جاعدايدى تۇزەتۋى كەرەك. مەملەكەت رەتتەيتىن كاسىپورىندارعا ارنالعان مۇنداي جاقسارتۋ جوسپارى جالپى كوممۋنالدىق سالاعا وڭ اسەر ەتەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. قازىر وسى سالانىڭ نەگىزگى كاسىپورىندارىندا جالاقى بۇدان ءارى وسە بەرەتىندىكتەن, ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايلىقتارىن كوتەرۋگە ءتيىس. تمس-تە باسەكەگە قابىلەتتى ەڭبەكاقىنى قۇرۋ, كوممۋنالدىق سالاداعى بارلىق جۇمىسشىعا تيىمدىلىك تانىتارى انىق. جالاقىنىڭ ءوسۋى ەنەرگەتيكا جانە سۋمەن جابدىقتاۋ سالاسىنا جاس مامانداردى تارتۋعا مۇمكىندىك بار.
قازاقستان ەنەرگەتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپوداق ۇيىمى ۇسىنعان اقپاراتتارعا قاراعاندا, كەيىنگى جىلدارى سالادا 50 جاستان اسقان كادرلاردىڭ ۇلەسى ارتقان. سەبەبى جاستاردىڭ تكش جۇيەسىندە تۇراقتاماۋى جالاقىنىڭ تومەندىگى مەن جۇمىستىڭ اۋىرلىعىنان كورىنەدى. بىلتىر كوممۋنالدىق سالاداعى جالاقى ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ باسقا تۇرلەرىمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي تومەن بولعان. سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى جالاقىنىڭ كولەمى – 145,6 مىڭ تەڭگە, جوعارى وقۋ ورنىن تامامداعاندار ءۇشىن – 192,4 مىڭ تەڭگەنى قۇراسا, ەلەكتر جانە جىلۋمەن قامتۋداعى جاس جۇمىسشىلاردىڭ تابىسى بۇلاردان ءبىرشاما جوعارىراق, ورتا ءبىلىمى بارلار – 196,3 مىڭ تەڭگە, جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەندەر 232,6 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان.
