تەاتر مەن كينو ونەرى دراماتۋرگياسى قالامگەر شىعارماشىلىعىندا ايرىقشا ورىن الاتىن سۇبەلى سالا ءارى ۇزاق جىلدار بويى وسى سالانىڭ قيا-جىقپىلىن اقتارىپ, مازمۇنىن بايىتۋ جولىندا ۇزدىكسىز تەر توگىپ كەلەدى. تابيعاتىنا ادەبيەت پەن ونەردى بىردەي توعىستىرعان قۇپياسى تەرەڭ الەمگە قۇلاش سەرمەگەن ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ بولاشاق دراماتۋرگ ماماندارىن دايارلاۋ ىسىمەن ۇشتاستىرىپ, پەداگوگ قىزمەتىن قاتار اتقارىپ كەلە جاتقانى دا كوپشىلىككە ايان. بۇل تاراپتا ولاردى وقىتىپ-ۇيرەتەتىن ۇلت تىلىندە جازىلعان وقۋلىق جوقتىڭ قاسى, بار وقۋلىقتىڭ ءوزى اۋدارما نەگىزىندە جازىلعان ءارى ابدەن ەسكىرگەندىكتەن, بۇگىنگى ۋاقىت تىنىسىمەن ۇيلەسىم تابا المايدى. پەداگوگيكاداعى وسى ولقىلىقتى ەسكەرگەن ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ «ونەرتانۋ» فاكۋلتەتىنىڭ پروفەسسورى دۋلات يسابەكوۆ جاقىندا ستۋدەنت جاستارعا جانە قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان «تەاتر مەن كينو الەمى» اتتى جاڭا كىتابىن ۇسىندى. ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى كىتاپحاناسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن جاڭا تۋىندىنىڭ تانىستىرىلىمىنا تەاتر جانە كينو ماماندارى, اكادەميا ستۋدەنتتەرى قاتىستى.
«تەاتر مەن كينو الەمى» اتتى جاڭا جيناققا اۆتوردىڭ ۇزاق جىلدار بويى دراماتۋرگيا جانە كينودراماتۋرگيا ءپانى بويىنشا وقىعان دارىستەرى جانە «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جاريالانعان – اريستوفان, ۋ.شەكسپير, ي.گەتە, ن.گوگول, ا.چەحوۆ, م.گوركي, م.بۋلگاكوۆ سىندى الەم ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرى تۋرالى جان-جاقتى مالىمەت-دەرەكتەرمەن جازعان تانىمدىق ەڭبەكتەرى ەنگەن. جاڭا كىتاپتى تانىستىرۋ ءراسىمىنىڭ مودەراتورى, بەلگىلى تەاتر سىنشىسى, ونەرتانۋ كانديداتى امانگەلدى مۇقاننىڭ ايتۋىنشا, د.يسابەكوۆ تەوريا مەن تاجىريبەنى شەبەر شەندەستىرە بىلگەن دراماتۋرگ رەتىندە وتكەن كەزەڭ تۇلعالارىنا قۇرمەتپەن قاراي وتىرىپ, تاريحي تۇلعالار ءومىرىنىڭ بەيمالىم بەتتەرىنە ءۇڭىلىپ, قىزىقتى سىر شەرتەدى.
زاماناۋي دراماتۋرگيانىڭ قازاق تەاترىنىڭ دامۋىنا اسەرى قانداي؟ قازاق كينوسى قالاي جەتىلىپ كەلەدى؟ ستسەناري قالاي جازىلادى, سيۋجەت قالاي قۇرىلادى, ستيليستيكاسى, ءپىشىنى قانداي بولۋى كەرەك, كەيىپكەرلەردىڭ ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناسىن قالاي ورىستەتۋ كەرەك؟ وقيعا قالاي شيراتىلادى؟ اۆتور دراماتۋرگيانى, كينو ستسەناريدى جازۋدىڭ العاشقى الىپپەسىنەن باستاپ, سوڭعى تۇيىنىنە دەيىنگى ءتيىمدى ءادىس-تاسىلدەرىن, كاسىبي قىر-سىرىن تەوريالىق تۇرعىدان جان-جاقتى ساراپتاپ, ءتۇسىندىرىپ, ساحنا مەن ەكرانعا ءار بەرەتىن ماتەريالدى ازىرلەۋدىڭ وندىرىستىك كەزەڭىن تولىق قامتيدى.
«بۇگىنگى باتىس ەۋروپا ەلدەرىنىڭ كورەرمەنىنە قازاق دراماتۋرگىنەن, مىسالى, ازەربايجان, وزبەك دراماتۋرگىنەن نە كەرەك؟ البەتتە, ولاردىڭ وزدەرىندە جوق تىڭ يدەيا كەرەك. كوركەم ءتىل, كوركەم سيۋجەتپەن كورەرمەندى سەندىرە ءبىلۋى كەرەك. دراماتۋرگ شەبەر بولسا, نانىمسىز وقيعانىڭ وزىنە جان بىتىرەدى. لوندوندا ەكى پەسام ءجۇرىپ جاتتى. سوندا اعىلشىن كورەرمەنى قاي تۇسىندا قول سوعادى؟ وزدەرىندە جوق, بۇرىن بولعان, قازىر ۇمىتىلعان نارسەنى سەزىپ, كورىپ قالسا, ەلەڭ ەتە قالادى. مىنە, بۇگىنگى ساحنادان وسىنداي قۇندىلىقتى ىزدەيدى ولار».
مازمۇنى جاعىنان باي, تاقىرىپ-تاراۋلارى مول, ىزدەنىس پەن تاجىريبە نەگىزىندە تۋعان ىرگەلى ەڭبەك 3 200 دانامەن جارىق كورىپ وتىر. 492-بەتتەن تۇراتىن «تەاتر مەن كينو الەمى» كىتابى تەك شىعارماشىلىق وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە عانا ەمەس, ساحنا مەن ەكران ونەرىنە قىزىعاتىن كوپشىلىك قاۋىم ءۇشىن دە قۇندى, دەيدى ماماندار.
الماتى
