الماتى • 14 جەلتوقسان, 2023

الماتىداعى اقىن كەشى

252 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىدا قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسى­نىڭ ورىنباسارى, كورنەكتى اقىن, بەلگىلى عالىم باۋىرجان جاقىپ­تىڭ «ك ۇلىمسىرەپ اسپان تۇر» اتتى ادەبي سازدى كەشى ءوتتى. جىرعا قۇمار جۇرەكتەردى م.اۋەزوۆ اتىنداعى «اكەمتەاترعا» جيناعان جىپ-جىلى جۇزدەسۋدە سىرشىل اقىننىڭ پوەزيا الەمىنە ساياحات جاسادىق.

الماتىداعى اقىن كەشى

باۋىرجان جاقىپتىڭ ەسىمى ولەڭ ولكەسىندە وزىنە ءتان ورنەگى بار اقىن, عىلىم جولىندا ىرگەلى ىزدەنىستەرگە بارعان عالىم, جۋر­نا­ليستەردىڭ بىرنەشە بۋىنىن تاربيەلەگەن ۇلاعاتتى ۇستاز رە­تىن­دە كوپشىلىككە جاقسى تانىس. اسقارالى الپىس جاسقا ۇلكەن شى­عارماشىلىق تابىسپەن جەتكەن ونىڭ وتتى جىرى وقىرماننىڭ سىرلاسىنا اينالعانىن مازمۇندى ءىس-شاراعا جينالعان زيالى قاۋىم تەبىرەنە جەتكىزدى.

كەش شىمىلدىعى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىمەن اشىلىپ, پرەزيدەنتتىڭ ىزگى لەبىزىن رۋحاني ءىس-شارانى تىزگىندەگەن ماماي احە­توۆ وقىپ بەردى. وندا «وقىرمان قاۋىم ءوزىڭىزدى قازاق پوەزياسىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان كور­نەكتى اقىن, قارىمدى قالامگەر رەتىندە قۇرمەتتەيدى. ءسىز ۇزاق جىل بويى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ەڭ­بەك ەتىپ, كوپتەگەن شاكىرت تار­بيە­لەدىڭىز. «قازاق ەنتسيكلو­پە­دياسىن» باسقارىپ, ءتول شەجى­رە­مىزدى تاڭبالاۋ ىسىنە زور ەڭبەك ءسىڭىر­دىڭىز. ءسىزدىڭ كوركەمدىك قۋا­­تى مول شىعارمالارىڭىز جۇرت­­شىلىقتىڭ جۇرەگىنە جول تا­ۋىپ­, لايىقتى باعاسىن الدى. تۋىن­­دىلارىڭىز وزگە تىلدەرگە اۋدا­رى­لىپ, قازاق ادەبيەتىن دارىپ­تەۋگە ۇلەس قوسىپ كەلەسىز. ءتول ما­دە­نيەتىمىزدى وركەندەتۋ جو­لىن­داعى ەسەلى ەڭبەگىڭىز ءۇشىن شى­نايى ريزاشىلىعىمدى بىل­دى­رەمىن. الداعى ۋاقىتتا دا وقىر­مان­دارىڭىزدى جاۋھار جىرلا­رى­ڭىزبەن قۋانتا بەرەسىز دەپ سەنە­مىن», دەلىنگەن حاتتا.

كەش قوناقتارى شىعارما­شى­لىق گالەرەياسى نازىك سەزىمدەر­مەن ءيىرىم تاپقان باۋىرجان اقىن­نىڭ ليريكالىق ورامدارىنا تەبىرەنە تولقىپ, شايىردىڭ سوزىنە جازىلعان سۇلۋ سازدارمەن بىرگە تەربەلدى. تۋعان ولكە مۇ­ڭىن سۋرەتتەگەن «جان داۋاسى» پوە­ماسى نەگىزىندە ازىرلەنگەن قو­يى­لىم سەمەي پوليگونىنىڭ قازاق بالاسى مەن قازاق دالاسىنا تيگىزگەن قاسىرەتىن شەرلەنە جەتكىزدى. ال اقىن­نىڭ «دومبىرا» جانە «ۇر­شىق» ولەڭدەرىنە قۇرىلعان ليري­كالىق كومپوزيتسيا ۇلتتىق قۇندى­لىق­تارىمىزدىڭ كيە-قۇتىن كو­ڭىلگە قۇيىپ بەردى.

قالامداس ىنىلەرىنىڭ ادەبيەت پەن پۋبليتسيستيكاداعى ايبىندى ادىمى تۋرالى اقتارىلا ايت­قان مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەر­لەرى تەمىرحان مەدەتبەك پەن يران­بەك ورازباەۆ جىردان شا­شۋ شاشسا, ۇلىقبەك ەسداۋلەت تۇركسوي حالىقارالىق ۇيى­مىنىڭ باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ­تىڭ كەش يەسىنە جولداعان قۇت­تىقتاۋ حاتىن جەتكىزدى. ءحانبيبى ەسەن­قارا, قاتيرا جالەنوۆا, ابزال بوكەن, بولات شاراقىمباي, ناعا­شىبەك قاپالبەك ۇلى قاتارلى اقىن-جازۋشىلار كەش يەسىنىڭ شى­عارماشىلىعى حاقىندا جاقسى ءسوز ايتىپ, ازاماتتىق كەلبەتىن جىرمەن كەستەلەدى.

– باۋىرجان قازاق ادەبيەتىنە ەرتە باستان ەتەنە ارالاسقان, تالانتىمەن جاستاي تانىلعان دارىندى اقىنداردىڭ ساناتىندا. سوناۋ 80-جىلداردا جارىق كورىپ, جۇرتتى ەلەڭ ەتكىزگەن «ۇرشىق» دەگەن تىرناقالدى ولەڭىنەن باستاپ, ۇلتتىق رۋحقا سۋارىلعان كەسەك-كەسەك جىرلارى اباي, شاكارىم, مۇحتار, تولەۋجانداي ۇلىلار مەن كلاسسيكتەر تۋعان توپىراق­تان ­پوە­زياعا ماڭدايى جارقىرا­عان ­ۇر­پاق كەلگەنىن ايعاقتادى. باۋىرجان اقىن ۇنەمى جىردان-جىرعا, كىتاپ­تان-كىتاپقا وسۋمەن بولعانىن ­با­عامدايمىز, – دەيدى ۇلىقبەك ەسداۋلەت.

رۋحاني كەشتە ءشامىل ءابىل­تاي, بايان ساعىمباەۆا, ساۋلە جان­­پەيىسوۆا, قادىرعالي كوبەن­تاي, ادىلەت مۇسا, «سەرىلەر» تو­بى, گۇلميرا سارينا سىندى ونەر ساڭلاقتارى اقىن شىعارما­شى­لىعىنان سىر شەرتتى. الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ ۇيىتقى بو­لۋى­مەن وتكەن كەشتە باۋىرجان جاقىپ­قا حالىقارالىق «جامبىل قورىنىڭ» التىن مەدالى تابىس­تالدى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار