سالانىڭ بەرەكەسىنىڭ قاشۋىنا جەدەل جاردەم كولىكتەرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن بىرگە مەديتسينالىق ەمدەۋ مەكەمەلەرى عيماراتتارىنىڭ كوپشىلىگىنىڭ توزىعى جەتۋى سەبەپ بولىپ وتىر. قاجەتتى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار مەن جەدەل جاردەم كولىگى دە جاڭارتۋدى قاجەت ەتەدى. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, وڭىردەگى مەديتسينالىق ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ 66,1 پايىزى ابدەن توزعان. ونى ايتاسىز, شالعايداعى شاعىن اۋىلداردا مەديتسينالىق پۋنكتتەردىڭ وزىمدىكى دەيتىن عيماراتى دا جوق. 41 مەكەمە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر مەن مەكتەپتەردىڭ ءبىر بۇرىشىن پانالاۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. 111 مەديتسينالىق نىسان شارۋا قوجالىقتارى مەن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەردەن ۋاقىتشا جالعا العان, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە بەيىمدەلمەگەن عيماراتتاردى باسپانا ەتكەن.
ماسەلەن, ەرەيمەنتاۋ اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى مارال سۇلەيمەنوۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اۋدانداعى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ 90 پايىزدان استامى توزىعى جەتىپ, قاۋساپ تۇر. بار عيماراتتاردىڭ ءوزى وتكەن عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارى سالىنعان. سوندىقتان امالسىز اۋىلدارداعى قابىرعاسى قاۋقيىپ تۇرعان عيماراتتاردى جالعا الىپ وتىر. ال اۋدانداعى جەدەل جاردەمنىڭ وزىنە «جەدەل جاردەم» كەرەك. قولدا بار 16 اۆتوكولىكتىڭ 90 پايىزدان استامى – ابدەن توزىعى جەتىپ, ءبىر جۇرسە مىڭ رەت توقتاپ قالاتىن كونەتوز تەحنيكا. مىسال ءۇشىن, ەكى جەدەل جاردەم كولىگىنىڭ سوناۋ 1997 جىلدان بەرى پايدالانىلىپ كەتە جاتقانىن ايتا كەتسەك تە بولادى.
شورتاندى اۋدانىنداعى جاعداي دا ماقتانارلىق ەمەس. اۋدانداعى 28 مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمە قونىستانعان عيماراتتىڭ 16-سىنىڭ مۇلدەم يەسى جوق. يەسى جوق عيماراتتىڭ تالاپقا ساي بولۋى مۇمكىن بە ءارى مۇنداي جەردە زامان تالابىنا ساي مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلە قويا ما؟ اۋداننىڭ مەديتسينا مەكەمەلەرى 5 عيماراتتى ۋاقىتشا جالعا السا, تورتەۋى جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر مەن ءبىلىم وشاقتارىنىڭ جەتىم بۇرىشىن پانالاپ وتىر. ال ءۇش بىردەي اۋىلدا مۇلدەم عيمارات جوق. بۇل اۋىلدارداعى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى سىرقاتتانىپ قالعان ادامدارعا ۇيلەرىنە بارىپ قىزمەت كورسەتەدى. جاڭادان سالىنادى دەگەن عيمارات ءالى باستالماعان. ماسەلەن, نوۆوكۋبانسكوە اۋىلىنداعى امبۋلاتوريانىڭ سالىنۋ ۋاقىتى الدەقاشان ءوتىپ كەتكەنىمەن, جەر تەلىمىنىڭ قۇجاتى دايىن بولماي جاتىر. مۇنداعى اۆتوكولىكتەردىڭ احۋالى ادام ايايتىنداي. 93 پايىزدان استامىنىڭ توزىعى جەتكەن, ەڭ جاڭاسى 2014 جىلى بەرىلىپتى. قارجىنىڭ كوپ جۇمسالاتىن جەرى دە – وسى. توزىعى جەتكەن تەحنيكانى ىلدەبايلاپ جۇرگىزۋ كەرەك. بىراق كونەنىڭ اتى كونە, قانشا جاماپ-جاسقاعانىمەن ءدال كەرەك كەزىندە ءتورتتابانداپ تۇرىپ قالادى.
زەرەندى اۋدانىنداعى احۋال دا الاڭداتارلىق كۇيدە. اۋدانداعى 54 مەديتسينا مەكەمەسىنىڭ تورتەۋى عانا الداعى جىلى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلەدى دەپ جوسپارلانۋدا, ال قالعان 50 مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ عيماراتى قاۋساپ تۇر. مىسال ءۇشىن, كراسيلوۆكا اۋىلىنداعى مەديتسينالىق پۋنكت عيماراتىنىڭ سالىنعانىنا ءبىر عاسىردان اسا ۋاقىت وتكەن. كونەنىڭ كوزىنە اينالعان عيمارات اۋىل مەديتسيناسىنىڭ احۋالىن كورسەتەتىن بەلگى ىسپەتتى. قىس بويى سۋىپ, ازىناپ تۇرادى. ءىشىن جەل كەۋلەگەن القام-سالقام عيماراتتا ادام ەمدەۋ مۇمكىن بە؟ ءدال وسى كەزدە قازاقتىڭ ىلكىدەگى باقسىنىڭ ەڭ جاقسىسى, اۋرۋىڭا اۋرۋ قوسپاعانى دەيتىن ءسوزى ورالادى. كونەتوز عيماراتتىڭ تابالدىرىعىن اتتاپ, دەرتىنە داۋا ىزدەپ بارعان سىرقات سۋىق ءتيىپ اۋىرىپ قالماسىنا كىم كەپىل؟! اۋدانداعى بىرنەشە ەلدى مەكەندەگى ەمدەۋ مەكەمەلەرى جەرگىلىكتى اكىمدىك, سەلولىق كلۋب, باستاۋىش مەكتەپ ءتارىزدى ۇجىمداردىڭ ونسىز دا تار عيماراتتارىنا باس ساۋعالاۋعا ءماجبۇر. اۋدانداعى مەديتسينالىق ەمدەۋ عيماراتتارىنىڭ ەڭ سوڭعىسى وسىدان قىرىق جىل بۇرىن سالىنعان. اۆتوكولىكتەردىڭ دە جاعدايى ءماز ەمەس. تۇگەل دەرلىك توزىپ بىتكەن. وسى جىلى عانا ەكى كولىك بەرىلىپتى. قازىرگى كۇنى اۋدانعا ونعا جۋىق جەدەل جاردەم كولىگى قاجەت بولىپ وتىر. قارعا ادىم جەر مۇڭ بولعاندىقتان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى موينى قاشىق اۋىلدارعا بارىپ, سىرقاتتارعا دەر كەزىندە كومەك كورسەتە المايدى.
بۇل ماسەلە بۇرىن دا سان مارتە كوتەرىلگەن. ايتسە دە, ءتيىستى قورىتىندى شىققان جوق. جەدەل جاردەم كولىكتەرى جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى دا ماردىمسىز. كونەتوز كولىك جۇرگىزىپ, ابدەن قاجىعان جۇرگىزۋشىلەر تەحنيكانى جوندەۋ ستانساسىنا اقى تولەۋ مۇمكىن بولماعاندىقتان اپارا المايدى. شامالارى كەلگەنشە وزدەرى جوندەيدى. ال كولىكتەرى ابدەن ىستەن شىقسا, ەڭبەكاقىسىز قاراپ وتىرۋعا ءماجبۇر.
كەيىنگى ۋاقىتتا قوسشى قالاسى تۇرعىندارىنىڭ سانى وسە ءتۇستى. ايتسە دە, قالادا نەبارى ءۇش جەدەل جاردەم بريگاداسى بار. سەبەپ – كەيبىر تۇرعىنداردىڭ بۇل قالادا تىركەۋسىز تۇرىپ جاتقاندىقتارىندا. ەمحانادا 35 مىڭ ادام تىركەلگەن, ال شىن مانىندە, تۇرعىن سانى 100 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. بەلگىلەنگەن تارتىپكە سايكەس 10 مىڭ ادامعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەتىن ءبىر جەدەل جاردەم بريگاداسى بولۋعا ءتيىستى. ايتسە دە, تۇرعىنداردىڭ شىنايى ەسەبى بەلگىسىز بولعاندىقتان, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر. تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كەيدە ەكى كولىكتىڭ ءبىر مەزگىلدە استانانىڭ اۋرۋحانالارىنا ناۋقاستار تاسيتىن ءساتى بولادى ەكەن. مۇندايدا تۇتاس قالاعا جالعىز عانا جەدەل جاردەم قىزمەت ەتەدى. وسى ارادا جەدەل جاردەم ۋاقىتىندا جەتپەسە, وكپە-رەنىشتىڭ تۋىندايتىنى دا بار. ونىڭ نەگىزگى سەبەبى – وسى. قالامەن قوسا ىرگەدەگى قىزىلسۋات اۋىلىنا دا قىزمەت كورسەتۋ كەرەك. وسىلايشا, جۇمىس كۇردەلەنە بەرەدى.
اۋىلداعى مەديتسينالىق احۋال بىرتىندەپ جاقسارا ما دەگەن ءۇمىت تە بار. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ قوياندى اۋىلىندا, اتباسار اۋدانىنىڭ نوۆوسەلسكوە ەلدى مەكەنىندە جانە سوچينسكوە اۋىلىندا مەديتسينالىق پۋنكتتەر سالىنباق. ءبىرجان سال اۋدانىندا ەمحانامەن بىرىكتىرىلگەن اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. «اۋىلدىق جەرلەردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە وڭىردە 38 العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. ازىرگە 9 جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما جاسالىپ جاتىر. مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتاردى جاڭارتۋ ماقساتىندا 109 بىرلىك قۇرىلعى ساتىلىپ الىنباق. ونىڭ ىشىندە 5 كومپيۋتەرلىك توموگرافيا اپپاراتى, ەكى انگيوگرافيالىق قۇرىلعىلار بار. توزعان تەحنيكا پاركىن جاڭارتۋ ءۇشىن 32 اۆتوكولىك ساتىپ سالۋ كوزدەلىپ وتىر.
ازىرگە اۋىل حالقى مەديتسينالىق كومەككە ءزارۋ. ويعا العان جوسپار وڭىنان وڭعارىلسا يگى.
اقمولا وبلىسى
