ۇيلەنۋ, قىز ۇزاتۋ جانە مەرەيتويلىق جيىنعا شاقىرىلاتىن قوناقتار سانى 200-250 ادامنان اسپايدى. ءارى رەتسىز شىعىن, بەي-بەرەكەت باسەكەلەستىككە ۇلاسقان بىرقاتار ءجون-جورالعى الىنىپ تاستالدى. ونىڭ ورنىنا مەملەكەتكە پايدالى ءىس ويلاپ تابىلدى.
حابار ارناسىنىڭ جازۋىنشا, تاشكەنت تۇرعىنى حابيبوللا راحماتۋللاەۆ قىز ۇزاتىپ, الىستاعى اعايىنمەن قۇدا بولىپ جاتىر. ءۇي يەسى تاڭسارىدەن قازان كوتەرىپ, پالاۋ پىسىرگەن. كۇيەۋ جىگىتتىڭ اكەسى نە باۋىرلارىمەن تانىستىق تۇسكە دەيىن ءوربىپ ۇلگەردى. ەندىگى كەزەك - قىزدى شىعارىپ سالۋ ءراسىمى. مۇنىڭ ءبارى كۇندىزگى 3-كە دەيىن ۇلاساتىن ءۇردىس. ودان كەشىگۋگە, كول-كوسىر داستارحان جايۋعا بولمايدى. ارنايى ەرەجە بويىنشا ۇيلەنۋ تويى تەك ءبىر كۇندە وتكىزىلۋى شارت.
- بىزدە ۇيلەنۋ نەمەسە قىز ۇزاتۋ تويى تاڭسارىدە باستالادى. ەكى جاقتىڭ اتا-اناسى, اعا-باۋىرلارى جينالىپ, تاڭعى پالاۋدان ءدام تاتامىز. سول داستارحاندا ۇلكەندەر باتا بەرىپ, يگى تىلەكتەر تىلەيدى. مۇنداي سالت ەكى جاقتا دا بار. ءبىز پالاۋ بەرسەك, ەرتەڭ كۇيەۋجىگىت جاققا كەزەك كەلەدى. باستىسى كەرەگىن جاسايمىز. ارتىق شىعىنعا ءوزىمىز دە بارمايمىز, - دەيدى حابيبوللا راحماتۋللاەۆ.
كورشىمىز مۇنداي بىركەلكى تارتىپكە 2019 جىلى بۇكىلالەمدىك پاندەميا كەزىندە قول جەتكىزدى. مەملەكەت توي نەمەسە اس بەرۋ كەزىندە رەتسىز شىعىنعا قازىر دە جول بەرمەيدى. ماسەلەن, بۇعان دەيىن شاڭىراق كوتەرگەن جاس جۇبايلاردىڭ ۇيىنە اتا-انا جانە اعا-جەڭگەيلەرى كويلەك-كونشىك, ءدامدى تاعام الىپ, ارتىنىپ-تارتىنىپ باراتىن ءۇردىس بولعان. بۇل جايت قوعامدا وتباسى ينستيتۋتىن بۇزىپ, بەي-بەرەكەت باسەكەلەستىك تۋدىرعان ەدى. كورشى ەل بيلىگى ونىڭ ورنىنا ەل ىشىندە ساياحاتتاۋ ءتارتىبىن ەنگىزدى. توي رەفورماسى ىشكى ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا دا پايداسىن تيگىزدى.
- وسى ىسىراپشىلدىق دەگەننەن شىعادى عوي, مىسالى, بۇلاردا ء«شالارا» دەگەن ءداستۇر بار ەدى. قىز كۇيەۋگە شىققاننان كەيىن 3 كۇن وتكەن سوڭ اعايىن-تۋىستارى, ابىسىندارىن الىپ, ءبىر اۆتوبۋس بوپ كەلەتىن ەدى. ول ارتىق نارسە دەپ الىپ تاستادى. سوسىن كەلىن العاش كەلىن بوپ تۇسكەندە 3 كۇن ايتتا, قىزدىڭ اناسى 60 ءتاتتى تاعام الىپ كەلەدى. سول باسەكەگە ۇلاسىپ كەتكەن سوڭ مەملەكەت ارالاسىپ, جوق قىلىپ جاتىر. سونىڭ ورنىنا جاس كەلىندەر سامارقان, بۇحارانى اۆتوبۋس-اۆتوبۋس بولىپ ارالايدى, - دەپ ءتۇسىندىردى وزبەك ەتنوگرافياسىن زەرتتەۋشى جۋرناليست گۇلنار بايجانوۆا.
جالپى وزبەكستاندا كەز كەلگەن وتباسىلىق باسقوسۋ جەرگىلىكتى ءماحاللا كوميتەتىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن وتەدى. اۋدان, اۋىل, اۋماقتىڭ اقساقالدار القاسى سول جەردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنەن حاباردار بولىپ وتىرادى.
- ءماحاللادا كەرى پىكىر قالىپتاسپاۋ كەرەك. وسىنى جاقسى ۇستانعان وزبەك اعايىندار. كورشىنىڭ بارىمەن جاقسى قارىم-قاتىناستا! ويتكەنى ۇيىنە كەلەتىن قۇدالار كورشىلەردەن سۇرايدى عوي. سوسىن جامان اتتى بولماس ءۇشىن جاقسى تۇرادى. مۇنىڭ ءبارى بالالارىنىڭ تاعدىرى ءۇشىن دەپ ويلايمىن. سونى كورىپ وسكەن بالالار دا ءتارتىپتى بولادى, - دەدى گۇلنار بايجانوۆا.
دەگەنمەن جاعدايى جەتىپ, قالتاسى كوتەرىپ تۇرعانداردىڭ ءسان-سالتاناتىنا مەملەكەت ەش كەدەرگى جاساپ جاتقان جوق. تەك ورتا دەڭگەيدە ءومىر سۇرەتىن جانداردىڭ قارىزدانىپ, ەسەپسىز شىعىنعا ۇشىراماۋىن قاداعالايدى.
دەمەك «توي دەسە قۋ باس دومالايتىن» جاعداي وزبەكستاندا جوق. ءداستۇر-سالت بەلگىلەگەن ءتارتىپ, ارنايى رەتتىلىكپەن ورىندالىپ جاتىر. ال شەتەلدەن قادىرلى قوناق, مارتەبەلى مەيمان كەلگەندەگى جاعداي مۇلدەم باسقاشا. مۇندايدا وزبەك اعايىن جولىنان جاڭىلعان ەمەس. كەڭ داستارحان جايىپ, قۇراق ۇشىپ كۇتەدى. قوناققا قۇرمەت قىلىپ, وڭ قاباعىن بەرەدى.
