سالتاناتتى ءىس-شارا ۋنيۆەرسيتەت الدىنداعى م.اۋەزوۆ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويۋمەن باستالدى. سپيكەرلەردىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوز بەن باياندامالار راسىمىندە العاشقى ءسوزدى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى س.نۇربەك الدى. مينيستر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.
«قۇرمەتتى قاۋىم, سىزدەردى م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرىلعانىنا 80 جىل تولۋىمەن قۇتتىقتايمىن! وسى كەزەڭدە اۋەزوۆ ۋنيۆەرسيتەتى تاريحى تەرەڭ, دامۋى مول ىرگەلى وقۋ ورداسىنىڭ بىرىنە اينالدى. وقۋ ورنىنىڭ ۇجىمى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ ىسىنە, عىلىمدى دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق جانە ۇلتتىق رەيتينگتەگى جوعارى كورسەتكىشتەرى سونىڭ ايقىن دالەلى. بۇگىندە وقۋ ورنى تىڭ جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ, ايماقتىڭ قوعامدىق-ساياسي, الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق دامۋىنا اتسالىسۋدا. ستۋدەنتتەر قاۋىمى ۆولونتەرلىك جانە جاستار ۇيىمدارىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىسىپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە كورسەتۋدە. ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرى ەلىمىزدى وركەندەتۋ جولىندا ايانباي تەر توگىپ ءجۇر. مۇنىڭ ءبارى وقىتۋشىلار مەن قىزمەتكەرلەردىڭ ەسەلى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى», دەلىنگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۇتتىقتاۋىندا.
وسىدان كەيىن مينيستر 2023 جىلدىڭ 15 قاراشاسىندا ۇكىمەت قاۋلىسىمەن وقۋ ورنىنا «زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى» دەگەن مارتەبە بەرىلدى دەگەن قۋانىشتى حاباردى جەتكىزدى. سونداي-اق ءبىلىم ورداسىن دامىتۋدىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى قابىلدانعانىن باياندادى. سالا باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, زەرتتەۋ مارتەبەسى ۋنيۆەرسيتەتكە عىلىم ارقىلى ەلدىڭ يندۋستريالدى-يننوۆاتسيالىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, جوعارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال دامىتۋ باعدارلاماسى عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋعا, زياتكەرلىك مەنشىك جۇيەسىن باسقارۋدىڭ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋگە, تسيفرلىق ەكوجۇيەسى بار سمارت مودەلىنە كوشۋگە, ستۋدەنتتەردىڭ تسيفرلىق نەگىزدە ءبىلىم الۋىنا جول اشادى. سونىمەن بىرگە 5 جىلدىق باعدارلاما اياسىندا جاڭا زەرتحانالار پايدا بولادى, قوسىمشا قارجىلاندىرۋ ارتادى, بىلىكتى كادرلار جۇمىسقا تارتىلادى, زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى بولعان سوڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ كوەففيتسيەنتى جوعارىلايدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ زەرتتەۋشى, يندۋستريالدى-يننوۆاتسيالىق الەۋەتى وتە زور ەكەنىن, ول ءۇشىن زەرتحانالار مەن ينفراقۇرىلىم بارىن اتاپ ءوتتى.
«80 جىل ىشىندە ۋنيۆەرسيتەت بىرنەشە كەزەڭدى باستان وتكەردى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا كسرو-نىڭ باتىس ايماعىنداعى ۇلكەن حيميالىق ينستيتۋتتار وڭتۇستىككە كوشىرىلدى. سونىڭ نەگىزىندە ىرگەسى قالانعان ۋنيۆەرسيتەت بۇل. پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن 15 وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورىندارى قالىپتاستى. سونىڭ شەڭبەرىندە ءىرى زەرتتەۋ ورتالىقتارى اشىلادى. سونىڭ ءبىرى – م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى. سوندىقتان ەندى قوسىمشا قارجىلار بولىنەدى. ول عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىقتارىن جاڭارتىپ, جابدىقتاۋعا جۇمسالادى. بۇدان بولەك مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن شەتەلدىك ىرگەلى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارى اشىلىپ جاتىر. بيىل 4 ۋنيۆەرسيتەت فيليالى جۇمىسىن باستادى. وتكەن جىلى دا 4 فيليال بوي كوتەرگەن بولاتىن. جاقىندا عانا سەۋل عىلىم جانە تەحنولوگيا ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرىگىپ, قورقىت اتا ۋنيۆەرسيتەتىندە جاساندى ينتەللەكت مەكتەبى قالىپتاستى. شىمكەنت ءىرى قالا بولعان سوڭ مەگاپوليسكە لايىقتى مىقتى ۋنيۆەرسيتەت فيليالىن ىزدەپ جاتىرمىز. ول كەلەسى جىلى بەلگىلى بولادى. ال م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ – ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. ستۋدەنتتەر مەن ۇستازداردى قوسقاندا ادام سانى 30 مىڭعا جۋىقتايدى. ەلىمىزدە قازىر دەموگرافيالىق ءدۇمپۋ بولىپ جاتىر. سوڭعى ءۇش جىلدا 1,5 ملن جۋىق بالا دۇنيەگە كەلدى. بۇگىندە ستۋدەنتتەر سانى ەلىمىزدە 600 مىڭنان اسسا, 2030 جىلى 1 ملن ۇستىنە شىعادى. ەڭ ۇلكەن اۋىرتپاشىلىق, ارينە, وڭتۇستىك وڭىرلەرىنە تۇسەدى. سول سەبەپتى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتىپ, قوسىمشا وقۋ كورپۋستارى ىسكە قوسىلدى. سونداي-اق پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن وقىتۋشىلار الەۋەتىن كوتەرەمىز. جاڭادان اشىلعان زەرتحانالارعا «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن وقىعان تۇلەكتەردى تارتامىز. ۋنيۆەرسيتەت جانىنان كەمىندە 5-7 جاڭا زەرتحانا اشىلادى», دەدى س.نۇربەك.
شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى ع.سىزدىقبەكوۆ سۇراپىل سوعىس جىلدارىندا اشىلعان ۋنيۆەرسيتەت ەكى فاكۋلتەت پەن ەكى كافەدرادان باستالىپ, بۇگىندە ىرگەلى وقۋ ورداسىنا اينالعانىن ايتا كەلە, ۇجىمدى 80 جىلدىق مەرەيتويلارىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتادى. ءوز كەزەگىندە اكىم ەلىمىزدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ءا.سمايىلوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.
مىنبەرگە كوتەرىلگەن م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ رەكتورى د.قوجامجاروۆا وقۋ ورنىنىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنگى جەتىستىكتەرى جونىندە ايتىپ ءوتتى. ماسەلەن, ۋنيۆەرسيتەت قۇرىلعان العاشقى جىلى مۇندا 150 ستۋدەنت وقىعان. قازىرگى تاڭدا 30 مىڭعا جۋىق ستۋدەنتتى قامتىعان, 3 جوعارى ءبىلىم جۇيەسىن توپتاستىرعان كوپسالالى ۋنيۆەرسيتەت اتاندى. جاڭا زەرتتەۋ مارتەبەسى عىلىم مەن ءوندىرىستى, ەكونوميكانى ءبىر-بىرىمەن ۇشتاستىرۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. ۋنۆەرسيتەتتىڭ ەلىمىزدىڭ عىلىمىنا قوسقان ۇلەسى قارجىلاي ەسەپتەگەندە 5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە كوممەرتسيالىق باعىتتاعى, جاس عالىمداردىڭ, حالىقارالىق ماندەگى جوبالاردىڭ جالپى سانى 300-دەن اسادى. سونىمەن بىرگە مەگاپوليستىڭ دامۋى, سۋ, جەراستى سۋلارى, كۇن ەنەرگياسى تاقىرىبىندا ءبىراز زەرتتەۋلەردى قوسۋعا بولادى. رەكتوردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا مارتەبە ەندى ەلىمىدىڭ عىلىم سالاسىنا جاس عالىمداردى, بىلىكتى مامانداردى لەك-لەگىمەن شىعارۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك سىيلايدى. اسىرەسە جاساندى ينتەللەكت عىلىمىن مەڭگەرگەن ماماندار شوعىرى قالىپتاسادى. سونداي-اق وقۋ ورنى شەتەلدى قوسقاندا 38 ۋنيۆەرسيتەتپەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان. بۇگىنگى تاڭدا اۋەزوۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە 1,5 مىڭ وقىتۋشى قۇرامى بولسا, ونىڭ 300-دەن استامى عىلىم كانديداتتارى.
ال پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ا.قاپباروۆا م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندەگى ەڭ ىرگەلى وقۋ ورنى بولعاندىقتان, وعان قوسىمشا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەت مارتەبەسىن بەرەتىن ۋاقىت كەلدى دەگەن ويىن بىلدىرە كەتتى. ويتكەنى ۋيۆەرسيتەتتىڭ تاريحى تەرەڭ, ەكىنشىدەن, عىلىم سالاسىنا قوسقان ۇلەسى مول, ۇشىنشىدەن, الداعى ۋاقىتتا عىلىمدى ورگە سۇيرەيتىن الەۋەتى دە جەتەدى. سوندىقتان بۇل شەشىم بويىنشا سەناتورلار عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ ۇستانىمىن, پىكىرىن بىلۋگە دايىن وتىر. سەنات دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا, عىلىمدى دامىتپاي ەلىمىز زياتكەر ۇلت اتانا المايدى. الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق, وندىرىستىك سالانى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ونىڭ عىلىمي نەگىزدەمەسى بولۋعا ءتيىس. ءتىپتى كەز كەلگەن رەفورمادا عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلمەي جاڭعىرتۋ العا باسپايدى. سول ءۇشىن سالالار ەڭ اۋەلى عىلىمي تۇرعىدا زەردەلەنۋى كەرەك. سەناتوردىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇگىنگى تاڭدا جاڭادان عىلىم تۋرالى زاڭ جوباسى دايىندالۋ ۇستىندە.
سالتاناتتى باسقوسۋداعى قۇتتىقتاۋلار لەگىنەن سوڭ وزبەكستان, قىرعىزستان, رەسەي, ازەربايجان, بەلارۋس ەلدەرىنىڭ ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەت رەكتورلارى مەن وكىلدەرى عىلىم سالاسىن دامىتۋ مەن ارىپتەستىكتى كۇشەيتۋ باعىتىنداعى زەرتتەۋ تۇجىرىمدامالارىن, ويلارىن ورتاعا سالدى. جيىن سوڭىندا سوناۋ نيدەرلاندتان كەلگەن ۇلى جازۋشىنىڭ نەمەرەسى زيرا اۋەزوۆا ءوز قۇتتىقتاۋىن جەتكىزىپ, انالىق اق تىلەگىن ارنادى. ال ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان مەرەكەلىك جيىن «تۇركىستان» سارايىندا وقۋ ورنىنىڭ جاس ونەرپازدارى ۇيىمداستىرعان كونتسەرتتىك ءىس-شاراعا ۇلاستى.
شىمكەنت
