قازىرگى تاڭدا ءبىرىنشى ءىس بويىنشا تەرگەۋ ءجۇرىپ جاتسا, ەكىنشى ىستە جازىقتىلار جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. سونىمەن بىرگە بىلتىر قۇزىرلى ورگان 3 قارجى پيراميداسىنىڭ جولىن كەسكەن. بۇل تۋرالى شىمكەنت قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسقارما باسشىسى كاميلحان يسمايلوۆ بريفينگتە ايتىپ بەردى.
ماماننىڭ پىكىرىنشە, جۇرتشىلىقتىڭ قارجى پيراميداسىنىڭ قاقپانىنا ءتۇسۋىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى – بۇل سالا جونىندە ساۋاتىنىڭ بولماۋى. جۇرت بار جيعان-تەرگەنىن پيراميدالىق ۇيىمدارعا سالىپ, پايداعا بەلشەسىنەن باتىپ قالامىز دەگەن دامەمەن الدانادى. الايدا قۇزىرەتتى ورگان وكىلى دەپوزيتكە اقشا سالۋ تەك ليتسەنزياسى بار ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ءۇشىن عانا رۇقسات ەكەنىن ايتادى. ال قارجىلىق پيراميدا قۇرۋشىلاردا ليتسەنزيا دەگەن اتىمەن بولمايدى.
«الاياقتار ۋاتساپ جەلىسىنەن توپ اشىپ, «6 مىڭ تەڭگە سالىڭىز دا, سوڭىڭىزدان 6 ادامدى كىرگىزىڭىز, ولاردىڭ ارقايسىسىنان 2 مىڭ تەڭگەدەن پايدا كورەسىز» دەگەن سياقتى جارنامامەن ادامدى قىزىقتىرادى. وڭاي ولجا تاپقىسى كەلگەندەر ادەمى سوزدەرگە بىردەن ەلىتىپ قالادى. قازىر ەلىمىزدە قارجى پيراميداسىمەن جۇرتتى سازعا وتىرعىزعاندارعا زاڭ كۇشەيىپ كەلەدى. ماسەلەن, وسى ىسپەن قۇرىقتالعانداردىڭ مۇلكى تاركىلەنەدى, 10 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن. ءتىپتى قارجى پيراميداسىن جارنامالاعاندار دا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. بيىل ەكونوميكالىق قىلمىس جاساعان ءبىر ازامات 6 جىل 8 ايعا سوتتالدى. ول دا سالىمشىلاردان اقشا جيناپ قارجى پيراميداسىن قۇرعان. جالپى, قارجى پيراميداسىنىڭ نەگىزگى بەلگىلەرى بار. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ باستىسى – الدىن الا دەپوزيت رەتىندە سالىمشىلاردان اقشا جيناۋ. ال مۇنداي قىزمەتتى اتقارۋ تەك مەملەكەتتىك ليتسەنزياسى بار ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر عانا جۇزەگە اسىرادى», دەدى ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسقارما باسشىسى.
وسى تۇستا مىناداي ءبىر ساۋال تۋىندادى. بۇگىنگى تاڭدا نە كوپ, جەلىلىك ماركەتينگ كوپ. ولار دا سوڭىڭنان ادام كىرگىزەسىڭ, اقشا سالىپ زاتىمىزدى الاسىڭ دەپ شارت قويادى. سوندا بۇل دا قارجى پيراميداسىنىڭ ءبىر ءتۇرى مە؟ بۇعان قاتىستى مامان جەلىلىك ماركەتينگ قارجى پيراميداسى ما, جوق پا دەگەندى دەپارتامەنتتىڭ ىشىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان انىقتايتىنىن ايتتى. باستى تالاپ شاعىمنىڭ بولۋى ەكەن. ياعني جەلىلىك ماركەتينگتەن زارداپ ازامات بولسا, ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنە ارىز تۇسىرە الادى.
بۇگىنگە دەيىن مەگاپوليستە ەكونوميكالىق قىلمىس بويىنشا 96 ءىس دەپارتامەنتتە تىركەلگەن بولاتىن. ونىڭ باسىم بولىگى سوتقا جولداندى دا. سونىمەن بىرگە قارجى پيراميداسىن قۇردى دەگەن ايىپپەن 5 ءىس تەرگەۋدە جاتىر. ودان بولەك, دەپارتامەنت قارجىلىق الاياقتىقپەن اشىلعان مىڭداعان سايتتى بۇعاتتاعان. ەكونوميكالىق قىلمىسقا قارسى كۇرەس قالادا توقتاۋسىز ءجۇرىپ جاتىر. ادامداردىڭ الاياقتار قارماعىنا ءىلىنىپ قالۋى قارجىلىق ساۋاتسىزدىققا كەلىپ تىرەلەدى. دەگەنمەن حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋ بويىنشا مەگاپوليستە ىلكىمدى قادامدار بارشىلىق ەكەن.
بۇل جونىندە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ورتالىقتا وتكەن بريفينگتە قارجى نارىعىن زەرتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ شىمكەنتتەگى وڭىرلىك وكىلدەر باسقارماسىنىڭ باسشىسى ابىلعازى قالنازاروۆ بايان ەتتى. مامان مالىمدەگەندەي, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس «Amanat» پارتياسىنىڭ «قارىزسىز قوعام» جوباسى مەگاپوليستە ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ءتۇرلى قارجىلىق قيىندىقتارعا تاپ كەلگەن ازاماتتار پارتيا وكىلدىگىنە كەلىپ كەرەكتى كەڭەس الا الادى. سونداي-اق ايلىقتان-ايلىققا دەيىن پايىزى جوعارى نەسيەلەر بەرەتىن قارجىلىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتىنە شەكتەۋ قوياتىن زاڭ ەرەجەسى قاراستىرىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى باسقارما باسشىسى.
بۇگىنگى تاڭدا قوعامدا وزەكتى بولىپ وتىرعان پروبلەمانىڭ ءبىرى – ازاماتتاردىڭ نەسيەلىك قارىزعا باتۋى. مەملەكەت ءوز تاراپىنان «كورپەگە قاراپ كوسىلۋگە» شاقىرىپ, ءتيىستى شارالار قابىلداپ-اق جاتىر. ماسەلەن, سونىڭ ءبىرى رەتىندە قارجىلىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ بويىنشا 2020-2024 جىلدارعا ارنالعان ۇكىمەت قابىلداعان تۇجىرىمدامانى ايتۋعا بولادى. تۇجىرىمداما تسيفرلىق كوممۋنيكاتسيالىق قۇرالدار ارقىلى حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتىن اشۋدىڭ ءىس-جوسپارى قامتىلعان. اسىرەسە مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرگە قارجىنى دۇرىس باسقارۋعا ۇيرەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە باسىمدىق بەرىلگەن. ءوز كەزەگىندە مامان الداعى ۋاقىتتا جۇمىس ىستەمەيتىن جاستارعا ونلاين تۇردە قازىرگىدەي بانكتەن وپ-وڭاي نەسيە الا سالۋ مۇمكىن بولمايتىنىن ايتادى.
شىمكەنت