فوتو: darhanqydyrali
ەلدەگى ارحيۆ قويمالارىنىڭ تولۋ كورسەتكىشى 90%-دان اسادى. كەيبىر وڭىرلەردە 100% تولىپ قالۋىنا بايلانىستى قۇجاتتاردى ساقتاۋعا قابىلدامايدى.
«2022 جىلى قاڭتار ايىندا الماتى, تالدىقورعان, قىزىلوردا, تاراز قالالارىنىڭ ۆەدومستۆولىق ارحيۆتەرى وتقا وراندى. ءتۇرلى اپاتتار مەن توتەنشە وقيعالار بولعان جاعدايدا قۇجاتتاردى ەۆاكۋاتسيالايتىن ارنايى ورىندار مۇلدە جوق. ارحيۆ سالاسىنداعى احۋالدى سارالاي كەلە تومەندەگىدەي ساۋالدار تۋىندايدى. ارحيۆتەردى ءتيىستى عيماراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا قانداي جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر؟ توتەنشە جاعدايلاردا ارحيۆتەردى ەۆاكۋاتسيالايتىن ورىندار مەن ناقتى پىسىقتالعان جوسپار بار ما؟ وڭىرلەردە, ونىڭ ىشىندە جاڭادان قۇرىلعان وبلىستاردا ارحيۆ سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ترانسفەرتتەر ءبولۋ كوزدەلگەن بە؟», دەدى د.قىدىرالى.
سەناتور 229 مەملەكەتتىك ارنايى مۇراعاتتا جۇمىس ىستەيتىن مامانداردىڭ جالاقىسى ماردىمسىز بولعاندىقتان دا كادر تۇراقتامايتىنىن ايتتى.
«وركەنيەتتى ەلدەردىڭ مۇراعات ىسىنە قانشالىقتى ءمان بەرىپ وتىرعانى بەلگىلى. ماسەلەن, رەسەي, تۇركيا, وزبەكستان سياقتى ىرگەلەس ەلدەردە ارحيۆ ءىسى تىكەلەي پرەزيدەنتكە نەمەسە پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنە قارايدى. ەلىمىزدە قۇزىرەتتى ورگاننىڭ وكىلەتتىگىنىڭ جەتپەۋىنەن ءتۇرلى بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەر تۋىنداپ وتىر.
ارحيۆتەردەگى قۇجاتتاردى ساقتاۋ ماسەلەسى دە سىن كوتەرمەيدى. ولاردىڭ باسىم بولىگىندە تالاپتارعا ساي كەلەتىن ءتيىستى قور ساقتاۋ قويمالارى, ءتىپتى قاراپايىم قۇرال-جابدىقتار جوق. سونىڭ سالدارىنان قۇندى قۇجاتتار قولدانۋعا جاراماي قالادى. ارنايى ماماندار تاپشى بولعاندىقتان, رەستاۆراتسيالىق جۇمىستار دا جۇرگىزىلمەيدى. وڭىرلەردە اۋىسىم 50% قۇرايدى. ورتالىق مەملەكەتتىك ارحيۆتەردىڭ شتات سانى مەن بەكىتىلگەن ەڭبەك نورماسى جوق. ءاربىر ارحيۆ «تسيفرلاندىرۋدى» جۇيەسىز, قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىنە بايلانىستى ءارتۇرلى جۇرگىزەدى. ۇلتتىق باعدارلامار ارقىلى ەلگە اكەلىنگەن كوپتەگەن قۇجاتتار ءالى جەكە قولداردا ءجۇر. ولاردى ۇلتتىق ارحيۆكە وتكىزۋ مىندەتتەلمەگەن. سونىمەن بىرگە «ارحيۆ – 2025» باعدارلاماسىن قايتا قاراۋ قاجەتتىگى دە تۋىنداپ وتىر» دەدى د.قىدىرالى.
سەناتور ۇلتتىق ارحيۆ سالاسىندا قالىپتاسقان احۋالدى سارالاي كەلە بىرقاتار ماسەلەنى كوتەردى. ۇكىمەت باسشىسىنان ارحيۆتەردى ءتيىستى عيماراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا قانداي جۇمىستار اتقارىلعانىن; توتەنشە جاعدايلاردا ارحيۆتەردى ەۆاكۋاتسيالايتىن ورىندار مەن ناقتى پىسىقتالعان جوسپار بار-جوعىن; وڭىرلەردە, ونىڭ ىشىندە جاڭادان قۇرىلعان وبلىستاردا ارحيۆ سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ترانسفەرتتەر ءبولۋ كوزدەلگەنگەن بە؟ دەگەن ساۋال قويدى.
ء«ارحيۆىن ساقتاماعان ەل – تاريحى تونالعان ۇلتقا, جادى جوعالعان جۇرتقا اينالادى. بۇل رەتتە ءتيىستى عيماراتتاردىڭ ەسكىرگەنى, قۇزىرلى ورىننىڭ وكىلەتتىگىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, قارجىلاندىرۋ مەن شتاتتىڭ ازدىعى, جالاقىنىڭ تومەندىگى سياقتى سەبەپتەرگە بايلانىستى ارحيۆتەرگە مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتۋ قاجەتتىلىگى ايقىن سەزىلەتىنىن» ايتقان سەنات دەپۋتاتى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى جانە ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ 27-بابىنا سايكەس, ءوزى كوتەرگەن ماسەلەلەر بويىنشا تولىق جازباشا جاۋاپ جولداۋىن سۇرادى.