سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ءىس-شارا «ادىلەتتى قازاقستان جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتار» تاقىرىبىنا ارنالدى. كەزدەسۋگە قاتىسقان زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن ساراپشىلار ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىنداعى ءرولىن كەڭىنەن تالقىلادى.
ماۋلەن اشىمباەۆ قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن مادەني مۇرانى جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ باعىتىندا دا اۋقىمدى رەفورمالار ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ تۇركىستان تورىندە وتكەن وتىرىسىندا جۇيەلى يدەولوگيالىق جۇمىستىڭ نەگىزگى باعىتتارىن بەلگىلەپ بەردى. بۇل باعىتتا تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ, مادەني مۇرانى ناسيحاتتاۋ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى تاربيەلەۋ ماسەلەسىنە باسا ءمان بەرىلدى», دەدى م.اشىمباەۆ.
الەمدەگى گەوساياسي جاعدايدىڭ كۇن سايىن كۇردەلەنىپ بارا جاتقانىن اتاپ وتكەن م.اشىمباەۆ وسى كەزدە ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ, تاريحي تامىرىمىزدان اجىراماۋ, جالپى ايتقاندا, قازاقى قالىپتان اينىماۋ وزەكتى ماسەلەگە اينالىپ وتىرعانىن ەسكە سالدى. ۇلتتىق قۇندىلىقتار, ەڭ الدىمەن, تىلىمىزگە, تاريحىمىزعا, مادەنيەتىمىزگە, داستۇرىمىزگە جانە اتا دىنىمىزگە تابان تىرەيتىنىنە نازار اۋدارعان سەنات توراعاسى: «تاريحي سانانى قالىپتاستىرۋ – ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. سونىڭ اياسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن سەنات اشارشىلىق تاقىرىبى بويىنشا ءبىراز ارحيۆ قۇجاتتارىن جاريالادى. بۇگىنگە دەيىن جەتى توم جيناق ازىرلەندى. بۇل جۇمىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسادى», دەدى. پالاتا سپيكەرى وتىرىس بارىسىندا ايتىلعان ۇسىنىستار سەنات جۇمىسىندا ەسكەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ماۋلەن اشىمباەۆ ۇلتتىق قۇندىلىقتار ماسەلەسىندە عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ءداستۇرىمىز بەن ءدىندى ءبىر-بىرىنە قارسى قويۋعا بولمايتىنىن دا ايتتى.
«حالقىمىز ەجەلدەن ءدىن مەن ءداستۇردى ساباقتاستىرا بىلگەن. كوشپەندى وركەنيەتكە ءتان وي ەركىندىگى, اشىقتىق, تولەرانتتىلىق ءارتۇرلى راديكالدى كوزقاراسقا بوي ۇرماۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءبىز ءدىن ماسەلەسىندە اتا-بابامىز قالىپتاستىرىپ كەتكەن جانە ۋاقىتتىڭ سىنىنان وتكەن وسى رۋحاني جولىمىزدان جاڭىلماۋىمىز كەرەك. ۇلتىمىزدىڭ ۇلىلارى اباي دا, شاكارىم دە, الاش قايراتكەرلەرى دە وسىعان ۇندەگەن», دەدى م.اشىمباەۆ.
«قاي كەزدە دە, اسىرەسە جاھاندىق احۋال شيەلەنىسكەن بۇگىنگىدەي كەزەڭدە ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز – ءبىزدىڭ باعدار ۇستايتىن تەمىرقازىعىمىز بولۋى كەرەك. سوندىقتان بۇل رەتتە بارىمىزگە ماڭىزدى مىندەت جۇكتەلەدى. ول – ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى بارىنشا قورعاۋ جانە دارىپتەۋ. اسىرەسە زاماناۋي تاسىلدەر نەگىزىندە ولاردى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋ ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىز», دەدى سەنات سپيكەرى.
وتىرىس بارىسىندا قاتىسۋشىلار قوزعالعان ماسەلەگە قاتىستى ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ, الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى ەكەندەرىن جەتكىزدى. سونداي-اق ءىس-شارادا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى وقىتۋ باعدارلامالارى, تسيفرلىق كوممۋنيكاتسيانىڭ زاماناۋي فورماتتارى جانە باسقا دا باستامالار ارقىلى دارىپتەۋ جونىندە تىڭ يدەيالار ايتىلدى.
جيىندا ءسوز العان جازۋشى جابال ەرعاليەۆ ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ ۇلتتىق يدەولوگيامىزدىڭ باستى تاقىرىبىنا اينالۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتتى. «قازىر ءبىز ءۇشىن ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋدان, ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋدان اسقان ۇلتتىق مۇددە دە, مۇرات تا بولماۋعا ءتيىس», دەدى قوعام قايراتكەرى.
« ۇلى دالادا دىننەن بۇرىن, دىننەن دە مىقتى التىن دىڭگەگىمىز, التىن تامىرىمىز – حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرى, ادەت-عۇرپى بولاتىن. قازىرگى جاستارىمىزدىڭ بىلمەستىكپەن جان-جاققا ۇرىنىپ جۇرگەنى اتا-بابامىزدان قالعان سالت-ءداستۇردى بىلمەي, ۇمىت بولىپ بارا جاتقانىنان. پرەزيدەنت ايتقان ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن, جاڭا ساپاسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەڭ ءبىرىنشى عاسىردان-عاسىرعا كەلە جاتقان ۇلتتىق سانامىز بەن ۇلتتىق ادەت-عۇرپىمىزدى قالپىنا كەلتىرىپ, جاستاردىڭ بويىنا ءسىڭىرۋىمىز كەرەك», دەگەن جابال ەرعاليەۆ ورىس حالقىنىڭ ساياحاتشىسى نيكولاي پرجەۆالسكي جەتىسۋ ءوڭىرىن ارالاعاندا «بۇل حالىققا ءبىلىم بەرۋدىڭ قاجەتى جوق, ولاردىڭ سالتى مەن ءداستۇرىنىڭ ءوزى تۇنىپ تۇرعان ءبىلىم مەن عىلىم» دەپ جازبا قالدىرعانىن دا مىسالعا كەلتىردى.
« ۇلى دالانىڭ, كوك پەن جەر استىن مەكەندەگەن حالىقتىڭ زاڭدىلىقتارىن قالىپتاستىرعان ءبىلىمى دە, عىلىمى دا ۇلتىمىزدىڭ سالت-داستۇرىنە ارقاۋ بولعانىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. بىراق قازىر زامان باسقا, ادام باسقا. قۇندىلىق پەن سانا دا باسقا. رۋحاني, تۇرمىستىق جۇتاڭدىق جايلاعان بۇگىنگى زاماندا قازاق بالاسى ەشكىمدى كىنالاماسا, ەشكىمدى سوكپەسە ەكەن دەيسىڭ. تەرەڭ زەردەلەيتىن بولساق, وعان زامان دا, سول زاماننىڭ ادامى دا كىنالى ەمەس. كىنالى – ساياسات. ءبىزدىڭ ۇلى دالامىزعا كەشەگى رەسەيلىك پاتشا ارالاسقاننان كەيىن دىنىنەن, سالتىنان ايىرۋ ساياساتى جۇرگىزىلدى. سونىڭ سالدارىنان تالاي سوراقىلىققا بارۋعا ءماجبۇر بولدىق. كەڭەستىك جۇيەنىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىن ءبارىمىز جاقسى بىلەمىز. تالاي ناۋبەتتى باسىنان وتكەرگەن, ۇلت زيالىلارىنىڭ ءومىرى قيىلىپ, قان كەشۋدەن وتكەن حالقىمىز قازىر ءبىرىن-ءبىرى ەمەس, ساياساتتى ايىپتاپ, الايدا داۋ-دامايدى قوزدىرماي, سول تاريحتان قورىتىندى شىعارىپ, العا قاراۋعا ءتيىس», دەگەن جازۋشى قازىرگى ۋاقىتتا بىزگە مۇلدە جاڭا كوزقاراس, تىڭ ويبايلام مەن جاڭا سانا قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
جيىندا مەملەكەتتىك ەلتاڭبانىڭ اۆتورى, بەلگىلى ساۋلەتشى جانداربەك مالىبەكوۆ ۇلتتىق ارحيتەكتۋرانىڭ ماڭىزى جونىندە پىكىر ءبىلدىرىپ, بۇل باعىت ۇلتتىق سانانىڭ قالىپتاسۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«سانا دەگەنىمىز – تەرەڭ رۋحىمىز بەن داستۇرىمىزگە تابان تىرەيدى. بۇل باعىتتا ۇلتتىق ارحيتەكتۋرانىڭ دا ماڭىزى زور. ءبىز ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ۇلتتىق ارحيتەكتۋرا ينستيتۋتىن اشتىق. بۇل – قاجەتتى ءارى ماڭىزدى باستاما. سەبەبى قازىرگى قۇرىلىستىڭ ءبارى كەڭەستىك نورماتيۆپەن سالىنىپ جاتىر. مۇنداي كەزدە ءبىز ءوز ءداستۇرىمىزدى, سانامىزدى بەرىك قالىپتاستىرا المايمىز. ويتكەنى ۆيزۋالدى ورتا بىزگە ونداي مۇمكىندىك بەرمەيدى. سوندىقتان عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, سونىڭ نەگىزىندە ۇلتتىق ارحيتەكتۋرانى باسىمدىققا الا وتىرىپ, استانادان شاعىن اۋدان سالۋ كەرەك. بۇل – ادامنىڭ ساناسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن فاكتورلاردىڭ ءبىرى», دەدى ج.مالىبەكوۆ.
ال اقىن, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى وڭايگۇل تۇرجان جيىندا ۇلتتىق يميدج, اقپاراتتىق قورعانىس جانە اقپاراتتىق شابۋىل ماسەلەلەرىنە كەڭىنەن توقتالدى. ۇلتتىق ءيميدجدىڭ كۇردەلى ۇعىم ەكەنىن ەسكەرتىپ وتكەن ساراپشى ونىڭ بەرىكتىگى مەن جاعىمسىز سيپاتقا يە بولۋىنا اسەر ەتەتىن باعىتتاردى دا اتاپ ءوتتى. «اقپاراتتىق قورعانىس ۇلتتىق يميدجدەگى تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتسە, اقپاراتتىق شابۋىلدار ونى كەرىسىنشە جاعىمسىز سيپاتقا بۇرادى. ال قوعاممەن بايلانىس عىلىمى ەكى باعىتقا دا قىزمەت ەتەدى», دەيدى ساراپشى.
وڭايگۇل تۇرجان ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە سىرتقى ۇلتتىق يميدجگە سەلكەۋ تۇسىرمەۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. «جاڭا ۇلتتىق ارحيتەكتۋرا دەگەن ماسەلە دە سونىڭ ىشىنە كىرەدى. ارينە, بۇل قۇر ماقتانا بەرۋ دەگەن ءسوز ەمەس, بۇعان قاتىستى ءيميدجدى تەحنولوگيا كوپ. قازىرگى ەڭ ءوتىمدى ءتۇرى – جاساندى ينتەللەكتى پايدالانۋ. سەبەبى جاستار جاڭاشىلدىققا ەرەكشە نازار اۋدارادى. مەملەكەتتىك ءتىلدى ناسيحاتتاپ, ونى وزگە ۇلت وكىلدەرىنە ۇيرەتۋدىڭ مەتوديكاسىندا وسى ءتاسىلدى پايدالانۋ قازىرگى تاڭدا وتە ءتيىمدى», دەدى جيىنعا قاتىسۋشى.
اقپاراتتىق ينتەللەكتۋالدىق يممۋنيتەتتى كۇشەيتۋدى مەكتەپتەن باستاۋدى ۇسىنعان ساراپشى الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا قارسى كونتەنتكە دەر كەزىندە دەن قويۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا دا توقتالدى. «ۇلتتىق بولمىسىمىزعا, تابيعاتىمىزعا قاتىستى تەرىس اقپاراتتار پايدا بولسا, قۇزىرەتتى ورىندار كوبىنە ءۇنسىز قالادى. كەيدە تىم كەش جاۋاپ بەرىپ جاتادى. بىراق ول كەزدە اقپاراتتىق ۆيرۋس قوعام اعزاسىنا تاراپ ۇلگەرەدى. وسىلايشا, جۇرتشىلىق ەكىۇداي ويدا قالادى, سەنىمسىزدىك پايدا بولادى. حالىق ءتىپتى سەنىپ جۇرگەن داستۇرلەرگە كۇدىكپەن قاراي باستايدى. قۇندىلىقتارىمىزدى قۇرباندىققا بەرمەۋ كۇرەسىن كۇشەيتەتىن كەز كەلدى», دەدى وڭايگۇل تۇرجان. قازىرگى زاماننىڭ تىم اسىعىس ەكەنىن ەسكەرتىپ وتكەن اقىن: «بىزگە قۇيعان شايدى ءىشىپ ۇلگەرتپەيتىندەي شاپشاڭدىق كەرەك. بىراق شايىمىزدى توگىپ المايتىنداي ەپتىلىك تە قاجەت», دەدى.
«ۇلتتىق مۇددە» ديالوگ الاڭىندا ءسوز العان جازۋشى, دراماتۋرگ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى روزا مۇقانوۆا تۇلعا مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ, كوركەم ادەبيەت, ۇلتتىق كينو, تەاتر توڭىرەگىندە تۇشىمدى ويلارىمەن ءبولىستى.
«تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءوز تاريحىن, ءتىلىن, ءدىلىن, ءداستۇرىن, ادەت-عۇرپىن قۇرمەتتەيتىن ۇلت تاربيەلەۋ ءۇشىن ادەبيەتىمىزدى, مادەنيەتىمىزدى, تاريحىمىزدى تەرەڭ بىلۋگە جول اشىلدى. بىراق كەي تۇستار اقساپ قالدى. سالدارىنان دىنشىلدىك, وزگەنىڭ مادەنيەتىن, وزگە جۇرتتىڭ داستۇرىنە قىزىعۋ ۇستەمدىك الا باستادى. قازىر ءدۇيىم قاۋىم ءۇمىت ارتاتىن كەي تۇلعالارىمىزدىڭ باسقا باعىتقا, تۇسىنىككە, سىرتتىڭ يدەولوگياسىنا قىزمەت ەتىپ كەتكەنىن بايقايمىز», دەگەن جازۋشى ۇلتتىق مۇددەگە ۇلەس قوسقان اكتەر, رەجيسسەر, تاريحشىلار مەن ادەبيەتشىلەردىڭ سۇحباتىن جاستارعا تىڭداتىپ, حالىقپەن ءجيى رۋحاني بايلانىس جاساۋ قاجەتتىگىن ايتتى. «ويتكەنى ەلگە, ۇلتقا رۋح كەرەك. جاڭا سەنىم كەرەك. مۇنداي ۇلتتىق مۇددەگە قىزمەت ەتۋگە جازۋشىلار, قالامگەرلەر, ونەر ادامدارى دايىن. وسى ءبىر ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرساق, سىرتتان كەلەتىن ىقپالدى كۇشتەرگە تويتارىس بەرە الامىز», دەدى ر.مۇقانوۆا.
«قازاق گازەتتەرى» جشس باس ديرەكتورى, ۇعا اكادەميگى ديحان قامزابەك ۇلى قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋ ءبىر كۇندە, نە ءبىر كەزەڭدە شەشىلە قوياتىن ماسەلە ەمەس ەكەنىن ەسكە سالدى. بۇل جۇيەلى باعىتتى, بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىن قامتيتىن ۇدەرىس ەكەنىن ايتقان سەرىكتەستىك باسشىسى: «ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جاڭعىرتۋ جولىندا اتا-انانىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنە باسىمدىق بەرىلۋى قاجەت. قوعامدىق بىرلەستىكتەر قۇرىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرۋدىڭ ماڭىزى زور. سونداي-اق گازەت-جۋرنالداردى, ونىڭ ىشىندە بالالار باسىلىمىن قولداۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرعان ءجون. ماسەلەن, «بالدىرعان», «ۇلان», «درۋجنىە رەبياتا» جانە تاعى دا باسقا بالالار باسىلىمى قازىر كۇردەلى جاعدايدا تۇر. ەلىمىزدە 10 مىڭ بالاباقشا بار دەسەك, سونىڭ كوپ بولىگى «بالدىرعانعا» جازىلمايدى. قازىر كۇشتەپ جازدىرۋ دەگەن جوق. بىراق مەكەمە دە, اتا-انا دا بالانىڭ زەيىنىن باسپاسوزگە اۋدارعانى دۇرىس. ارينە, الەۋمەتتىك جەلىنىڭ مۇمكىندىگى كوپ. الايدا ونىڭ سالدارىن دا ۇمىتپاۋ كەرەك. باعدارلاساق, الەۋمەتتىك جەلىدەگى كوممەنتتىڭ 30 پايىزى بىلاپىت سوزدەر», دەپ ءسوزىن جەتكىنشەكتەر ماسەلەسىنە قاراي ويىستىردى.
ديحان قامزابەك ۇلى سونداي-اق ۇلت قۇندىلىقتارىن قولعا العاندا, اۋەلى عىلىمي پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق, الەۋمەتتىك جوبالاردىڭ مازمۇنىن تولىقتاۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. «الدىڭعى بۋىن, زامانداستارىمىز ءالى ەسكى تاقىرىپتى قاۋزاپ كەلەدى. ەسكى زاماننىڭ ءسوزىن سويلەپ جاتادى. وسى جيىندا قانشاما ماسەلە كوتەرىلدى, ولاردىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلۋ ءۇشىن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋىمىز قاجەت», دەدى اكادەميك.
ءدىنتانۋشى-عالىم كەڭشىلىك تيىشحان ءدىني سەنىم مەن جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەسىن قوزعاپ, زاڭنىڭ وسى تۇسىن ناقتىلاۋ مەن وزەكتەندىرۋدى ۇسىندى.
ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» حالىقارالىق قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان وتە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جاستاردىڭ بويىنا سىڭىرۋدە ساپالى كونتەنت قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيدى.
«جاستاردىڭ بويىنا ۇلتتىق مەنتاليتەتتى ءسىڭىرۋ ماسەلەسىندە زاماناۋي, تارتىمدى, بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە ساي كونتەنتتەر جاساۋ قاجەت. ۇستاز رەتىندە بۇل قادامنىڭ مەملەكەتتىك دەڭگەيدە جاسالۋى اسا ماڭىزدى دەر ەدىم. جاپونيا بۇل ماسەلەنى ۋاقىتىندا ءتۇسىنىپ, ءوزىنىڭ ۋولت ديسنەيىن قۇردى. نارۋتو سياقتى ۇلتتىق كەيىپكەرلەرى ارقىلى وزدەرىنىڭ مادەنيەتىن دارىپتەدى. ءارتۇرلى كوميكستى, الەۋمەتتىك جەلىدەگى دۇنيەنى اۋديتوريانىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە ساي دامىتىپ, ءوز جاستارىنا عانا ەمەس, بۇكىل الەمگە مادەنيەتىن, ءداستۇرىن ناسيحاتتاپ جاتىر. ەگەر ءبىز وسى ماسەلەنى قولعا الىپ, قازىردەن باستاپ جۇمىس ىستەمەسەك, كەيىنگى ۇرپاققا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ءتۇسىندىرۋ قيىن بولادى», دەدى د.وتە.
ال بەلگىلى مادەنيەت قايراتكەرى قانات ايتباەۆ ديالوگ الاڭىندا ەلىمىزدەگى مەكتەپتەرگە سالت-داستۇرلەر ءپانى ەنگىزىلىپ, وندا قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق ادەت-عۇرىپتارى تۋرالى تەرەڭ مالىمەت بەرۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىسىن جەتكىزدى.
ء«بىز وزگە ۇلتتىڭ ءداستۇرى مەن كيىم ۇلگىسىن دارىپتەمەي, ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق داستۇرگە بەت بۇرۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن مەكتەپتەرگە وقىتۋ ءتىلى قانداي ەكەنىنە قاراماستان سالت-داستۇرلەر ءپانىن ەنگىزۋ قاجەت. بۇل ساباق اپتاسىنا ەكى رەت وتۋگە ءتيىس دەپ سانايمىن. سەبەبى قازاق داستۇرىندەگى قىز بالانىڭ ورنى, ونىڭ كيىم ۇلگىسى, اتا-اناعا دەگەن قۇرمەت سياقتى تاربيەلىك ماندەگى قۇندىلىقتار بالاعا كىشكەنتايىنان تۇسىندىرىلەتىن بولسا, ءبىز مەنتاليتەتتى قوعام قالىپتاستىرا الاتىن ەدىك», دەدى قانات ايتباەۆ.
ايتا كەتەيىك, ديالوگ الاڭىنىڭ وتىرىسىنا سەنات جانە ءماجىلىس دەپۋتاتتارىمەن قاتار حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى, «Qazaq boxing» مەكتەبىنىڭ جاتتىقتىرۋشىسى مۇحيت امانتاەۆ, «Unknownkazak» جوباسىنىڭ اۆتورى, بلوگەر دياس كامەريدانوۆ, تاعى باسقا ساراپشىلار قاتىستى.
جيىندى سەنات توراعاسى م.اشىمباەۆ قورىتىپ, «ۇلتتىق مۇددە» الاڭىنىڭ قۇندىلىقتارعا قاتىستى ۇسىنىستارى ەسكەرىلەتىنىن جەتكىزدى.
