جادىگەر • 15 قازان, 2023

قاراقۇدىق قۇپياسى

620 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

اتىراۋ وبلىسىندا قۇپياسى اشىلماعان ەجەلگى قورعاندار از ەمەس. كونە تاريحتىڭ قۇپياسىن بۇككەن مۇنداي نىساندار قىزىلقوعا اۋدانىندا دا بار. بىراق وسى كەزگە دەيىن تولىق زەرتتەلمەي كەلگەن.

قاراقۇدىق قۇپياسى

وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى مۇحامبەتقالي كيپيەۆتىڭ ايتۋىنشا, قاراباۋ اۋىلىنان 8 شاقىرىم جەردە «قاراقۇدىق-1», «قاراقۇدىق-2» قورعاندارى بار. بيىل مۋزەي جانىنان ارنايى قۇرىلعان ەكسپەديتسيا مۇشە­لەرى اتالعان قورعاندارعا قازبا جۇمىسىن جۇرگىزگەن.

پا

– ارحەولوگيالىق قازبا كەزىندە قوس قور­عاندا ەرتە تەمىر داۋىرىنە جاتاتىن جەرلەۋ ورنى بار ەكەنى انىقتالدى. تونال­ماعان جەرلەۋ ورىندارىنان ەكى ايەل مەن ءبىر ەر ادامنىڭ مۇردەسى تابىلدى. جەرلەۋ ورىندارى ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى V عاسىر­­عا سايكەس كەلەدى. ويتكەنى ءبىر مۇردەنىڭ جا­نىنان ءۇش التىن بىلەزىك, ەكى التىن ساقي­نا مەن سىرعا, كۇمىس القا جانە جەبە, ال ەكىن­شى قابىردەن بال اشۋ­عا قاجەتتى زاتتار مەن قۇربان شالۋعا ارنالعان قۇرباندىق تاسى شىقتى. ال شامامەن 2,5 مىڭ جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن ەر ادام جەرلەنگەن قابىر­دەن قانجار, نايزا, قايراق, ەر توقىمنىڭ تىرەۋىشى, 100-گە جۋىق جەبە مەن سىن­عان قازاننىڭ قالدىعى تابىلىپ وتىر, – دەيدى مۇحامبەتقالي كيپيەۆ.

ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مۋزەي ەكسپەديتسياسى الداعى ۋاقىتتا قىزىلقوعا اۋدانىندا تاعى ءبىر قورعانعا زەرتتەۋ جۇرگىزەدى. بۇل – قاراباۋ قورعانى.

مسي

– اتىراۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى بيىل ناۋرىز ايىندا جاڭا ليتسەن­زياعا يە بولدى. ادەتتە ەجەلگى قور­عان­داردىڭ دەنىن التىن ىزدەۋشىلەر مەن تاي­پالار تونايدى. مۇنداي ارەكەت «قارا­قۇدىق-1» قورعانىنان دا بايقالدى. قازبا جۇمىستارى كەزىندە قورعاننان شاشىلعان باس سۇيەكتەرى مەن التىن اشەكەيلەر تابىلعان ەدى. ادامنىڭ باس سۇيەكتەرى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جەتكەنىمەن, ساقتالۋى وتە ناشار. بۇل قورعانداردىڭ ءبارى الدىن الا زەرتتەۋ جۇمىستارىنا قاراعاندا, ءبىزدىڭ ەرامىزعا دەيىنگى بەس عاسىردى قامتيدى, – دەدى مۇحامبەتقالي كيپيەۆ.

مۋزەيدىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى, ارحەولوگ عالامات بازارباەۆتىڭ پىكىرىنشە, قورعانداردان تابىلعان تەمىر بۇيىمدار ساۋدا-ساتتىق كەرۋەندەرىنەن قالعان بو­لۋى مۇمكىن. قورعانداردا جەرلەنگەن ادام­داردىڭ جاسىن, كىم بولعانىن انىق­تاۋ ءۇشىن سۇيەكتەرىن الماتى قالاسىن­داعى انتروپولوگيا ينستيتۋتىنا جىبەرۋ كوزدەلىپ وتىر. «بۇل ءوڭىردى تەك مۇنايى­مەن عانا تانىمال دەۋگە بولمايدى. مۇندا 1 700-گە جۋىق تاريحي-مادەني ورىن بار. ونىڭ 700-گە جۋىعى قىزىلقوعا اۋدا­نىن­داعى قاراباۋ اۋىلىنىڭ ماڭىندا ەكە­نى انىقتالدى. دەمەك, بۇل اۋىلدىڭ كو­نە تاريحتان سىر شەرتەر جادىگەرلەر تابى­لارى انىق. سونداي تاريحي ورىندارعا ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جالعاسىن تابادى», دەيدى ع.بازارباەۆ.

 

اتىراۋ وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار