ءيا, ءبىز ۇلتتىق يدەيانى ءسوز جۇزىندە ايتتىق. ىسكە كەلگەندە: ۇرانداتقان قاعاز دا بار, ناتيجەسى كەم جوبا-جوسپارلارعا, انا باعىت, مىنا باعىتقا, قارجىسىن تالاپايعا تۇسىرگەن باعدارلامالارعا ۇرىندىق. تاۋەلسىزدىك بۋى بويدى كەرنەپ, بورىكتى اسپانعا اتىپ جىبەرىپ, سونى قىزىقتاپ, جاس مەملەكەت بىرتە-بىرتە تۇزەلەدى دەدىك. بىراق جاس مەملەكەتتى اباي ايتپاقشى, نەسىن جاسىرايىق, «ىشسەم, جەسەمگە» بەيىمدەپ جىبەردىك.
ونى سەزگەن شەراعا كامال دوسى ەكەۋى «ەلىم ساعان ايتام, ەلباسى, سەن دە تىڭدا!», «التىن ساندىقتىڭ كىلتى كىمدە؟», «التىن بار جەردە – ءازازىل بار», «جەمقورلىق, ۇرلىق-قارلىق, پاراقورلىق» دەپ زار شەكتى. تىڭدامادىق. تاريحقا بويلاپ, تەرەڭ ويلاپ, بۇرىن دا قازاق وت جاققان, وتان قۇرعان دەمەي, كەڭ كەرەگەنى جالعان گۇمپىلمەن تارىلتتىق. «قازاقستان-2030» دەپ, ونى ورىندادىق دەپ, 2050-گە قۇلاش سەرمەدىك. بۇل ەندى وعان دەيىن كىم بار, كىم جوق كورە جاتامىزدىڭ كورىنىسى بولىپ شىقتى.
ءسويتىپ جۇرگەندە, ءوز قامىن ۇلت قامىنان جوعارى قويعاندار شىعا كەلدى. ولارعا سىبايلاس, جەمقور دەگەن «تەرمين» تاعىپ, 1998 جىلى تۇساۋ سالاتىن قۇجات قابىلدادىق. ءبىراز جۇرت ۇدىرەيدى. الاتاۋدىڭ باۋرايىنداعى سارايلارىن تاستاي قاشتى. ول قۇجاتتىڭ ارقاۋى بوس ەكەنىن ۇققاندار قايتا كىرىستى. ءتۇرلى جولمەن كەتپەننىڭ ۇڭعىسىن قويىپ, مۇناي قۇبىرىمەن قىلعىتتى. سونىڭ زالالىن قازىر حالىق تارتۋداي تارتىپ-اق جاتىر. ءسابيت دونەنتاەۆتىڭ «زامان كىمدىكى؟» ولەڭىندەگى «بۇل زامان بايقاعانعا كۇشتىنىكى, ازۋلى, تىرناقتى مەن تىستىنىكى» دەگەن جولداردى ايتۋمەن ءجۇر.
ادىلەتتى قازاقستان قۇرامىز دەپ تالپىنىپ جاتىرمىز. مەملەكەتىمىزدىڭ ماۋەلى بايتەرەكتەي وزىندىك ۇلتتىق يدەياسى بولسا, سونىڭ تۇبىنە توپتاساق دەگەن ءبىر قيال مازا بەرەر ەمەس. اناۋ دا, مىناۋ دا ۇلتتىق يدەيا ەمەس پە دەيتىندەر تابىلا قالسا, ۇلت رۋحىن وياتاتىن, ول ەستىلگەندە ورنىنان ۇشىپ تۇراتىنداي بولسا دەيمىز. مەملەكەتتىڭ نەگىزگى ىرگەتاسى قازاق جۇرتى ەكەنى ايدان انىق. قازاق جەرىن بىلەكتىڭ كۇشى, نايزانىڭ ۇشىمەن قورعاعان دا قازاق. بۇل – جالعان ءسوز ەمەس, اقيقات ءسوز. ەندەشە, سول اقيقات ءسوزدىڭ ارقاۋىندا بولاتتاي بەرىك, تۇما بۇلاقتاي تۇنىق ۇلتتىق يدەيا جاتسا, ودان پاراساتتى قوعام سالتانات قۇرىپ, ۇيىعان ۇلتتىق مەملەكەت ورنىقسا, قان مەن جاندا بار حالىقتىق قالىپ تەرەڭ تامىر تارتسا, كونبىستىكتەن قۇتىلساق, ۇتىلماس ەدىك. ونى قىڭىر باسپايتىن, ەسكى قاراۋلىعىنا باقپايتىن, وي ءتۇبى تازا ادام بۇرماسىز تۇسىنەدى.
ءيا, ءجۇزى بولەك ءبىر ادام كورىنە قالسا, تىزىمگە قوسا سالىپ, كوپۇلتتىمىز دەگەندى ۇرانداتتىق. شىنىنا كەلسەك, ولاردىڭ ساناۋلىسى بولماسا, دەرلىك مەملەكەتى, تەك تامىرى بار دياسپورالار ەدى. قازاق تۇسىنىسسە جاتىنا دا جاماندىق جاساماعان. تورىنە شىعارىپ كۇتكەن.
ءدال قازىر ءبارىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, بولمەي, قولتىقتاستىرىپ وتىرعان قازاقتىڭ كەمدىگىنەن ەمەس, كەڭدىگىنەن, بايتاعىنا تارتقان پەيىلىنەن, كىرشىكسىز نيەتىنەن,ءتۇزۋ پيعىلىنان. ءبىز بۇگىلە بەرمەي, وسىنى بۇرا تاتقاندارعا ىركىلىپ قالماي, بۇگەجەكتەمەي, زيالىلىقپەن جەتەسىنە جەتكىزىپ وتىرساق, جەر يەسى, ەل يەسى ەكەنىمىزدى تانىتار ەدىك.
قازاقتىڭ وتانى – قازاق مەملەكەتى! بۇعان اردان بەزگەن الاياق بولماسا, ەش پەندە ء«اي» دەي المايدى. بيىلعى جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى: «قازاقستان – ءبىزدىڭ جالعىز وتانىمىز. ونىڭ ىرگەسى بەرىك, كەرەگەسى كەڭ, ءتورت قۇبىلاسى تۇگەل بولۋى – ءوز قولىمىزدا. بابالاردان ميراس بولعان ۇلان-عايىر جەردى قورعاۋ, ونى وركەندەتۋ – ءبىزدىڭ پەرزەنتتىك پارىزىمىز... وتانىمىزدى كوركەيتىپ, ۇرپاققا دامىعان مەملەكەت رەتىندە تابىستاساق, بابالار اماناتىنا ادالدىق دەگەن – وسى!», دەدى.
ۇلتتىق يدەيانىڭ نەگىزى وسى سوزدەردە جاتىر. ۇلتتىق يدەياسىز ۇلت بولمىسى قالىپتاسپايدى. جىلدارعا ارنالعان جىلناما سوزدەردىڭ كوسەگەنى كوگەرتپەيتىنىنە, ۋاقىتشا تىرلىك ەكەنىنە كوز جەتتى. ەندى ۇلتتىق يدەيا تىرەك بولماسا, شاشىراندىلىق شارشاتا بەرمەك. اقش-تى ايبىندى ەتىپ وتىرعان – امەريكالىقتار.
بۇكىل ەلدەگى دياسپورالاردى كەمەلدىگىمەن بىرىكتىرىپ وتىرعان قازاق ەلىنە تەمىرقازىق ۇلتتىق يدەيانىڭ قاجەتتىگى ايداي انىق بولىپ تۇر. بولىنسەڭ ءبورى, جارىلساڭ جاۋ الادى, ەندەشە, مىنا ۇلتتىق يدەياعا جۇمىل, سوندا عانا ارمان-اڭسارىڭنان اداسپايسىڭ دەپ ءۇن كوتەرەتىن ءسات تۋعان سەكىلدى. بۇكىل ۇلت, وقىعان, توقىعاندار, شىن زيالىلار جالعاندىقتان, كولگىرسۋدەن ارىلىپ, شىن سوزگە باس قويىپ, باس بىرىكتىرەتىن كەز كەلگەنى شىندىق. بۇدان كەشىگۋ وپىندىرىپ جۇرمەسىن دەيىك. بۇل – ۇركىتۋ ەمەس, وي ءبولىسۋ, كەشىكپەۋ قامى.
