ۋاقىتپەن بىرگە ءبارى دە جاڭارادى. قوعام دا ادامدار دا زامان وتە كەلە وزگەرەتىنى انىق. سول سەكىلدى ورتالىق تا ءبىر ورىندا تۇرعان جوق. ۋاقىتتىڭ اعىمىمەن وركەنيەت كوشىنەن قالماي, ءسات سايىن تەحنولوگيالىق تۇرلەنگەن زاماندا بۇل دا ءوز جولىن تاۋىپ جاڭعىرۋدىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى. مۇندا تەك دياگنوستيكالىق اپپاراتتار عانا زامان تالابىنا ساي جاڭارعان جوق, سونىمەن بىرگە مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى ارتىپ, شەبەرلىگى شىڭدالا تۇسۋدە. سونىڭ ءبىر ايعاعى – جۋىردا ورتالىقتا ماڭىزدى ءبىر ءىس-شارا ءوتتى. سونىڭ اياسىندا ورتالىق دارىگەرلەرى سوناۋ الماتى قالاسىنان كەلگەن ارىپتەستەرىمەن بىرگە كۇردەلى وپەراتسيالار جاساپ, ءوزارا تاجىريبە الماستى.
ا.ن.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي حيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ ەندوسكوپيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەرلان ابدىراشەۆ باستاپ كەلگەن بىلىكتى ماماندار دياگنوستيكالىق ورتالىق دارىگەرلەرىمەن بىرگە اسقازان جانە توق ىشەك جولدارىنا وپەراتسيا جاساپ, شەبەرلىك ساباعىن وتكىزدى. وپەراتسيا كەزىندە حيرۋرگتەر ەندوسكوپيا اپپاراتىن قولدانا وتىرىپ, تىلىكسىز ادىسپەن ناۋقاستاردىڭ بويىنداعى ىسىكتەردى الىپ تاستادى. الماتىدان كەلگەن ۇلتتىق عىلىمي ورتالىقتىڭ «التىن قولدى» دارىگەرلەرى بىردەن بەس ناۋقاستى وپەراتسيا جاسادى. وپەراتسيا كەزىندە جەرگىلىكتى ماماندارعا ەندوسكوپيالىق وپەراتسيانىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ, ارىپتەستەر ءوزارا بار بىلگەنىن ورتاعا سالدى. وپەراتسيا جاساۋ ادىستەرىنىڭ ءتيىمدى جولدارى دا, حيرۋرگتەر الدىندا كەزدەسەتىن قيىندىقتار مەن ولاردى ەڭسەرۋدىڭ تاسىلدەرى دە وسى تىلىكسىز وپەراتسيا كەزىندە اڭگىمەنىڭ وزەگىنە اينالدى. وسىلايشا, تاجىريبە الماسۋدى كوزدەگەن ماڭىزدى ءىس-شارا ءوز ماقساتىنا جەتتى.
جالپى, ەندوسكوپيالىق وپەراتسيا ادامعا كوپ جاراقات سالمايتىن حيرۋرگيالىق پروتسەدۋرا سانالادى. سونىڭ ناتيجەسىندە ناۋقاس وپەراتسيادان كەيىن ءوزىن جاقسى سەزىنىپ, تەز وڭالىپ كەتەدى. بۇرىن اشىق تۇردە بولاتىن وپەراتسيادان كەيىن ادامدار ءوز-وزىنە كەلگەنشە ۇزاق ۋاقىت وڭالتۋ شارالارىنان وتەتىن. ال تىلىكسىز وپەراتسيادا اعزاعا تۇسەتىن اۋىرلىق از بولعاندىقتان ناۋقاس تا ازداعان ۋاقىتتا قالىپتى ومىرگە تەز ورالادى. سوندىقتان دارىگەرلەر وپەراتسيادان كەيىن بەس ناۋقاستىڭ دا جاعدايى ءتاۋىر, كوڭىل كۇيى جاقسى ەكەنىن باياندادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇگىنگى تاڭدا قالالىق دياگنوستيكالىق ورتالىقتا ۋرولوگيالىق, پروكتولوگيالىق, ورتوپەديالىق سىندى كوپتەگەن وپەراتسيا تۇرلەرى جاسالادى. بۇل ءۇشىن مۇندا جوعارى تەحنولوگيالىق اپپاراتتار مەن بىلىكتى ماماندار جەتكىلىكتى. سونداي-اق مەديتسينالىق مەكەمەدەگى ماماندار جىل سوڭىنا دەيىن تاعى دا وسى سەكىلدى تاجىريبە الماسۋ ءىس-شاراسىنا قاتىسىپ كورەدى. بۇل جولى ولار رەسەيدەگى ارىپتەستەرىمەن بىرگە كۇردەلى وپەراتسيا جاساۋدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرمەك.
ءوز كەزەگىندە دياگنوستيكالىق ورتالىقتىڭ ەندوسكوپيالىق دياگنوستيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ارمان جارقىنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مەكەمە 30 جىلدان اسا ۋاقىت ارالىعىندا مەگاپوليس پەن تۇركىستان وبلىسى تۇرعىندارىنا ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا ورتالىق – زاماناۋي مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتاردى تەرەڭ مەڭگەرگەن بىلىكتى ماماندارىمەن ماقتاناتىن جانە قازاقستان بويىنشا دەربەس كونسۋلتاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق كومەك كورسەتەتىن جالعىز عانا مەكەمە.
جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق قۇرالداردى پايدالانا وتىرىپ, ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا دارىلەرلەر وزىمىزدەگى ىرگەلى وقۋ بازالارىنان بولەك, الىس-جاقىن شەت ەلدەردەگى, اتاپ ايتقاندا, سەۋل, ىستانبۇل, ماسكەۋ, قازان, سانكت-پەتەربۋرگ سەكىلدى قالالاردا بىلىكتىلىك دارەجەسىن ۇزدىكسىز جەتىلدىرىپ ءجۇر. ورتالىقتا زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتىڭ 680, بەيىندى مەديتسينالىق ماماندار كەڭەسىنىڭ 42 ءتۇرى بويىنشا كومەك كورسەتىلەدى. كونسۋلتاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق قىزمەت ساپىندا جۇرگەن وتە تاجىريبەلى, بىلىكتىلىگى جوعارى, كاسىبي شەبەرلىگى مىقتى دارىگەر-ماماندار سانى جۇزدەن اسادى.
سونىمەن قاتار ەمدەلۋشىلەر ءۇشىن كۇندىزگى ستاتسيونار دەڭگەيىندە تەراپيا بەيىنىنەن باسقا مەديتسينالىق رەابيليتاتسيا جانە قالپىنا كەلتىرۋ كومەگى, امبۋلاتوريالىق-حيرۋرگيالىق وپەراتسيالار جولعا قويىلعان. كىشى ينۆازيۆتىك وپەراتسيا جاساۋ بلوگى قاجەتتى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جاراقتالىپ, ء«بىر كۇندىك حيرۋرگيا» باعىتى دامىپ كەلەدى.
«مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ونى تۇرعىندارعا قولجەتىمدى ەتۋ ماقساتىندا تۇراقتى تۇردە جىل سايىن الماتى, استانا قالالارىنان, رەسەي, كورەيا ەلدەرىنەن تاجىريبەلى, كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار كەلىپ شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزىپ تۇرادى. سونىڭ ءبىرى ا.ن.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي حيرۋرگيا ورتالىعى ەندوسكوپيا ءبولىمىنىڭ مەنگەرۋشىسى ە.ابدىراشەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جۋىردا وتكەن شەبەرلىك ساباعىن ايتۋعا بولادى. بۇل وپەراتسيانىڭ تيىمدىلىگى سول – ناۋقاستار وپەراتسيادان سوڭ بىرنەشە ساعاتتان كەيىن وتباسىنا ورالدى. تاجىريبە الماسۋعا قۇرىلعان ءىس-شارا اياسىندا ءۇش ناۋقاسقا ەندوسكوپيالىق سۋبمۋكوزدى ديسسەكتسيا, ياعني اسقازان-ىشەك جولدارىنىڭ قاتەرسىز ىسىكتەرىن الىپ تاستاۋ وپەراتسياسى جاسالىپ, ءساتتى اياقتالدى. ءتورتىنشى ناۋقاستا وڭەشتىڭ قاتەرلى ىسىگى بار ەكەن, سول ءورشىپ, وڭەشى تارىلعان, دارىگەرلەر تاماعىنا كەڭەيتەتىن ستەنت قويىپ بەردى, ءسويتىپ وڭەشتىڭ وتىمدىلىگى قالپىنا كەلتىرىلدى. ەندوسكوپيالىق دياگنوستيكا ورتالىعىنىڭ تولىق زاماناۋي بەينەگاسترو-كولونو-برونحوسكوپتارمەن, انەستەزيولوگيالىق قۇرالدارمەن جابدىقتالۋى بۇگىنگى تاڭدا اسقازان-ىشەك جولدارىنىڭ ىسىك-تۇيىندەرىنەن دەر كەزىندە تسيتومورفولوگيالىق زەرتتەۋلەرگە بيوماتەريال الۋعا, ەندوسكوپيانىڭ ەمدىك تاسىلدەرىن كەڭىنەن قولدانۋعا تولىق مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. وسى رەتتە ماماندار جىل سايىن 15-16 مىڭ ەندوسكوپيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزەتىنىن قۋانىشپەن ايتۋعا بولادى», دەدى ءبولىم مەڭگەرۋشىسى ا.جارقىنباەۆ.
ايتۋعا تۇرارلىق ءبىر جايت, مەكەمەدە ISO-15-189 حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن ورتالىقتاندىرىلعان مەديتسينالىق زەرتحانا بار. بيىل قىركۇيەكتە استانا قالاسىندا وتكەن «كلينيكالىق تاجىريبە ءۇشىن زەرتحانالىق مەديتسيناداعى زاماناۋي ترەندتەر» ۇلتتىق زەرتحانالىق مەديتسينا فورۋمىندا دياگنوستيكالىق ورتالىقتىڭ زەرتحاناسىنا «قازاقستانداعى ەڭ ۇزدىك زەرتحانا» دەگەن اتاق بەرىلدى. البەتتە, بۇل جالعىز ورتالىقتىڭ ەمەس, جالپى مەگاپوليس مەديتسيناسىنىڭ جەتىستىگى مەن ماقتانىشى دەۋگە بولادى. ويتكەنى قانشاما ادام دەنساۋلىعى سىر بەرىپ, دەرتىنىڭ سەبەبىن ىزدەپ وسىندا كەلەدى. ءسويتىپ, بىلىكتى دە تاجىريبەلى مامانداردىڭ كورسەتكەن ساپالى دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەرىنەن كەيىن اۋرۋدىڭ ءتۇپ-تامىرى اينا-قاتەسىز انىقتالىپ جاتادى. بۇل دارىگەرلەرگە دياگنوزدى ءدال قويۋعا جانە دەر كەزىندە ەم-دوم شارالارىن جاساۋعا كومەكتەسەدى.
جالپى, مەديتسينادا «تۋرا قويىلعان دياگنوز – ەمنىڭ جارتىسى» دەگەن ءتامسىل بار. سول سەبەپتى دياگنوستيكالىق ورتالىق كەسەلدىڭ تۇپكى نەگىزىن ءدال تاۋىپ, سەبەبىن انىقتاپ, ادامداردىڭ تەزىرەك جازىلىپ, دەرتىنەن قۇلان-تازا ايىعىپ كەتۋىنە ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. ال اۋرۋدى انىقتاۋ ماسەلەسىندە ورتالىق ەندوسكوپيالىق دياگنوستيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ايتقانداي, قاجەتتى بارلىق زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق جوعارى تەحنولوگيالى مەديتسينالىق جابدىقتارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. ماسەلەن, مۇنداي زاماناۋي اپپاراتتاردىڭ قاتارىندا ساۋلەلىك زەرتتەۋلەرگە ارنالعان تسيفرلىق رەنتگەندياگنوستيكالىق جيىنتىقتى اپپاراتۋرالار, 64 جانە 128-كەسكىندى مۋلتيسپيرالدىق كومپيۋتەرلىك توموگرافى, 3D ستوماتولوگيالىق توموگرافى بار. بۇلار كەسكىندەمە ساپاسىن كۇشتى قىلادى, وتە ءونىمدى جۇمىس ىستەيدى, قولدانعانعا قولايلى, ەمدەلۋشىلەر ءۇشىن دە, پەرسونال ءۇشىن دە رادياتسيالىق قاۋپى ەڭ تومەنگى مولشەردە. ساۋلەلىك دياگنوستيكا ماماندارىنىڭ جۇرگىزەتىن كۇردەلى ءينۆازيۆتى رەنتگەنوگرافيالىق زەرتتەۋلەرى, كومپيۋتەرلىك كوروناروگرافيا, ۆيرتۋالدى كولونوسكوپيا, ۇرىق دامۋىنىڭ مرت-سى سياقتى ادىستەر قازىرگى كەزەڭدە تەك دياگنوستيكالىق ورتالىق بازاسىندا عانا جۇرگىزىلەدى.
قازاقستاندا تۋاتىن ءاربىر ءتورتىنشى بالا وڭتۇستىك وڭىرىندە دۇنيەگە كەلەتىنىن ەسكەرسەك, مەگاپوليستە پەرەناتالدى دياگنوستيكا قىزمەتىنە دە ەرەكشە ءمان بەرەتىنىن بىلۋگە بولادى. وسى باعىتتاعى جۇمىستى ساپالى ءارى ۇيلەسىمدى اتقارۋ دا ماڭىزدى. سوندىقتان جۇكتىلىك كەزىندە كەيدە ورىن الىپ قالۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىكپەن ۇرىق دامۋىنىڭ اۋىتقۋلارى زەرتتەلىنەدى. مۇندا دا سكرينيگتىك دياگنوستيكانىڭ باس مىندەتى ورتالىققا جۇكتەلگەن. سول ءۇشىن مەكەمەدەگى ۋلترادىبىستىق دياگنوستيكا بولىمشەسى ماماندارىنىڭ انا مەن بالا دەنساۋلىعىنىڭ كۇزەتىندەگى ءمىنسىز قىزمەتى مەن وتاندىق مەديتسينادا حالىق ءۇشىن جاساپ جاتقان ەڭبەكتەرىن ەلەمەي كەتۋگە بولمايدى.
ەندوسكوپيالىق حيرۋرگيا سالاسىنىڭ بىلگىر مامانى ا.جارقىنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇرىق دامۋىنىڭ اۋىتقۋلارىن ايقىنداۋ بويىنشا ورتالىقتا جىلىنا 25 مىڭنان اسا جۇكتى ايەلگە ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋ جۇرگىزەدى. بولاشاق انالارعا دياگنوستيكالىق زەرتتەۋدەن ءوتۋ ءۇشىن گەنەراتسيالى ۋلترادىبىستىق سكانەرلەرمەن جابدىقتالعان 12 كابينەت بار. ىشتەگى شاراناسىنىڭ ساۋلىعىن تەكسەرۋگە كەلگەن انالارعا بىلىكتىلىگى جوعارى 14 ارنايى مامان قىزمەت كورسەتەدى. مىنە, وسىنداي مىندەت جۇگىن ارقالاپ, زور ناتيجەگە قول جەتكىزگەن بىرەگەي دياگنوستيكالىق مەكەمە شىن مانىندە قازىرگى تاڭداعى ەكونوميكالىق نارىق جاعدايىنا بەيىمدەلگەن, ءوز سالاسىندا باسەكەگە قابىلەتتى, تۇرعىندارعا ساپالى كونسۋلتاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق كومەكتىڭ كەز كەلگەن ءتۇرىن كورسەتە الاتىن باستى مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ ءبىرى سانالادى.
شىمكەنت
