شىڭدالۋ مەكتەبى

ەلىمىزدىڭ ىرگەسىنىڭ بەرىك بو­­­لۋ­ىندا وعان العاشقى كەزەكتە سەبەپكەر بولاتىن, ارينە, ونىڭ ايبىندى ارمياسى. ال ونداعى جاۋىنگەرلەردىڭ وتان ءۇشىن كىرپىك قاقپاي قىزمەت ەتىپ جاتقاندارىنان, شىنى كەرەك, كوپ­شى­لىگىمىز بەيحابارمىز. بۇل قالام ۇستاعان قاۋىمعا دا قاتىستى. اسكەري ءومىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن بۇقاراعا وزىندىك جاڭا جاڭالىقتارىمەن تا­نىس­تىرۋدا ەلىمىز قورعانىس مي­نيسترلىگى ارنايى ءىس-شارا ۇيىمداس­تىردى. بۇل جولعى ساپار قاراعاندى وبلىسىنىڭ سپاسسك كەنتى بولدى. سپاسسكىگە بارماس بۇرىن قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى باق وكىلدەرىن قاراعاندى قالا­سىن­داعى “استانا” وڭىرلىك قولباس­شى­لىعىنىڭ باس شتابىنا الىپ كەلدى. مۇندا جۋرناليستەرگە گەنەرال-مايور ءمۇسىلىم التىنباەۆ ءباسپاسوز بري­فينگىن وتكىزدى. ءوڭىر قولباسشىسى­­­­نىڭ اڭگىمەسىندە اسكەري وقۋ-جاتتىعۋ جي­ىندارى جانە ەلباسى تاپسىر­ما­سىنىڭ ورىندالۋ بارىسى ءسوز بولدى. وسىدان سوڭ ارىپتەستەر شتاب مۇ­راجايىن تاماشالاپ, “جاۋىنگەرلەر باۋىرلاستىعى” اسكەري-پاتريوتتىق ءانسامبلىنىڭ وتانسۇيگىشتىك سەزىمدەرگە تولى اندەرىن تىڭدادى. اسكەري ءومىردىڭ قىر-سىرىن كوز­بەن كورىپ اسەر الۋلارى ءۇشىن سپاسس­كىدەگى وقۋ-جاتتىعۋ الاڭىندا جۋر­نا­ليستەر تانكيست تە, نىسانا كوزدەيتىن مەرگەن دە بولىپ كوردى. وسى سىندا كوزگە تۇسكەن ارىپتەستەرگە گەنەرال ال­عىس حاتتاردى تابىس ەتتى. بۇل تۇرعىدا سول جەردەگى ساردارلار مەن سارباز­داردىڭ ەڭبەكتەرىن دە نازاردان تىس قالدىرماعان ابزال. قاراعاندى وبلىسىنداعى سپاسسك كەنتىندە جالاۋىن كوتەرگەن قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى كىشى ماماندار مەن رەزەرۆتەگى كادر­لاردى دايىنداۋ وقۋ ورتالىعىنىڭ اشىلۋى ەل قارۋلى كۇشتەرى جوعار­عى باس قولباسشىسىنىڭ قويعان تاپ­سىر­ماسىن ورىنداۋ بارىسىنداعى جا­سالعان ناقتى قادامداردىڭ ءبىرى دەۋ كەرەك. ءارى بۇل شارا اسكەرگە ءمىن­دەتتى ازاماتتاردى جاڭاشا دايىنداۋ جانە جيناقتاۋ كورىنىسى بولىپ تابىلادى. – وقۋ ورتالىعىنىڭ اشىلۋ سال­تاناتىندا مۇن­داي جيىندار قا­رۋ­لى كۇشتەر تا­ريحىندا تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىر, – دەپ اتاپ ءوتتى قور­عانىس مينيس­ترى ادىلبەك جاق­سى­بەكوۆ. – بۇل – ەل ارمياسىنىڭ دا­مۋ تاريحىنداعى جاڭا كەزەڭ. ءۇس­تى­مىزدەگى جى­لى جا­لاۋ­ىن كو­تەرگەن اسكەري جيىن قا­زاق­ستان­دىق پات­ريوتيزمگە ءتار­بيە­لەيتىن, سا­لا­ماتتى ءومىر سال­تىن قۇ­رۋ­عا ىقپال ەتەتىن ەر­لىك مەك­تەبى بولماق. ۇكىمەت شەشى­مىمەن ۇستىمىزدەگى جى­لى – 1200, ال كەلەر جىلدارى 2000 ءاس­كەرگە مىندەتتى ازامات 9 وقۋ ور­تالىعى مەن اسكەري بولىمدەردە 34 ماماندىق بويىنشا موتواتقىشتار مەن ارنايى اسكەرلەر, اۆياتسيا, باي­لانىس سياقتى دايىن­دىق جيىنىنان وتپەكشى. بۇل جي­ىن­عا قازاقستاننىڭ بارلىق وبلىس­تا­رىنداعى ەرىكتىلەر تارتىلۋدا. اتاپ وتەرلىگى, مۇندا ءجۇر­گەن­دە ولاردىڭ جۇمىس ورنى مەن قىز­مەت لاۋازىمى ساقتالادى. بۇل ءجى­گىتتەرگە ورتاشا ەڭبەكاقى قورعانىس مينيسترلىگى بيۋدجەتى ەسەبىنەن تولەنەتىن بولادى. – وقۋ بارىسىندا وزدەرىنىڭ جەكە كاسىبي دايىندىعى بويىنشا جوعارى ناتيجە كورسەتكەندەرگە جانە كەلى­سىم­-شارت بويىنشا اسكەردە قالۋعا نيەت بىلدىرگەندەرگە بەلگىلەنگەن ءتار­تىپ بويىنشا جەرگىلىكتى اسكەري باس­قا­رۋ ورگاندارى ارقىلى شاقىرىلۋعا بولاتىندىعى وقۋ ورتالىعىنىڭ سالتاناتتى تۇردە اشىلۋى كەزىندە اتاپ ءوتىلدى. “كەز كەلگەن ارميانىڭ جاۋىنگەرلىك ازىرلىگى, ول قانشالىقتى زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن, اسكەري تەحنيكامەن جابدىقتالسا دا, ءبىرىنشى كەزەكتە مامانداردىڭ دايىندىعى مەن كاسىبيلىگى ارقىلى باعالانا­تىندىعى بەلگىلى”, –دەپ اتاپ ءوتتى وسى ماسەلەگە بايلانىستى قورعانىس ءمينيسترى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ. جيىندى وتكىزۋدىڭ نەگىزگى ماق­سا­تى – اسكەري مىندەتتىلەردىڭ اسكەري ءبى­لىمى مەن دايىندىق دەڭگەيىن ارت­تى­رۋ. سونىمەن بىرگە, جاڭا قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى مەڭ­گەرۋ داع­دىسىن قالىپتاستىرۋ. ءتيىستى مامان­دىقتار بويىنشا اسكەري شەبەرلىگىن جەتىلدىرۋ. وسى ارقىلى قارۋلى كۇش­تەردىڭ جاۋىنگەرلىك جانە جۇ­مىلدىرۋ ازىرلىگىن ارتتىرۋ. اتالمىش وقۋ ورتالىعىندا ءاس­كەري دايىندىقتان ءوتىپ جاتقان سار­بازداردىڭ وزگەلەردەن ەرەكشەلىگى – 27 جاستان اسقان, كەزىندە ءتۇرلى سەبەپ­تەرمەن اسكەر قاتارىنا الىنباعان ازاماتتار. مۇنداعى ايعا جۋىق وتەتىن اسكەري وقۋ-جاتتىعۋلاردىڭ العاشقى بەس كۇنى وقۋ-تانىسۋ بولسا, قالعان ءۇش اپتاسى ماماندىقتارعا دايىندايدى. بۇل جەردە 10 مامان­دىق بويىنشا ساربازدار دايىندا­لادى. وسىنداعى اسكەري مىندەتىن ات­قارىپ جاتقان جۇزگە جۋىق ساربازدىڭ ىشىندە مۇعالىم دە, زاڭ قىزمەتكەرى دە, قاراپايىم قىزمەتكەر دە بار. ولاردىڭ وتان الدىنداعى اسكەري بورىشقا كەش تە بولسا كەلىپ جات­قان­دارىنا قۋانىشتى ەكەندىكتەرىن بۇل جىگىتتەرمەن كەزدەسۋدە ءبىز ايقىن اڭعاردىق. قاراعاندى وبلىسىنىڭ اباي اۋدانىنداعى توپار اۋىلىنان كەلگەن دوسىم الداجار ءوزىنىڭ وتان الدىنداعى بورىشىن اتقارىپ جات­ق­ا­نىنا شەكسىز قۋانىشتا ەكەنىن جەتكىزسە, پەتروپاۆلدىق 31 جاستاعى الەكسەي زوتوۆ ءاربىر ەر-ازامات ءوز وتا­نىن قورعاۋ بورىشىن وتەگەنىن ار­ماندايدى, مەن سول ارمانىما ءبۇ­گىن جەتىپ وتىرمىن, دەدى. سونداي-اق قاراعاندىنىڭ وساكاروۆ اۋدا­نى­نان كەلگەن 30 جاستاعى سامات قوجا دا, ونىڭ قۇرداسى بايقوڭىرلىق اسىل­بەك وتىزباەۆ تا وزدەرىنىڭ ۇلكەن تەبىرەنىستە تۇرعاندارىن جاسىرمادى. ءيا, قيىندىعى مەن قىزىعى قا­تار جۇرەتىن اسكەر ءومىرى ەل قورعاۋشى ازاماتتارىمىزدى شىڭداپ, وتانى­مىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋدى كوز­دەيدى. قاي كەزدە دە ەل تىنىشتىعىن ساقتاۋ مەن قورعاۋ ايبىندى ارميا­مىزدىڭ ساردارلارى مەن ساربازدارى ەنشىسىندە. ال ولاردىڭ وتان ءۇشىن جاساپ جاتقان يگى جۇمىستارىن جۇرت­شىلىققا جاريالاۋ باق وكىلدەرىنىڭ قۇزىرىندا. اتالعان ءىس-شارا بىزگە وسىنى مەڭزەدى. ءابدىراحمان قىدىربەك, قاراعاندى وبلىسى, سپاسسك كەنتى.